شرکت Rosherville Pty Ltd به بورس استرالیا (ASX) اطلاع داده که قصد دارد از دادگاه فدرال اجازه بگیرد تا بهنمایندگی از خودِ ASX علیه برخی از مدیران و مسئولان پیشین بورس اقامه دعوی کند. این درخواست مربوط به ادعاهایی دربارهٔ نقض وظایف قانونی در جریان پروژهٔ جایگزینی سامانهٔ CHESS مبتنی بر دفترکل توزیعشده است.
چه رخ داده است
در اطلاعیهٔ ASX آمده است که Rosherville قصد دارد درخواست «دعوی مشتقاتی» طبق مواد 236 و 237 قانون شرکتهای استرالیا مطرح کند تا پرونده را به نیابت از ASX پیگیری کند. بورس تأکید کرده که این اقدام، اتهامی علیه خودِ ASX مطرح نمیکند و جزئیات افراد یا ادعاها را اعلام نکرده است. دادگاه فدرال هنوز دربارهٔ صدور اجازه برای طرح دعوی تصمیم نگرفته است.
پسزمینه: از انتخاب فناوری تا توقف پروژه
ASX از سال 2016 به دنبال جایگزینی سامانهٔ Clearing House Electronic Subregister System (CHESS) بود و پلتفرمی را که با مشارکت شرکت نیویورکی Digital Asset توسعه یافته بود برگزید. انتظار میرفت ASX در دسامبر 2017 جزو نخستین بورسهای جهانی باشد که از فناوری بلاکچین در خدمات اصلی استفاده میکند، اما اجرای پروژه بارها به تعویق افتاد و پس از بررسی شرکت Accenture در نوامبر 2022 متوقف شد؛ این بررسی از وجود «مشکلات قابلتوجه» در طراحی و تحقق نیازهای بورس خبر داد.
در می 2023، ASX رسماً استفاده از بلاکچین را کنار گذاشت و به راهکارهای فناوری مرسومتر بازگشت. پروندهٔ نظارتی در اوت 2024 تشدید شد زمانی که کمیسیون اوراق بهادار و سرمایهگذاری استرالیا (ASIC) اعلام کرد ASX دلیل موجهی برای ادعای خود در فوریه 2022 مبنی بر اینکه پروژه «بهخوبی پیش میرود» و برای راهاندازی در آوریل 2023 آماده است، ارائه نکرده بود.
اعتراف و جریمه
در ژوئن 2026، ASX به ارائهٔ اطلاعات گمراهکننده دربارهٔ پروژه اعتراف کرد و در 3 ژوئیه دادگاه فدرال حکم به جریمهٔ 14.4 میلیون دلار و پرداخت 2.1 میلیون دلار برای هزینههای قانونی ASIC صادر کرد. این حکم هفتهها پیش از اطلاع Rosherville به بورس دربارهٔ اقدام پیشنهادی صادر شد.
ابعاد حقوقی و پیامدهای احتمالی
در صورت صدور اجازهٔ طرح دعوی توسط دادگاه، این پرونده میتواند معیارِ پاسخگویی مدیران در مواجهه با شکستهای بزرگ فناوری در نهادهای مالی را دگرگون کند. محورهای اصلی اینگونه دعاوی معمولاً شامل بررسی این موضوع است که آیا مدیران در تصمیمگیری، نظارت و افشای اطلاعات به بازار، وظایف خود را رعایت کردهاند یا خیر.
- صدور اجازهٔ اقامهٔ دعوی از سوی دادگاه، شرط آغاز پیگرد قانونی است.
- اگر پرونده ادامه یابد، فرایند کشف مدارک و احضار شاهدان ممکن است جزئیات فنی و مدیریتی شکست پروژه را روشن کند.
- پیامدها میتواند شامل مسؤولیت شخصی مدیران، مطالبات جبرانی، و بازنگری در سیاستهای حاکمیت شرکتی و گزارشدهی باشد.
اهمیت فراتر از یک پرونده حقوقی
این منازعه حقوقی آزمونی برای نحوهٔ مدیریت پروژههای پیچیدهٔ فناوری در مؤسسات مالی سنتی است. نتیجهٔ نهایی میتواند بر میزان اقبال بورسها و نهادهای مالی به فناوریهای نوین مانند بلاکچین و نیز بر استانداردهای شفافیت و پاسخگویی در سطح هیئتمدیره تأثیرگذار باشد.
گام بعدی مشخص خواهد کرد که آیا دادگاه فدرال به Rosherville اجازهٔ طرح دعوی میدهد و در صورت تصویب، روند حقوقی چه مدت طول خواهد کشید. فارغ از این تصمیم، پرونده توجهها را به مسئولیتپذیری مدیران در پروژههای فناوریمحور معطوف کرده و میتواند چارچوب حقوقی جدیدی برای حاکمیت شرکتی پدیدآورد.
منابع و اطلاعات تکمیلی: صفحهٔ ASX و گزارشهای مرتبط با پروژهٔ CHESS و اقدامات نظارتی ASIC.
