اسپیس‌اکس قصد دارد پیش از پایان ماه پرواز آزمایشی شمارهٔ 14 استارشِیپ را اجرا کند و برای نخستین‌بار هنگام بازگشت، بخش بالایی فضاپیما — «شیپ» — را با بازوی برج بگیرد.

پیش‌نقشه و دلیل خوش‌بینی

ایلان ماسک در تماس ارائهٔ گزارش سه‌ماهه پس از عرضهٔ عمومی گفت عملکرد شیپ در پرواز 13 (24 ژوئیه) امیدبخش بوده و تیم را به اجرای مانور «برج‌گرفتن» در پرواز بعدی ترغیب کرده است. سپر حرارتی شیپ در عبور از جو وضعیت مناسبی نشان داد و این سابقهٔ عملکرد، اعتماد تیم فنی را برای گام بعدی افزایش داده است.

استارشِیپ روی سکوی پرتاب در استاربیس تگزاس

اهمیت گرفتن شیپ با بازوی برج

گرفتن شیپ با بازوی برج نقطهٔ کلیدی در تحقق استفادهٔ سریع و مقرون‌به‌صرفه از این فضاپیماست. مزایا و دلایل اهمیت این مانور عبارت‌اند از:

  • کاهش هزینهٔ بازگرداندن و آماده‌سازی برای پرواز مجدد با حذف برخی تعمیرات پرهزینه و فرایندهای جایگیری دستی.
  • افزایش سرعت بازگشت به پرواز با اتکا بر فرایند مکانیکی دقیق به‌جای عملیات پیچیدهٔ بازیابی زمینی.
  • اثبات قابلیت استفادهٔ مجدد برای بخش بالایی فضاپیما، در حالی که سوپر هِوی پیش‌تر چند بار با برج گرفته شده است.

محموله و اهداف مأموریت پرواز 14

پرواز 14 حامل مجموعه‌ای از ماهواره‌های V3 استارلینک خواهد بود. نکات اصلی مأموریت:

  • ماهواره‌های V3 بزرگ‌تر و توانمندتر از نمونه‌های موجود شبکهٔ اینترنت ماهواره‌ای اسپیس‌اکس هستند.
  • پرواز 13، بیست ماهوارهٔ V3 را حمل کرد اما آن‌ها در مسیر زیرمداری رها شدند؛ هدف پرواز 14 قرار دادن این ماهواره‌ها در مدار عملیاتی است.
آزمایش و آماده‌سازی استارشِیپ در سایت استاربیس

عرضهٔ عمومی، عملکرد مالی و تغییر مدل کسب‌وکار

اسپیس‌اکس که از 2002 فعالیت می‌کند، در 12 ژوئن از طریق بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ عمومی وارد بازار شد؛ این عرضه حدود 86 میلیارد دلار جذب کرد و ارزش شرکت را نزدیک به 1.77 تریلیون دلار برآورد نمود. در گزارش سه‌ماههٔ اخیر، درآمد دورهٔ مارس تا ژوئن 7.8 میلیارد دلار اعلام شده و زیان خالص 541 میلیون دلار گزارش شده است.

گسترش به خدمات مبتنی بر داده و هوش مصنوعی

بیش از نیمی از درآمد سه‌ماههٔ اخیر — حدود 4.3 میلیارد دلار — از استارلینک تأمین شده است. اسپیس‌اکس اکنون فراتر از یک شرکت پرتاب عمل می‌کند و پروژه‌های جدید شامل توسعهٔ زیرساخت‌های مداری برای بارهای محاسباتی هوش مصنوعی است. یکی از این برنامه‌ها «استارمایند» نام دارد: شبکه‌ای مداری که در طول زمان می‌تواند شامل تا یک میلیون مرکز دادهٔ هوش مصنوعی شود و اسپیس‌اکس امیدوار است پرتاب‌های مربوط به آن از سال 2027 آغاز شوند. ماسک پیش‌بینی می‌کند نرخ پروازها سریعاً افزایش یابد و ظرف تقریباً یک سال به سطوح روزانه نزدیک شود.

نمای نزدیک از سازهٔ برج و بازوی گرفتن در استاربیس

موانع نظارتی و سناریوهای ممکن

اجرای مانور گرفتن شیپ مشروط به دریافت مجوزهای لازم از نهادهای نظارتی است. سناریوهای پیش‌رو شامل موارد زیر است:

  • دریافت مجوزها و اجرای پرواز 14 طبق برنامه، که می‌تواند گامی تعیین‌کننده در عملیاتی‌سازی قابلیت استفادهٔ مجدد باشد.
  • عدم صدور مجوز یا نیاز به اصلاحات فنی که احتمالاً اجرای مانور را به تعویق انداخته یا تغییر می‌دهد.

منابع و مطالعهٔ بیشتر

برای آشنایی پایه‌ای با شرکت و فضاپیما به صفحات مرجع SpaceX و Starship در ویکی‌پدیا مراجعه کنید:

اگر پرواز 14 موفق شود و شیپ توسط بازوی برج گرفته شود، صنعت پرتاب فضایی به مرحلهٔ جدیدی از استفادهٔ مجدد و مقرون‌به‌صرفگی نزدیک‌تر می‌شود و پیامدهای تجاری و فناورانهٔ گسترده‌تری پدید خواهد آمد.