وزارت خزانداری آمریکا با همکاری شرکت تتر، بیش از ۱۳۱ میلیون دلار از داراییهای رمزارزی مرتبط با ایران را در چهار کیفپول دیجیتال مسدود کرد. این اقدام که توسط دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC) انجام شد، کیفپولهای متصل به بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران را هدف قرار داده است.
اسکات بسننت، وزیر خزانداری آمریکا، در شبکه اجتماعی ایکس این اقدام را تأیید کرد و نوشت: «وزارت خزانداری متعهد به مختل کردن فعالیتهای مالی غیرقانونی ایران، از جمله سوءاستفاده از داراییهای دیجیتال است.» او تأکید کرد واشنگتن «با جدیت پول را دنبال کرده و رژیم ایران را از دسترسی به وجوه غیرقانونی محروم خواهد کرد.»
این تحریمها تنها به کیفپولها محدود نشد. خزانداری به طور جداگانه هفت فرد و نهاد مرتبط با شبکه جهانی تأمین تسلیحات ایران را نیز تحریم کرد. این فهرست شامل یک تأمینکننده قطعات پهپاد مستقر در تهران، یک واسطه نیجریهای و اتباع روسی مرتبط با یک شرکت هواپیمایی در مسکو میشود.
برای درک اهمیت این رویداد، بهتر است سازوکار اصلی آن را مرور کنیم. یواسدیتی (USDT) یک استیبلکوین است که ارزش آن یک به یک به دلار آمریکا وابسته است و روی بلاکچینهای عمومی مانند ترون و اتریوم اجرا میشود. ایران سالهاست که از سیستم بانکی بینالمللی تقریباً قطع شده و به همین دلیل به رمزارزها روی آورده است. اما نکته کلیدی اینجاست: چون تتر، این توکن را صادر میکند، توانایی مسدود کردن آدرسهای خاص را در سطح نرمافزار دارد و میتواند داراییها را غیرقابل انتقال کند.
بلاکچین نه تنها این امکان اجرایی را فراهم کرده، بلکه نشان میدهد که راهحل رمزارزی ایران به اندازهای که تصور میشود امن نیست. تمام تراکنشهای روی شبکههای عمومی مثل ترون به صورت دائمی قابل مشاهده هستند و آژانسهای امنیتی آمریکا با شرکتهای تحلیل بلاکچین همکاری میکنند تا هرگونه جابجایی پول را ردیابی کنند. به عبارت سادهتر، هرچه یک سیستم رمزارزی متمرکزتر باشد، بیشتر در معرض سانسور و مسدودسازی قرار دارد.
آری ردفورد از شرکت تیآرام لبز (TRM Labs) در این باره به بلومبرگ گفت: «مجریان قانون میتوانند جریان وجوه را ردیابی کنند تا پروندههای قضایی تشکیل دهند و در صورت تلاش افراد برای نقد کردن داراییها در صرافیهای تحت نظارت که ملزم به رعایت قوانین آمریکا هستند، آنها را ضبط کنند.» او این روند را یک «بازی گربه و موش» بین تسهیلکنندگان مالی سپاه پاسداران و آژانسهای امنیت ملی توصیف کرد.
ایران از سالها پیش زیرساخت رمزارزی خود را برای دور زدن تحریمها بنا کرده است. این کشور در سال ۲۰۱۹ استخراج بیتکوین را قانونی اعلام کرد و برای مقابله با سقوط ریال و تسویه تجارت بینالمللی به سمت یواسدیتی حرکت کرد. دادههای شرکت تحلیلی چینآنالیسیس نشان میدهد که حدود ۸ میلیارد دلار حجم رمزارزی به ایران در سال ۲۰۲۶ نسبت داده شده است، در حالی که تیآرام لبز این رقم را نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار تخمین میزند. نکته جالب اینکه بیش از نیمی از ورودیهای رمزارزی ایران در سهماهه پایانی آن سال به آدرسهای مرتبط با سپاه پاسداران مربوط میشود.
مسدودسازی روز سهشنبه بخشی از کمپین «عملیات خشم اقتصادی» (Operation Economic Fury) است. در آوریل گذشته، تتر ۳۴۴ میلیون دلار یواسدیتی را در دو آدرس دیگر ترون مرتبط با بانک مرکزی ایران مسدود کرده بود. تا ماه مه، بسننت اعلام کرد آمریکا از زمان شروع این کمپین حدود یک میلیارد دلار رمزارز ایرانی را ضبط کرده است. در ژوئن نیز خزانداری چهار صرافی بزرگ ایران از جمله نوبیتکس را تحریم کرد؛ صرافیای که به تنهایی بیش از نیمی از حجم دارایی دیجیتال ایران در سال ۲۰۲۵ را پردازش کرده بود.
تتر میگوید اکنون با بیش از ۳۴۰ آژانس اجرای قانون در ۶۵ کشور همکاری میکند و از زمان شروع هماهنگی با مقامات، بیش از ۴.۴ میلیارد دلار دارایی را مسدود کرده است که بیش از ۲.۱ میلیارد دلار آن مربوط به اقدامات اجرایی آمریکا است. این روند نشان میدهد که حرکت ایران به سمت اقتصاد دیجیتال ممکن است راهحلی پایدار برای دور زدن تحریمها نباشد و هر لحظه ممکن است با ضربههای جدیدی از سوی واشنگتن مواجه شود.
