الیزابت ژانگ، دانشآموز ۱۷ساله مؤسسه The Harker در سنخوزه، بهخاطر پژوهشی درباره سیاراتِ پیرامون سامانههای دوستارهای، جایزه ملی «اخترشناس جوان ۲۰۲۶» انجمن نجومی (Astronomical League) را بهدست آورد.
چرا پژوهش او برجسته شد
ژانگ در پروژهای با عنوان «بازسازی مداری و کشف سیارات پنهان پیرامون ستارگان دوتایی با استفاده از باقیماندههای زمانبندی گذر و دینامیک N-بدنی» از روشهای تحلیلی برای کشف نامزدهای سیارهای بهره برد. بهجای جستجوی مستقیم، او نوسانهای غیرمنتظره در زمانبندی گذرهای ستارگان دوتایی را تحلیل کرد تا اثر گرانشی احتمالی یک سیاره پنهان را شناسایی کند.
این رویکرد بر تحلیل سیستمهای دوستارهای (circumbinary systems) و حل مسائل دینامیک چندجسمی مبتنی است؛ جایی که مدلسازی N-بدنی و بررسی تغییرات زمانی گذرها نقش کلیدی دارند. برای مرجع بیشتر میتوانید به منابع مرتبط از جمله صفحات توضیحی درباره سیارات پیرامون ستارگان دوتایی و مسائل N-بدنی مراجعه کنید.
مراسم اهدای جایزه و دیگر برگزیدگان
مراسم اهدای جایزه در نشست سالانه انجمن نجومی در کاوینگتون، کنتاکی، و در تاریخ ۱۵ اوت ۲۰۲۶ برگزار شد. مقام نخست به الیزابت ژانگ اختصاص یافت؛ مقام دوم به مایکل تلِسکو از نیو کَنان، کنتیکت تعلق گرفت و مقام سوم میان محمد افتخار تارونو و جولین دو تقسیم شد. برگزیدگان پلاک یادبود و یک تلسکوپ شکستی از سوی یکی از حامیان جایزه، شرکت Explore Scientific، دریافت کردند و فرصت ارائه نتایج در کنفرانس برای آنها فراهم شد.
- مقام اول: الیزابت ژانگ (کوپرتینو، کالیفرنیا)
- مقام دوم: مایکل تلِسکو (نیو کَنان، کنتیکت)
- مقام سوم: محمد افتخار تارونو و جولین دو
روند پژوهش و پیشینه علمی
علاقه ژانگ به نجوم از سفرهای کمپینگ و تماشای آسمان شب آغاز شد. در دورهٔ دبیرستان با ورود به باشگاه نجوم مدرسه و راهنمایی اخترفیزیکدانی به نام جیان گه، مهارتهای برنامهنویسی و تحلیل دادههای تلسکوپی را آموخت. او سپس با کاوش در پایگاههای داده تلسکوپی و پیادهسازی الگوریتمهایی برای تحلیل زمانبندی گذرها توانست چند نامزد سیارهای پیشنهاد دهد.
این پروژه پیشتر در نمایشگاه علوم و مهندسی Regeneron ISEF در فینیکس برنده جوایزی شده بود؛ رخدادی که هر سال استعدادهای جوان علمی را معرفی میکند.
گامهای بعدی و چشمانداز حرفهای
ژانگ هنوز در انتخاب دانشگاه و رشته قطعی نشده اما گزینههای اصلی او شامل اخترفیزیک است. همچنین مشغول تکمیل تصویرسازیهای کتابی است که درباره دختری سخن میگوید که در سراسر کیهان سفر میکند؛ ترکیبی از علم و هنر که میتواند مسیر حرفهای آیندهاش را شکل دهد.
تأثیر بر جامعه نجومی
اهدا جایزه به یک دانشآموز دبیرستانی نشان میدهد که دسترسی به دادههای عمومی و ابزارهای محاسباتی میتواند به مشارکت مؤثر جوانان در حل مسائل پیچیده اخترشناسی بینجامد. پژوهشهایی مانند کار ژانگ راه را برای توسعه روشهای تحلیل داده و شناسایی نامزدهای سیارهای جدید هموار میکنند و افقهای تازهای در مطالعه سامانههای دوستارهای میگشایند.
برای مطالعه بیشتر درباره انجمن نجومی و برنامههای آن به وبسایت Astronomical League و برای پوشش خبری نخستین پژوهشها به Sky & Telescope مراجعه کنید.
