کمیته معاملات آجل کالاهای آمریکا (CFTC) با انتشار یک «موضع عدم اقدام» (No-Action Letter) در روز پنج‌شنبه، فضای نظارتی برای ارائه‌دهندگان نرم‌افزاری که کاربران را به صرافی‌های مشتقات منظم متصل می‌کنند، به شدت گسترش داد. این تصمیم می‌تواند مانع بزرگ‌تری را پیش روی کیف پول‌های خودمختار (Self-Custodial) و اپلیکیشن‌های بدون‌حضانت (Non-Custodial) برای ورود به بازارهای پرپتوآل (Perpetual) و پیش‌بینی بردارد، بدون آن‌که مجبور شوند به عنوان «معرف معامله‌گر» (Introducing Broker) ثبت‌نام کنند.

شرایط جدید: نقش «غیرفعال» بودن کلید است

بر اساس موضع بخش مشارکت‌کنندگان بازار سی‌اف‌تی‌سی، ارائه‌دهندگان نرم‌افزار «غیرفعال» که مجموعه‌ای از محدودیت‌های سخت‌گیرانه را برآورده می‌کنند، از اجرای مقررات ثبت‌نام به عنوان معرف معامله‌گر یا افراد مرتبط معاف می‌مانند. شرط اصلی این است که این نرم‌افزارها در اجرای سفارشات کاربر هیچ اختیاری (Discretion) ندارند و صرفاً پل ارتباطی بین کاربر و بروکر یا صرافی منظم هستند.

این رویکرد، قانون‌گذار را از نظارت بر کدهای نرم‌افزاریِ محض به نظارت بر موجوداتی می‌کشاند که واقعاً پول کاربران را مدیریت می‌کنند یا تصمیم‌گیری می‌کنند. در واقع، سی‌اف‌تی‌سی سیگنال داده که زیرساخت تکنولوژیک اتصال (Connection Layer) به خودی خود فعالیتِ برکراتیک قابل‌تنظیم نیست.

از فانتوم (Phantom) تا کل اکوسیستم

این موضع، گسترش مستقیمی از معافیتِ مارس امسال برای فانتوم (Phantom)، محبوب‌ترین کیف پول سولانا است. در آن زمان، سی‌اف‌تی‌سی به فانتوم اجازه داد کاربران خود را به بروکرهای آجل ثبت‌نام‌شده متصل کند. اکنون، این امتیاز به صورت کلی برای هر ارائه‌دهنده‌ای که معیارها را برآورده کند، باز شده است.

فانتوم و پروتکل هایپرلیواید (Hyperliquid) در ژوئیه در یک نامه مشترک، از کمیته خواسته بودند این حمایه را به تمام توسعه‌دهندگان بلاکچین و کیف پول‌های بدون‌حضانت تعمیم دهد. آن‌ها استدلال کردند که الزام ثبت‌نام برای توسعه‌دهندگان پروتکل‌ها، نوآوری در لایه‌های ستلمن (Settlement) ارزهای دیجیتال را خفه می‌کند.

نمودار تغییرات نظارتی سی‌اف‌تی‌سی برای ارائه‌دهندگان نرم‌افزار غیرفعال
نمودار مفهومی: تغییر رویکرد سی‌اف‌تی‌سی از نظارت بر نرم‌افزار به نظارت بر نهادهای میانی

واکنش سریع پس از سقوط قانون CLARITY

زمان‌بندی این اقدام از اهمیت استراتژیک برخوردار است. تنها دو روز پیش از انتشار این موضع، قانون CLARITY Act در سنا آمریکا نتوانست آستانه ۶۰ رأی برای ادامه بحث (Cloture) را عبور کند و با ۴۹ رأی متوقف شد. این شکست قانون‌گذاری، نظارت‌کنندگان را به استفاده از ابزارهای موجود واداشت.

مایکل سلیگ (Michael Selig)، رئیس سی‌اف‌تی‌سی، در پستی در X (توییتر سابق) اعلام کرد: «سی‌اف‌تی‌سی قفل و بار شده و برای ارسال قوانین مرز جدید مالیاتی (Finance) آماده است». هم‌زمان پل اتکینز (Paul Atkins)، رئیس SEC، تأکید کرد که کمیته بورس و اوراق بهادار «با یا بدون قانون‌گذاری» برای ارائه قطعیت نظارتی به دارایی‌های دیجیتال حرکت خواهد کرد.

حرکت همزمان SEC: سهام توکنیزه در رادار

در همان روز پنج‌شنبه، SEC نیز یک معافیت موقت را برای پلتفرم‌های واجد شرایط تأیید کرد که امکان معامله محدود سهام آمریکا توکنیزه (Tokenized Stocks) را از طریق مارکت‌میکرهای خودکار مجاز (Permissioned AMMs) و استخرهای نقدینگی مجازی فراهم می‌آورد. این دو اقدام هماهنگ، نشان‌دهنده استراتژی «دو خوشه» نظارت‌کنندگان برای مدیریت ریسک در حالی که نوآوری را خفه نکنند، است.

مایکل سلیگ و پل اتکینز در نشست مشترک نظارت‌کنندگان
رؤسای سی‌اف‌تی‌سی و SEC سیگنال تدوین قوانین مستقل از قانون‌گذاری داده‌اند

چه چیزها تغییر نمی‌کند؟

مهم است که مرزها مشخص باشد. این معافیت به هیچ وجه به معنای «وست وحشی» (Wild West) برای دِفای (DeFi) نیست. ارائه‌دهندگان باید:

  • کنترل یا مدیریت ارز کاربر نداشته باشند (بدون‌حضانت باشند).
  • در قیمت‌گذاری، مسیریابی سفارش یا مدیریت ریسک دخالت نکنند.
  • تنها به صرافی‌ها و بروکرهای ثبت‌نام‌شده در سی‌اف‌تی‌سی متصل شوند.
  • شفافیت کامل در نحوه عملکرد نرم‌افزار خود ارائه دهند.

هرگونه انحراف از این مسیر، بلافاصله مستلزم ثبت‌نام کامل به عنوان Introducing Broker و پایبندی به تمام قوانین مكافحة پولشویی (AML) و شناخت مشتری (KYC) خواهد بود.

تأثیر بر بازار پیش‌بینی و پرپتوآل

بازارهای پیش‌بینی (Prediction Markets) مانند Polymarket و پروتکل‌های پرپتوآل On-chain مانند Hyperliquid، مستقیم‌ترین بازندگان این قانون هستند. اکنون می‌توانند با اعتماد بالا، اینترفیس‌های کاربری (Frontends) و کیف پول‌ها را به عنوان دروازه ورود کاربران آمریکایی به بازارهای منظم توسعه دهند، بدون ترس از ریسک‌های اجرای قانون.

بازارهای پیش‌بینی و پرپتوآل در بلاکچین
بازارهای پیش‌بینی و قراردادهای پرپتوآل، اولین بهره‌برداران از تسهیلات جدید

این رویداد نقطه عطفی در روابط تنگنای میان نوآوری پروتکل‌های غیرمتمرکز و چارچوب‌های سنتی نظارت است. سی‌اف‌تی‌سی به جای مقاومت در برابر فناوری، سعی کرده با تعریف دقیق «نقش غیرفعال»، مسیری برای همزیستی قانونی باز کند. ماه‌های آینده نشان می‌دهد آیا این مدل «No-Action» برای بخش‌های دیگر دِفای نیز الگو خواهد شد یا خیر.