دیپمایند (DeepMind) امروز به عنوان قلب تپنده جاهطلبیهای هوش مصنوعی در شرکت آلفابت شناخته میشود؛ اما این آزمایشگاه بریتانیایی روزی تنها یک استارتاپ کوچک در لندن بود. مستند جدیدی به نام The Thinking Game، روایتگر مسیری است که سر دمیس هسابیس (Demis Hassabis)، همبنیانگذار این شرکت، برای پیش بردن مرزهای تکنولوژی و ساخت هوش مصنوعی همهمنظوره طی کرد. شناخت ریشههای دیپمایند نیازمند نگاهی به ذهن خلاق و نامتعارف پشت پرده آن است.
تلاقی نبوغ شطرنج و کدهای برنامهنویسی
دمیس هسابیس در 27 ژوئیه 1976 از پدری یونانیتبار و مادری چینیتبار در شمال لندن متولد شد. استعداد خارقالعاده او بسیار زود خود را نشان داد. او در 4 سالگی با تماشای بازی پدرش، قواعد شطرنج را آموخت و در 13 سالگی با کسب ریتینگ 2300 الو به سطح استادی رسید و کاپیتان تیمهای شطرنج رده پایه انگلستان شد.
این نابغه جوان در سال 1984 با پول جوایز شطرنج، نخستین کامپیوتر خود (ZX Spectrum 48K) را خرید و برنامهنویسی را به صورت خودآموز فرا گرفت. او خیلی زود نخستین برنامه هوش مصنوعی خود را روی سیستم Commodore Amiga نوشت که قادر به بازی رومیزی ریورسی بود. پیشرفت تحصیلی هسابیس نیز با سرعت انجام میشد؛ او در 16 سالگی آزمونهای A-level را دو سال زودتر از همسنوسالانش به پایان رساند.
ورود به دنیای بازیهای ویدئویی و موفقیتهای بزرگ
دانشگاه کمبریج به دلیل سن کم هسابیس از او خواست یک سال وقفه تحصیلی داشته باشد. این وقفه نقطه عطفی در زندگی او شد. هسابیس با برد در یک مسابقه، به شرکت Bullfrog Productions پیوست و در 17 سالگی به عنوان برنامهنویس ارشد، در ساخت بازی فوقموفق Theme Park در سال 1994 مشارکت کرد. این بازی میلیونها نسخه فروخت و ژانر جدیدی از بازیهای شبیهسازی را پایهگذاری کرد.
با وجود پیشنهادهای مالی هفترقمی برای ماندن در صنعت بازی، او ترجیح داد رشته علوم کامپیوتر را در کمبریج ادامه دهد و در سال 1997 با رتبه ممتاز فارغالتحصیل شد. پس از آن، در استودیوی Lionhead به عنوان برنامهنویس ارشد هوش مصنوعی در بازی Black & White همکاری کرد و سپس در سال 1998 استودیوی مستقل Elixir را تأسیس کرد. او در این استودیو بازیهای جاهطلبانهای نظیر Republic: The Revolution و Evil Genius را طراحی کرد که هر دو نامزد دریافت جوایز بفتا (BAFTA) شدند.
تغییر مسیر شگفتانگیز به سوی علوم اعصاب
پس از تعطیلی استودیوی بازیسازیاش، هسابیس تصمیمی گرفت که بعدها هویت علمی دیپمایند را شکل داد. او به جای ماندن در صنعت سرگرمی، به محیط آکادمیک بازگشت تا مغز انسان را کالبدشکافی کند. او در سال 2009 مدرک دکترای خود را در رشته علوم اعصاب شناختی از کالج لندن (UCL) دریافت کرد. تحقیقات او روی حافظه اپیزودیک و نحوه پردازش شبکههای عصبی در مغز، پایههای تئوریک نظری را برای ساخت شبکههای عصبی مصنوعی و الگوریتمهای یادگیری عمیق فراهم کرد.
تلفیق تجربه او در طراحی بازیهای ویدئویی، تسلط بر الگوریتمها و درک عمیق از عملکرد مغز، پایهگذاری شرکتی را رقم زد که قرار بود در آیندهای نزدیک، قواعد بازی در دنیای تکنولوژی را برای همیشه تغییر دهد.
