گزارش جدید پایداری مایکروسافت نشان میدهد که گسترش هوش مصنوعی، تحقق وعده بزرگ این شرکت برای منفیسازی کربن تا سال ۲۰۳۰ را با چالش جدی مواجه کرده است. طبق این گزارش، انتشار گازهای گلخانهای مایکروسافت در سال مالی ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۵ درصد افزایش یافته و به ۲۰.۳ میلیون تن معادل CO₂ رسیده است. مدیر ارشد پایداری شرکت همچنان مدعی است که هدف نهایی قابل دستیابی است.
چالش انتشار کربن در عصر هوش مصنوعی
مایکروسافت در سال ۲۰۲۰ متعهد شد که تا سال ۲۰۳۰ به وضعیت کربن منفی، آب مثبت و بدون پسماند برسد. اما با ظهور هوش مصنوعی در مقیاس عظیم، مصرف برق این شرکت در یک سال ۲۴ درصد افزایش یافت. دلیل اصلی این رشد، ساخت مراکز داده جدید برای پشتیبانی از سرویسهای ابری و هوش مصنوعی مانند Azure و Copilot بوده است.
برد اسمیت، معاون رئیس مایکروسافت و ملانی ناکاگاوا، مدیر ارشد پایداری، در پیشگفتار گزارش تأکید کردهاند: «این تنش واقعی است. ما مجبوریم سؤالات سختتری بپرسیم: کجا باید سریعتر حرکت کنیم، متفاوت سرمایهگذاری کنیم یا رویکرد خود را بازنگری کنیم؟»
جزئیات گزارش پایداری ۲۰۲۶
بر اساس گزارش پایداری محیط زیستی مایکروسافت که در ۹ جولای ۲۰۲۶ منتشر شد، انتشارات Scope 3 (مرتبط با زنجیره تأمین) همچنان بزرگترین بخش ردپای کربنی را تشکیل میدهد. انتشارات Scope 2 (مرتبط با برق) از ۲ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۱۳ درصد در سال ۲۰۲۵ جهش یافته است.
مایکروسافت اکنون بیش از ۳۰۰ مرکز داده در ۳۴ کشور دارد و توافقنامههای انرژی تجدیدپذیر آن تا ۴۰ گیگاوات در ۲۶ کشور گسترش یافته است. این شرکت اعلام کرده که خرید گواهیهای انرژی تجدیدپذیر کوتاهمدت را متوقف کرده و به جای آن روی قراردادهای بلندمدت برای افزایش ظرفیت تولید برق بدون کربن تمرکز خواهد کرد.
راهحلهای نوآورانه برای کاهش اثرات زیستمحیطی
مایکروسافت در حال آزمایش فناوریهای جدیدی مانند خنککننده مایع با حلقه بسته است که به گفته ساتیا نادلا، مدیرعامل، مصرف آب هر مرکز داده هوش مصنوعی را به اندازه یک رستوران کاهش میدهد. همچنین استفاده از مواد ساختمانی کمکربن و بازیافت سختافزار در دستور کار قرار دارد.
این شرکت استدلال میکند که راهحل عقبنشینی از هوش مصنوعی نیست، بلکه ترکیب حذف کربن، سوختهای پایدار و بهرهوری انرژی در یک مجموعه واحد است. با این حال، فعالان محیط زیست هشدار میدهند که رشد سریع زیرساختهای هوش مصنوعی ممکن است تحقق اهداف ۲۰۳۰ را غیرممکن کند.
آینده پایداری در سایه هوش مصنوعی
به گفته تحلیلگران، چالش اصلی مایکروسافت در هماهنگسازی دو اولویت متضاد است: توسعه هوش مصنوعی که نیازمند انرژی و منابع عظیم است و تعهدات زیستمحیطی که نیازمند کاهش مصرف هستند. گزارش جدید نشان میدهد که بدون تغییرات اساسی، هدف ۲۰۳۰ در معرض خطر جدی قرار دارد.
مایکروسافت اعلام کرده که همچنان به اهداف خود پایبند است و معتقد است با سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و همکاری با تأمینکنندگان میتوان به نتیجه مطلوب رسید. گزارش نهایی در سال ۲۰۳۰ مشخص خواهد کرد که آیا این وعدهها عملی شدهاند یا خیر.
