آلبوم «Orcas' Greatest Hits» اثر جیم نولمن روز 14 اوت توسط Smithsonian Folkways منتشر میشود. این مجموعه، گزیدهای از ثبتهای زیرآبی است که بر پایهٔ آوازها و فراخوانهای ارکا (Orcinus orca) شکل گرفته و حاصل بیش از دو دهه ضبط در سواحل بریتیش کلمبیا است.
روش ضبط: از هیدروفون تا بلندگوی زیرآب
نولمن بین سالهای 1985 تا 2002 با هیدروفون صداهای ارکا را ثبت کرد و از بلندگوهای زیرآب برای پخش موسیقیِ خود و همکارانش در محیط زیستی طبیعی استفاده میکرد تا واکنش این جانوران را بسنجد. او همواره احتیاط میکرد: سطح صدا محدود نگه داشته میشد تا فشار یا استرس زیستی ایجاد نشود و اجراها معمولاً پس از تاریکی انجام میشد تا سر و صدای قایقهای موتوری مزاحم ضبط نشود. برای توضیحات فنی دربارهٔ هیدروفون به صفحهٔ هیدروفون در ویکیپدیا مراجعه کنید.
شیوههای عملی ضبط
- استفاده از هیدروفونهای حساس برای ثبت دامنهٔ فرکانسی آوازها.
- پخش با شدت کنترلشده و فاصلهگذاری مناسب تا از ایجاد استرس جلوگیری شود.
- زمانبندی اجراها در شرایط آرام (شبانه یا هنگام کمشدن ترافیک قایق) برای کاهش نویز محیطی.
- مستندسازی موقعیت و رفتار گروههای ارکا همراه با ضبط صوت برای تحلیل رفتارشناختی.
از بوقلمون تا ارکا: مسیر نیمقرنی یک پژوهشگر موسیقی
مسیر هنری نولمن از دههٔ 1970 آغاز شد. پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه تافتس، اولین تجربههای میانگونهای را با بوقلمونها رقم زد؛ ضبط در مزرعهٔ بوقلمون با یک رکوردر ناگرا، کنجکاوی او را نسبت به تعامل صدا و رفتار جانوران برانگیخت. تجربههای بعدی شامل کار با موشهای کانگورو، گرگها، دلفینها و گونههای دیگر بود و از هر پروژه درسهایی گرفت؛ برای مثال هنگام موسیقینوازی با گرگها آموخت که نتهای «خارج از کلید» معمولاً با واکنش اصلاحکنندهٔ گرگها مواجه میشوند.
تأثیر جان کیج و فضای آوانگارد
نولمن به تأثیر جریانهای آوانگارد و هنرمندانی مانند جان کیج اشاره میکند. فضای خلیج سانفرانسیسکو و شبکههایی مانند KPFA در شکلگیری رویکرد میانگونهای او نقشی محوری داشتند و او فناوری را ابزاری برای گسترش مرزهای شنیداری میدید.
ملاحظات اخلاقی و طراحی شنیداری
نولمن همواره بر احترام و احتیاط در برخورد با حیاتوحش تأکید داشته است. ضبطها و اجراها طوری تنظیم میشدند که تعاملها شبیه گفتوگویی دوسویه باشند، نه آزمایشی یکجانبه. نتایج ضبطها در کنار مشاهدات میدانی به فهم بهتر الگوهای اجتماعی و ارتباطی ارکاها کمک کرده است.
راهنمای کلی اخلاقی در ضبط میدان
- محدود کردن شدت صوت و فاصلهٔ فیزیکی برای جلوگیری از استرس.
- پرهیز از تغییر رفتار طبیعی گروهها با مداخلات آگاهانه یا مکرر.
- مستندسازی دقیق هر تعامل و در دسترس قرار دادن دادهها برای مطالعات بعدی.
آثار پیشین و جایگاه این آلبوم
نولمن آثاری چون Playing Music with Animals (1982) و What the Dolphin Said (1997) دارد که تجربهٔ گستردهٔ او در موسیقی میانگونهای را نشان میدهد. انتشار «Orcas' Greatest Hits» توسط Smithsonian Folkways این پروژه را در بستر گستردهتری قرار میدهد و ضبطهایی را در دسترس عموم قرار میدهد که پیشتر کمتر در معرض شنوندگان قرار داشتند.
عبارتِ موزیکالِ ارکاها
نولمن بارها مشاهده کرده که تغییرات سادهٔ آکورد میتواند واکنش منظم و سازمانیافتهای از سوی ارکاها به دنبال داشته باشد: «آنها با یک تغییر آکورد وارد میشدند.» این نوع پاسخدهی برای یک موسیقیدان شنونده هم الهامبخش و هم اطلاعاتی است، زیرا نشاندهندهٔ ساختارهای ارتباطی در صدای این جانوران است.
گامی به جلو برای شنیدنِ حیاتوحش
این آلبوم فراتر از یک اثر موسیقایی است؛ دعوتی برای شنیدن دقیقتر صدای طبیعت و بازاندیشی به امکانهای همکاری میان انسان و دیگر گونهها. برای شنوندگان علاقهمند به موسیقی تجربی، مطالعات زیستی و ضبطهای صوتی طبیعت، فراهم شدن این مجموعه فرصتی برای آشنایی با بازتابهای صوتی اقیانوس است.
پیشفروش و پخش دیجیتالِ «Orcas' Greatest Hits» از 14 اوت آغاز میشود و بهزودی در پلتفرمهای پخش و فروشگاههای آثار Smithsonian Folkways در دسترس قرار خواهد گرفت.
