مصرف ظرفیت تولید توسط سرورها و هوش مصنوعی

بازار حافظه DRAM در آستانه تحولات بنیادین دیگری قرار دارد. بر اساس بیانیه اخیر سی. کی. چانگ، مدیرعامل شرکت تایوانی اپاسر، حجم تراشه‌های ارائه‌شده به کارخانه‌های مستقل مونتاژ ماژول در سال 2027 در بهترین حالت به 30 درصد میزان سال 2026 خواهد رسید. این افت 70 درصدی مستقیماً به دگرگونی ساختار تقاضا در صنایع زیربنایی و محاسبات ابری برمی‌گردد.

ماژول‌های حافظه سرور و DRAM

سه غول تولیدکننده تراشه حافظه جهان، یعنی سامسونگ، اس‌کی‌اینیکس و میکرون، استراتژی تولید خود را کاملاً با هزینه‌های عظیم زیرساختی هوش مصنوعی هماهنگ کرده‌اند. اولویت اصلی اکنون معطوف به ساخت حافظه‌های با پهنای باند بالا یا HBM و رم‌های سرور پیشرفته است. اگرچه تقاضای جهانی برای DRAM خام کاهش نیافته، اما تولیدکنندگان عمده، خروجی خطوط تولید خود را مستقیماً به مشتریان کلان حوزه رایانش ابری اختصاص می‌دهند و محصولات مصرفی و سازمانی معمولی را برای بخش کوچک‌تری از بازار رها می‌کنند.

آمادگی اپاسر برای طوفان کمبود

این فشار زنجیره‌ای برای شرکت‌های واسط مانند اپاسر که وظیفه تبدیل ویفرهای خام به ماژول‌های نهایی را بر عهده دارند، به معنای ناتوانی در تأمین حتی کمترین حجم سفارشات است. چانگ تصریح می‌کند دیگر نگرانی اصلی، پرداخت بهای گزاف برای تراشه‌ها نیست، بلکه اصلاً پیدا کردن فروشنده‌ای است که بتواند کالا را تحویل دهد.

برای خنثی‌سازی این چالش در سال آینده و جلوگیری از کسری گسترده‌تر، شرکت اقدامات جسورانه‌ای انجام داده است:

  • افزایش موجودی انبار به 12.4 میلیارد دلار تایوان (معادل 383 میلیون دلار آمریکا) در پایان ژوئن، که رشدی حدود 48 درصدی نسبت به فصل قبل محسوب می‌شود.
  • تهیه تسهیلات سندیکایی 5 ساله به ارزش 4 میلیارد دلار تایوان (123.6 میلیون دلار آمریکا) جهت خرید فوری و انبوه تراشه‌ها به محض آزاد شدن ظرفیت‌ها در کارخانه‌ها.

تأثیر مستقیم بر قیمت‌های مصرفی و صنعت خودرو

تحلیل‌های بازار نشان می‌دهد که ماژول‌های سرور DDR5 RDIMM تیزترین افزایش قیمت را تجربه می‌کنند و هنوز جای رشد چشمگیری دارند. صنایعی مانند سرورهای هوش مصنوعی، ذخیره‌سازی سازمانی و رایانه‌های صنعتی همچنان قوی‌ترین محرک تقاضا هستند. در مقابل، بازار مصرف‌کنندگان نهایی برای رایانه‌های شخصی و گوشی‌های هوشمند بسیار حساس شده و خریداران نسبت به افزایش هزینه قطعات مقاومت نشان می‌دهند.

حافظه‌های سازمانی و سرورها در مرکز دیتاسنترها

این کمبود حافظه دیگر به لوازم الکترونیکی مصرفی محدود نمانده است. گزارش‌های اخیر صنعت خودرو نشان می‌دهد که تأثیر کمبود RAM به لپ‌تاپ‌ها و گوشی‌ها رسیده و اکنون خط تولید خودروهای هوشمند را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در شرایطی که مصرف‌کننده عادی با کاهش انتخاب سروکار دارد، تقاضای پنهان برای رم همچنان عرضه در حال انقباض را جذب می‌کند.

نقش جدید NAND فلش در معماری هوش مصنوعی

جریان تغییرات تنها به DRAM محدود نمی‌شود. فناوری NAND فلش نیز به‌شدت در اقیانوس سرمایه‌گذاری به سمت هوش مصنوعی غرق شده است. سیستم‌های ذخیره‌سازی سازمانی با ظرفیت بالا اکنون جایگزین لایه‌های امن و پایدار برای کش‌های کلید-مقدار و مرحله‌بندی داده‌ها شده‌اند. این فرآیند به موتورهای محاسباتی اجازه می‌دهد بخش‌های سرد و کم‌استفاده‌تر از داده‌های AI را از DRAMهای گران‌قیمت خارج کنند.

فلش نمی‌تواند کاملاً جایگزین DRAM شود زیرا پهنای باند بسیار پایین‌تری دارد، اما به عنوان یک لایه مکمل در سلسله‌مراتب حافظه‌های هوشمند، تقاضای شدیدی برای SSDهای سازمانی و چیپ‌های NAND ایجاد کرده است. چانگ پیش‌بینی می‌کند قیمت قراردادهای DRAM در سه‌ماهه سوم 2026 حدود 30 درصد و قیمت‌های NAND فلش بیش از 20 درصد جهش پیدا کنند. با این حال، پس از آن موج قیمت‌گذاری در سه‌ماهه پایانی سال متعادل‌تر خواهد شد.

شرایط بازار تراشه‌های حافظه و سرورها

در آینده نزدیک، صنعت نیمه‌هادی با چالش اصلی تقسیم‌بندی ظرفیت روبرو خواهد شد. آیا تولیدکنندگان می‌توانند تعادلی بین نیازهای سرورهای ابری، هوش مصنوعی و بازار مصرف‌کننده نهایی برقرار کنند تا از قحطی گسترده‌تر جلوگیری شود؟ پاسخ به این سوال، شکل‌دهنده بازار سخت‌افزار در دو سال آینده خواهد بود.