یوانچنگ (رایین) لو، ۳۴ ساله، به محض خروج از موسسه وایتهد در کمبریج، ماساچوست، در برابر نور خورشید عینک آویاتور خود را میکشد. این تدبیر تنها برای ظاهر نیست؛ تست ژنتیکی ۲۳اندمی (23andMe) او، پیشینهای برای دگرنوری زردله (Macular Degeneration) نشان داده — یکی از اصلیترین دلایل نابودی بینایی در سالمندی. یک عمهبزرگ او در چین نیز ناشی از همین بیماری، دچار نارسایی بینایی شده و در تصادفی جان باخته بود. «این عینکها مرا محافظت میکنند، علاوه بر اینکه شیک هم به نظر میرسند»، میگوید لو با لحنی که ترکیبی از جدیت علمی و خنده است.
چشم: آزمایشگاه طبیعی برای مطالعه پیری
لو معتقد است چشم «سیستم منحصر به فردی» برای رصد فرآیند پیری و تجدید جوانی است. عصب بینایی، با ساختار نسبتا ساده و دسترسی آسان، کاندیدای ایدهآل برای تست درمانهای ژنتیکی محسوب میشود. در سال ۲۰۱۸، در حین دکترا در دانشکده پزشکی هاروارد، او عصبهای بینایی موشها را خرد کرد و سپس با یک ترم ژنتیکی مبتنی بر بازبرنامهریزی (Reprogramming) تزریق نمود. تنها در ۱۶ روز، آکسونها مجدداً رشد کردند — رشتههای نارنجی و عنکبوتیشکل زیر میکروسکوپ نمایان شدند. تستهای رفتاری با میلههای نوری دورانی تأیید کرد: موشها دوباره میتوانستند ببینند.
از OSKM تا OSK: کنترل خطر سرطان
بازبرنامهریزی، فرآیندی است که در امبرو رخ میدهد و باعث میشود سلولها به حالت جوان خود بازگردند. در ۲۰۰۶، محققان ژاپنی (شینیا یاماناکا و همکاران) نشان دادند چهار ژن کلیدی — OSKM — میتوانند سلولهای سالمند را به حالت gốc (پلوریپوتنسی) بازگردانند. این چهار عامل عبارتاند از:
- Oct4
- Sox2
- Klf4
- c-Myc
اما ژن c-Myc، یک اُنکوژن (ژن سرطانی) است و موجودیت آن، ریسک توموریژهسازی را به همراه میآورد. نوآوری لو، حذف این ژن و کار با تریپلت OSK بود. این سادهسازی، سمیت را به شدت کاهش داد و مسیر انتقال به انسان را هموار ساخت.
ورود به فاز انسانی: ER-100 و تریال Life Biosciences
در ۹ ژوئن ۲۰۲۴، استارتاپ Life Biosciences — که دیوید سینکلر از موسسانش است و لو سهم ناچیز در آن دارد — اعلام کرد اولین بیمار گلاوکوما با درمان ER-100 (نسخه انسانی همان ترم موشی) تزریق شده است. نیویورک تایمز تیتر زد: «این تکنولوژی میتواند بشریت را تغییر دهد.» سینکلر میگوید: «شگفتانگیز است که کاری که او به عنوان دانشجو ساخت، بیتغییر در انسانیده شده.»
هیجان سرمایهگذاری و واقعبینی لو
مقاله لو در نچر (۲۰۲۰) موج سرمایهگذاری را برانگیخت. میلیاردرهای تکنولوژی سرمایههای کلان در شرکتهایی نظیر Altos Labs و NewLimit نهادند. با این حال، لو از محافل تبلیغاتی دور مانده و بر «نسل بعدی درمانها» تمرکز دارد. او میگوید: «شش سال پیش، کلمه تجدید جوانی تابو بود. امروز مردم میپذیرند که سن مولکولی قابل معکوسسازی است.» اما بلافاصله اضافه میکند: «OSK اثبات مفهوم بود، نه قرص جادویی. درمان همچنان برای بسیاری از انواع سلولی سمی است و پیری در هر نوع سلول از محرکهای متفاوتی پیروی میکند.» اخیراً ژنی شناسایی کرده که رتینه را در برابر رادیکالهای آزاد محافظت میکند — کلید احتمالی درمان دگرنوری زردله.
آینده: فراتر از یک ژنتراپی
سینکلر پیشبینی میکند انسانها تا ۲۰۰ سال عمر کنند؛ لو مخالف است: «چیزهای زیادی در پیری خراب میشوند.» دیدگاه او کاربردیتر است: چشم دروازه ورود است، اما هدف نهایی، درک مکانیسمهای پایهای پیری در سراسر بدن است تا درمانهای هدفمندتر و ایمنتر طراحی شوند. تریال ER-100، نخستین قدم در مسیر طولانی است که میتواند نه تنها گلاوکوما، بلکه طیف وسیعی از بیماریهای عصبی-ترکمی را هدف قرار دهد.
