از دوران طلایی فیسبوک و اینستاگرام تا عصر تیکتاک، الگوریتمهای پیچیده و تبلیغات، معادله ارتباطات اینترنتی را کاملاً دگرگون کردند. امروز استارتاپ یوپ (Yope) با جذب 12.3 میلیون دلار سرمایه اولیه به رهبری شرکت سرمایهگذاری نورثزون، چهرهای متفاوت از شبکههای اجتماعی را روی میز گذاشته است: فضایی کاملاً خصوصی، بدون هیچگونه الگوریتم پیشنهادگر، بدون تبلیغات و دور از شلوغی محتوای عمومی.
عبور از فرهنگ تولید محتوا به سمت ارتباطات خالص
تحقیقات انجامشده توسط تیم یوپ نشان میدهد که رفتار کاربران، بهویژه نسل جدید، تغییر کرده است. بیش از 100 هزار مصاحبه با استفاده از ابزارهای تحلیل هوش مصنوعی، این واقعیت را آشکار ساخت که حدود 30 درصد کاربران بهجای پروفایلهای عمومی و پرزرقوبرق، به سمت حسابهای "فوتو دامپ" یا عکسهای روزمره و بدون فیلتر کوچ کردهاند. این کاربران به دنبال مکانی هستند که در آن نگران تأیید شدن توسط مخاطبان غریبه نباشند.
بهرام اسماعیلو، مدیرعامل و همبنیانگذار یوپ، در گفتوگو با تککرانچ توضیح میدهد: «جوانان اگر حوصله یا آمادگی ساختن شخصیت یک اینفلوئنسر را ندارند، عملاً هیچ جایی برای بیان خود ندارند. اما نوجوانان همچنان میخواهند دیده شوند؛ فقط مرزهای حریم خصوصیشان را میپسندند.»
معماری بدون الگوریتم و مدل درآمدی اشتراکی
در این پلتفرم جدید، فید زمانی یا توصیهگر هوش مصنوعی وجود ندارد. هر کاربر تنها محتوای اعضای دایره نزدیک خود را در "اجتماعات کوچک" یا Micro communities میبیند. این فضا بهصورت پیشفرض خصوصی است و برای پوشش هزینههای توسعه، روی مدل اشتراک ویژه تمرکز کرده است. این رویکرد مستقیماً با مدل سنتی "تبادل داده و نمایش تبلیغات" که موتور اصلی درآمدزایی غولهای فناوری است، در تضاد قرار میگیرد.
تیم توسعهدهنده معتقد است هوش مصنوعی باید ابزاری برای تسهیل ارتباطات باشد، نه یک قلم برای خلاقیت مصنوعی. از همین رو، در حال راهاندازی قابلیتهایی هستند که هوش مصنوعی را صرفاً به عنوان دستیار برای بازیهای مینیتوری و هماهنگی قرارهای حضوری به کار میگیرد. مثلاً پیشنهاد رستورانهایی که هممیزان تماشای فوتبال دارند یا فروش بلیت رویدادهای مشترک.
بازگشت نوستالژی مایاسپیس در قالبی مدرن
طراحی پروفایل در یوپ یادآور دوران آغازین وب و مایاسپیس است. کاربران بهجای آلبومهای مرتب، عکسهای خود را به صورت کلاژهای نامنظم و هنری در "دیوار" پروفایل قرار میدهند. این عکسها قابلیت تبدیل شدن به استیکرهای اختصاصی در گفتوگوها را دارند. بهزودی کاربران میتوانند رنگبندی، کاغذدیواری و لیست موسیقی موردعلاقه خود را به این دیوار اضافه کنند تا هویت دیجیتال خود را شکل دهند.
علاوه بر این المانهای بصری، اپلیکیشن قابلیتهای استاندارد امروزی مانند پیامرسان امن، ویجتهای صفحه قفل و بازنگری لحظات برنده را نیز دارد. فرآیند ثبتنام نیز کاملاً متمرکز بر دعوت از دایره نزدیک است و اپلیکیشن با دسترسی به مخاطبین، به کاربران کمک میکند سریعتر شبکه خصوصی خود را بنا کنند.
رشد سریع و چشمانداز آینده
این رویکرد نوآورانه نتایج خیرهکنندهای داشته است. یوپ اکنون به 15 میلیون کاربر ثبتنامشده رسیده و روزانه بین 10 تا 20 میلیون قطعه محتوا به اشتراک میگذارد. بیش از 50 درصد این کاربران، دستکم پنج روز در هفته وارد اپلیکیشن میشوند. جالب اینکه این فضا محدود به نسل زد نیست؛ حدود 20 درصد از کاربران فعال، والدین یا اعضای مسنتر خانواده خود را نیز به پلتفرم دعوت کردهاند.
همین میزان اشتیاق و نرخ نگهداشت کاربر، نگاه سرمایهگذاران مطرح را جلب کرد. پروژهای که دو بار مسیر خود را تغییر داده و نسخه فعلی آن حدود 2 سال است در دست توسعه بوده، با حضور شرکتهای ردسید، گیک ونچرز و اینوو به جمع نورثزون پیوسته و مجموع سرمایه جذبشده را به 20 میلیون دلار رسانده است. پار-یورگن پارسون، شریک نورثزون، اشاره میکند که تقاضای بازار برای چنین فضایی چنان بالا بود که سرمایهگذاران خود به سراغ یوپ آمدند.
آینده ارتباطات آنلاین احتمالاً به دو قطب تقسیم خواهد شد: پلتفرمهای عمومی برای سرگرمی و کسبوکار، و شبکههای خصوصی برای حفظ اصالت روابط انسانی. یوپ با این استراتژی نشان میدهد که حذف واسطههای الگوریتمی و بازگرداندن تمرکز به دوست داشتن بهجای دیدهشدن، میتواند در دنیای پر از نویز امروز، پاسخگوی نیاز واقعی کاربران باشد.
