کمیسیون تجارت فدرال (FTC) همراه با دادستان‌های کل 22 ایالت علیه آمازون شکایت کرد. اف‌تی‌سی مدعی است از سال 2019 آمازون با دستکاری مزایدات آمازون بیش از 20 میلیارد دلار از حدود 1.2 میلیون تبلیغ‌دهنده دریافت کرده است.

ماهیت ادعاها

شکایت ثبت‌شده در دادگاه منطقه‌ای غربی واشینگتن می‌گوید آمازون مکانیزم «مزایدات رقابتی» را نادیده گرفته و نتایج واقعی مزایدات را با قیمت‌هایی که شرکت تعیین کرده جایگزین کرده است. اف‌تی‌سی این هزینه‌ها را «هزینه‌های پنهان» توصیف می‌کند که تقریباً هر بار که خریدار روی یک آگهی کلیک می‌کند اعمال شده‌اند.

کدام انواع تبلیغ هدف قرار گرفته‌اند

بر اساس شکایت، دستکاری در بخش‌هایی از تبلیغات رخ داده که خریدار هنگام جستجوی محصول مشاهده می‌کند. موارد مشخص‌شده عبارت‌اند از:

  • تبلیغات «محصولات اسپانسرشده» (Sponsored Products)
  • «برندهای اسپانسرشده» (Sponsored Brands)
  • «نمایش‌های اسپانسرشده» (Sponsored Display)

اف‌تی‌سی می‌گوید مدارک داخلی و پیام‌های کارکنان نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها ساختاری و سیستماتیک بوده است، نه اتفاقی یا تک موردی.

شواهد و دامنه تحقیق

تحقیقات اف‌تی‌سی که از سال 2024 آغاز شده شامل مدارک داخلی، پیام‌های کارکنان و آنالیزهای فنی است که نحوه اعمال «سورچارژهای پنهان» را تشریح می‌کند. شکایت ادعا می‌کند این شیوه منجر به «میلیاردها مزایده دستکاری‌شده» شده و مشارکت 22 دادستان کل ایالت، ابعاد سیاسی و حقوقی گسترده‌ای به پرونده داده است.

پیامدهای حقوقی و احتمالات حکم

  • مطالبه خسارت و بازپرداخت: اف‌تی‌سی و ایالت‌ها خواستار بازپرداخت هزینه‌های پرداخت‌شده توسط تبلیغ‌دهندگان هستند و در صورت اثبات می‌توانند میلیاردها دلار مطالبه کنند.
  • ممنوعیت یا اصلاح شیوه‌ها: دادگاه ممکن است آمازون را از ادامه روش‌های مورد ادعا منع کند یا الزامات شفافیت و گزارش‌دهی جدیدی برای سیستم تبلیغاتی این پلتفرم تعیین کند.
  • تاثیر بر مقررات بازار تبلیغات دیجیتال: حکم علیه آمازون می‌تواند مبنایی برای بازنگری قوانین نحوه عمل بازارهای تبلیغاتی پلتفرمی و تقویت نظارت ضدانحصاری فراهم کند.

واکنش احتمالی آمازون و خطوط دفاعی

آمازون احتمالاً دفاع خواهد کرد که ساختار قیمت‌گذاری‌اش به نفع مصرف‌کننده و تبلیغ‌دهنده عمل می‌کند و مکانیزم‌های فنی یا قراردادی مشخصی برای تعیین قیمت‌ها وجود دارد. این دفاع می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • استدلال درباره ارزش داده‌ها و بهینه‌سازی تجربه کاربری
  • توضیح تفاوت بین پیشنهاد اولیه و قیمت نهایی پرداختی در مزایده
  • نحوه عملکرد فنی سیستم مزایده و محدودیت‌های تحلیل اف‌تی‌سی

نتیجه نهایی تا حد زیادی به مدارک فنی، شفافیت رکوردهای داخلی و نحوه تبیین فرایند مزایده‌ای آمازون در اسناد دادگاه بستگی دارد.

اقدامات فوری برای تبلیغ‌دهندگان

تبلیغ‌دهندگان باید در کوتاه‌مدت اقدامات زیر را در نظر بگیرند:

  • بررسی دقیق حساب‌های تبلیغاتی و آنالیز هزینه به ازای کلیک (CPC) و بازگشت سرمایه (ROAS)
  • درخواست گزارش‌های جزئی و تاریخچه مزایده از پلتفرم و ثبت هر ناهماهنگی
  • در صورت لزوم، انجام حسابرسی مستقل توسط مشاوران تبلیغات دیجیتال یا حقوقی

چشم‌انداز و پیامد بلندمدت

این شکایت می‌تواند فصل جدیدی در نظارت بر غول‌های فناوری و بازارهای تبلیغات دیجیتال رقم بزند. اگر ادعاها تأیید شوند، نه تنها آمازون بلکه سایر پلتفرم‌های بزرگ نیز تحت فشار برای افزایش شفافیت قیمت‌گذاری قرار خواهند گرفت. در هفته‌ها و ماه‌های آتی، بررسی اسناد دادگاه و دفاع آمازون برای تعیین گستره واقعی «دستکاری مزایدات آمازون» و پیامدهای آن برای بازار حیاتی خواهد بود.