شروع پایان برای رسانه نوری پلی‌استیشن

سونی در حال بستن فصل فیزیکی بازی‌های پلی‌استیشن است. شرکت ژاپنی رسماً اعلام کرده تولید دیسک‌های پلی‌استیشن تا ژانویه 2028 متوقف می‌شود. این تصمیم سنگین، بازار جهانی بازی‌های دست‌دوم را که طبق گزارش تحلیل‌گران Dataintelo ارزش آن به 7.2 میلیارد دلار می‌رسد، با خطر نابودی کامل روبرو کرده است.

سهم‌های منطقه‌ای و بازیگران کلیدی بازار

بر اساس داده‌های اقتصادی، این بازار پررونق که بخش جدایی‌ناپذیری از صنعت بازی‌های ویدیویی محسوب می‌شود، شامل فروش بازی‌های کارکرده، کنسول‌های نسل‌قبل، و لوازم جانبی است. کنسول‌های بازی با 42.3 درصد سهم، بیشترین درآمد را در سال 2025 به خود اختصاص داده‌اند. آمریکای شمالی با 36.8 درصد بازار، پیشتاز است و در ایالات متحده بیش از 38 درصد معاملات بازی‌ها مربوط به نسخه‌های دست‌دوم بوده است. نمای داخلی فروشگاه‌های فروش بازی‌های ویدیویی کارکرده اروپا نیز با 28.3 درصد سهم و حضور غول‌هایی مانند CEX در رتبه دوم قرار دارد. در سوی دیگر، برزیل، مکزیک و عربستان سعودی در آمریکای لاتین و خاورمیانه بیشترین رشد تجاری را نشان داده‌اند.

فشار مستقیم بر اقتصاد بازیکنان و خرده‌فروشی

مایکل پاچتر، مدیر برنامه‌ریزی استراتژیک در Wedbush Securities، معتقد است حداقل یک‌سوم تاریخ صنعت بازی در فروش نسخه‌های دست‌دوم خلاصه می‌شود. او هشدار می‌دهد که این تغییر، خرده‌فروشی‌های فیزیکی را به پاشنه آشیل بازار و سپس به مرگ قطعی محکوم می‌کند. «بازیکنان با فروش دیسک‌های کارکرده، بودجه‌ای برای خرید نسخه‌های جدید ایجاد می‌کردند. وقتی این گزینه برداشته شود، اقتصاد کوچک اما حیاتی گیمرها فرو می‌پاشد.» کازونوری ایتو از Morningstar نیز تفاوت بین پذیرش آگاهانه تغییر و تحمیل آن را یادآوری می‌کند. به گفته او، بازیکنان ترجیح می‌دهند گذار به نسخه‌های دیجیتال را با سرعت و شرایط خودشان تجربه کنند. اگرچه دیسک‌های موجود در دست مصرف‌کنندگان همچنان فعال خواهند بود، اما این حرکت نشان می‌دهد نوبت بعدی کنسول سونی یا PS6 احتمالاً بدون درایو نوری عرضه خواهد شد.

آینده دیجیتال و راهکارهای رقبا

تحلیل‌های TechCrunch و گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد بازی‌های دیجیتال تقریباً همیشه گران‌تر از نسخه‌های فیزیکی خود هستند. با حذف دیسک، این شکاف قیمتی می‌تواند برای بسیاری از علاقه‌مندان به بازی‌های قدیمی و تجهیزات رترو به بن‌بست تبدیل شود. در مقابل، مایکروسافت هنوز موضع رسمی خود درباره نسل جدید ایکس‌باکس یا همان Project Helix را مشخص نکرده است، اما اخبار حاکی از آن است که این شرکت در حال بررسی راهکارهایی برای دیجیتالی کردن مجموعه‌های فیزیکی بازیکنان است تا گذار را ملایم‌تر کند. گذار اجباری صنعت گیم از رسانه نوری به فضای ابری، دیگر یک پیش‌بینی دوردست نیست. سونی با این حرکت گام عملی را برمی‌دارد، اما هزینه حذف رقابت و گزینه‌های اقتصادی را مستقیماً به دوش بازیکنان و فروشگاه‌های مستقل می‌گذارد. آینده‌ی این صنعت قطعاً دیجیتال خواهد بود، اما تنها در صورتی پایداری می‌یابد که شرکت‌ها تعادلی جدید میان قیمت نهایی، دسترسی آسان و اقتصاد بازیکنان بازنویسی کنند.