در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶، صنعت سختافزار شاهد یکی از مهمترین تحولات تاریخ خود بود؛ روزی که شرکت AMD خرید سازنده تراشههای گرافیکی ATI را با توافقی ۵.۴ میلیارد دلاری به صورت نقدی و سهامی تأیید کرد. اکنون که ۲۰ سال از آن روز گذشته، میتوان با دیدی روشن تأیید کرد که این معامله نهتنها ارزش هر دلار هزینهشده را داشت، بلکه مسیر پیشرفت AMD را در سه جبهه اصلی تغییر داد.
وعده بازآفرینی صنعت در نیویورک
هکتور روزیتز، مدیرعامل AMD، و دیو اورتون، مدیرعامل ATI، در صبح ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶ در نیویورک برای اعلام عمومی این قرارداد حضور یافتند. روزیتز در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرد که این توافق که با رأی اتفاقآرا مدیران هر دو شرکت همراه بود، قرار است «صنعت ما را بازآفرینی کند». او افزود: «ما معتقدیم AMD و ATI رشد و نوآوری را برای کل صنعت پیش خواهند راند و به شرکایمان امکان میدهند راهحلهای متمایزی ایجاد کنند.» اورتون نیز بر این موضوع تأکید کرد که پیوستن به AMD امکان نوآوری تهاجمی در پلتفرم کامپیوتر را برای آنها فراهم میکند.
محو تدریجی نام ATI از بازار
در سالهای پس از این ادغام بزرگ، برند AT به آرامی از صحنه بازار محو شد. برای مثال، تراشه گرافیکی R600 که در زمان خرید در حال توسعه بود، با نام سری Radeon HD 2900 و با برند AMD عرضه شد. با این حال، در دوره گذار، برخی از جعبههای کارت HD 2900 XT هنوز لوگوی ATI را با خود داشتند. جالب اینجاست که اگر خنککننده کارتهای گرافیک AMD را تا حدود سال ۲۰۱۰ جدا میکردید، نام AT هنوز بر روی خود تراشه زیر خمیر حرارتی دیده میشد.
تولد APUها و سلطه بر بازار کنسولها
در حالی که نبرد ضربه به ضربه با Nvidia در زمینه توسعه کارتهای گرافیک ادامه داشت، بخش همافزای خوشیمن AMD از ادغام داراییهای فکری Radeon در کنار هستههای پردازشی برای ساخت APUها به دست آمد. این مسیر با خانواده محصولات AMD Fusion در سال ۲۰۱۱ آغاز شد.
امروزه APUهای پیشرفتهای مانند سری Ryzen AI Max (با نامهای کد Strix Halo و Gorgon Halo) این چشمانداز را بسیار فراتر بردهاند. این پردازندهها تا ۴۰ واحد پردازشی RDNA 3.5 دارند و بسته به نوع بار کاری، توانایی رقابت با کارتهای گرافیک دسکتاپ مانند RTX 4060 یا 4070 را دارا هستند. حافظه یکپارچه در این پردازندهها نیز به کاربران اجازه میدهد در صورت وجود حافظه اضافی، مقادیر بالایی VRAM را پیکربندی کنند.
همزمان با پیشرفت توسعهدهندگان Radeon از معماری GCN به سمت RDNA، AMD فرصتی طلایی در بازار کنسولهای بازی شناسایی کرد. از اوایل تا اواسط دهه ۲۰۱۰، پیشرفتهای AMD در توسعه APU باعث شد این پردازندهها به راهحلی جذاب برای سازندگان کنسولها تبدیل شوند. این شرکت هنوز هم بازار کنسولها را بهخوبی در دست دارد و این موفقیت حتی به دستگاههای دستی نیز سرریز شده است.
البته رقابت در این بازار همچنان داغ میکند؛ اینتل با iGPUهای Panther Lake و B390 بسیار جدیتر شده است و انویدیا نیز میتوانست با SoCهای نیمهسفارشی مبتنی بر Arm و GeForce در بازار کنسولها نفوذ کند، چیزی که درگیر شدن آن در بازار پرسود هوش مصنوعی مانع از آن شده است.
مذاکرهای که هرگز به نتیجه نرسید: AMD و Nvidia
پیش از امضای این قرارداد تاریخی، گزارشها حاکی از آن بود که مسیر مذاکرات برای ادغام مشابهی میان AMD و Nvidia نیز هموار بوده است. بررسیهای انجامشده در سال ۲۰۱۲ نشان داد که جنسن هوانگ، مدیرعامل Nvidia، در طول مذاکرات بسیار سرسخت عمل کرده است. ظاهراً مرد معروف کت چرمی پافشاری میکرد که مدیرعامل شرکت ترکیبی شود؛ خواستهای که باعث شد هکتور روزیتز چندان تمایلی به این چشمانداز نداشته باشد و در نهایت توجه AMD به سمت ATI معطوف شود.
