متا (Meta) در اقدامی جسورانه، درخواست ثبت اختراعی را ثبت کرده که یک هوش مصنوعی تحلیلگر احساسات را توصیف میکند؛ سیستمی که قادر است در طول روز به صدای کاربر گوش دهد، با تحلیل لحن و محتوای گفتار، وضعیت عاطفی او را تشخیص دهد و یک گزارش زمانبندیشده از هر لحظه تهیه کند. این پتنت که با شماره US 2026/0182881 در دسامبر ۲۰۲۵ ثبت و در ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شده، توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
جزئیات ثبت اختراع متا برای تحلیل احساسات
این درخواست که توسط وبسایت تحلیل پتنت Patentlyze شناسایی شده، مخترعی به نام لاچلان دان را معرفی میکند. هدف اصلی این سیستم، تحلیل وضعیت عاطفی در زمان واقعی و ترکیب آن با مربیگری تناسب اندام است. از ۲۰ ادعای ثبتشده، سه ادعای مستقل به تحلیل عاطفی اختصاص دارد و مربیگری تمرین در ادعاهای وابسته ذکر شده است.
نحوه عملکرد سیستم خوانش احساسات
بر اساس توضیحات پتنت، دستگاههای مختلفی مانند عینک هوشمند، تلفن، ساعت هوشمند، هدفون یا بلندگوی هوشمند خانگی میتوانند گفتار کاربر را ضبط کنند. سپس یک هوش مصنوعی آموزشدیده، کلمات و نحوه بیان آنها (لحن، سرعت، آه، خنده) را تحلیل کرده و به هر بخش برچسب عاطفی میزند. این سیستم نهتنها احساساتی مانند استرس را تشخیص میدهد، بلکه به کلمات دقیق پشت آن احساس نیز اشاره میکند.
در یک نمونه خروجی فرضی، سیستم به کاربر میگوید: «شما اغلب قبل از خواب آه میکشید و زمانی که با دوستان هستید بیشترین خوشحالی را دارید. این ماه بیشتر قدردانی کردهاید.» این تحلیلها با زمینههای زمانی و مکانی ترکیب میشوند.
علاوه بر صدا، این سیستم از سیگنالهای بیومتریک و ردیابی چشم نیز استفاده میکند. اندازه مردمک، سرعت پلک زدن و حتی رطوبت چشم برای تشخیص استرس یا گریه به کار گرفته میشوند. همچنین نحوه استفاده از دستگاه (میزان زمان صفحه، سرعت جابهجایی بین برنامهها و پستهای لایکشده) در یک نمایه عاطفی واحد جمعآوری میشود.
کاربرد مربی تناسب اندام هوشمند
نیمه دیگر این پتنت به مربی تمرین ورزشی اختصاص دارد. عینک هوشمند متا میتواند فرم بدن کاربر را در آینه مشاهده کرده و راهنماییهای صوتی ارائه دهد. این مربی هوش مصنوعی خلقوخوی کاربر را نیز میخواند؛ اگر احساس خستگی کند، تمرین را سبکتر کرده و اگر انرژی اضافی تشخیص دهد، ممکن است کاربر را «سرزنش» کند! این ادعا میگوید هیچ مربی انسانی نمیتواند با دقت و استمرار این سیستم رقابت کند.
سابقه مشابه و نگرانیهای حریم خصوصی
این اولین بار نیست که شرکتی به سراغ خوانش احساسات از صدا میرود. در سال ۲۰۲۰، آمازون ویژگی Tone را به دستبند Halo اضافه کرد که لحن و سرعت صدا را تحلیل میکرد. این ویژگی به دلیل نگرانیهای حریم خصوصی به سرعت زیر ذرهبین قرار گرفت. سناتور ایمی کلوبشار در دسامبر ۲۰۲۰ از نهادهای نظارتی سوال کرد و آن را «به طور غیرعادی نفوذی» خواند. آمازون در نهایت خط تولید Halo را در سال ۲۰۲۳ تعطیل کرد.
تفاوت پتنت متا با آمازون در دامنه وسیعتر آن است. در حالی که Tone فقط از صدا استفاده میکرد، سیستم متا چشمها و رفتار دیجیتال کاربر را نیز رصد میکند. اگرچه برخی نسخههای پتنت پردازش را روی دستگاه انجام میدهند، برخی دیگر دادهها را روی سرور ذخیره میکنند که میتواند نگرانیهای جدیدی ایجاد کند.
کارشناسان حریم خصوصی هشدار دادهاند که چنین سیستمی در صورت تجاریسازی، میتواند خطر سوءاستفاده از دادههای عاطفی را به همراه داشته باشد. با این حال، متا هنوز اعلام نکرده که این فناوری را به محصولی تبدیل خواهد کرد یا خیر. ثبت اختراع معمولاً برای محافظت از ایدهها سالها قبل از ساخت محصول انجام میشود.
آینده این فناوری نامشخص است، اما آنچه واضح است، افزایش چشمگیر تلاش شرکتهای بزرگ برای توسعه هوش مصنوعی عاطفی است. باید دید قوانین حریم خصوصی چگونه با این موج جدید مقابله خواهند کرد.
