سایمون چن، رئیس شرکت آداتا، اعلام کرد بحران جهانی کمبود DRAM حداقل برای ده سال آینده ادامه خواهد یافت و نظریه شکل‌گیری حباب هوش مصنوعی را تا سال ۲۰۴۰ یا ۲۰۵۰ بی‌اساس می‌داند. این اظهارات در پی افت بازار بورس تایوان و فروش گسترده سهام پس از اعلام نتایج مالی رکوردشکن TSMC در سه‌ماهه دوم مطرح شد؛ رویدادی که نگرانی‌ها درباره سرمایه‌گذاری بیش‌ازحد در حوزه هوش مصنوعی را دوباره شعله‌ور کرد.

بر اساس گزارش Commercial Times، آداتا پیش‌بینی می‌کند قیمت‌های قرارداد DRAM در سه‌ماهه سوم سال جاری بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد و قیمت حافظه‌های NAND flash نیز ۳۵ تا ۴۰ درصد رشد داشته باشد. چن تاکید می‌کند که کمبود DRAM در کنار برق (به‌ویژه انرژی‌های سبز)، به دو منبع بسیار کمیاب جهان در طول دهه آینده تبدیل خواهد شد. او استدلال می‌کند که اجاره دادن ظرفیت محاسباتی مازاد توسط شرکت‌هایی نظیر متا و سایر ارائه‌دهندگان خدمات ابری، نشان‌دهنده پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا نیست.

گراف افزایش قیمت و کمبود حافظه DRAM

چن بر این باور است که تحلیل‌گرانی که چرخه فعلی بازار را صرفاً بر اساس هزینه‌های سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت یا نرخ بهره‌برداری از ظرفیت یک شرکت ارزیابی می‌کنند، تقاضای بلندمدت را دست‌کم می‌گیرند. هوش مصنوعی به‌سرعت در بازارهای کسب‌وکار، دولت و مصرف‌کننده نفوذ خواهد کرد. علاوه بر مراکز داده، دستگاه‌های لبه‌ای (Edge Devices) مانند ربات‌ها، خودروهای خودران، کارخانه‌های بی‌نیاز از نیروی انسانی، خانه‌های هوشمند و ماهواره‌های مدار پایین زمین، مجموعه‌ای از ده‌ها میلیارد واحد دستگاه را تشکیل خواهند داد که همگی به حافظه نیاز دارند. به گفته چن، صنعت می‌تواند پس از سال ۲۰۳۰ موضوع حباب هوش مصنوعی را بازنگری کند.

سازندگان حافظه نیز برای افزایش ظرفیت تولید بی‌تفاوت نمانده‌اند. شرکت SK hynix اخیراً در عرضه اولیه سهام خود در بازار آمریکا، رکورد ۲۶.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری را ثبت کرد تا توسعه تولید حافظه‌های HBM را تامین مالی کند. نانیا (Nanya) نیز برنامه‌ریزی کرده تا هزینه‌های سرمایه‌ای خود را در سال ۲۰۲۷ به ۶.۲ میلیارد دلار افزایش دهد و گزارش‌ها حاکی از آن است که CXMT چین به سطح تولید DRAM شرکت میکرون نزدیک می‌شود.

با این حال، چن معتقد است این توسعه‌ها تنگنای بازار را آزاد نخواهند کرد. سه تامین‌کننده بزرگ حافظه از رکودهای گذشته درس گرفته‌اند و به‌جای تکرار مسابقات ظرفیتی بی‌نظم که در چرخه‌های قبلی باعث سقوط قیمت‌ها شد، با احتیاط گسترش می‌یابند. از سوی دیگر، سازندگان چینی به دلیل محدودیت‌های دسترسی به تجهیزات نیمه‌رسانا و زمان‌بر بودن ساخت کارخانه‌های تولید (Fab) با چالش‌های جدی مواجه‌اند. بر همین اساس، انتظار می‌رود قیمت‌ها و سود سازندگان ماژول در نیمه دوم سال همچنان روند صعودی خود را حفظ کنند.

پیش‌بینی‌های چن با استراتژی مالی شرکتش کاملاً هماهنگ است. آداتا تا اواخر فوریه بیش از ۳۰ میلیارد دلار تایوان جدید موجودی تراشه را انبار کرده بود و در میان سازندگان ماژول تایوانی، حدود ۸۸۰ میلیون دلار از طریق فروش اوراق و سهام برای ادامه خرید تراشه جمع‌آوری کرد. این رویه باعث می‌شود هرچه قیمت‌های قرارداد افزایش می‌یابد، ارزش دارایی‌های فعلی آداتا نیز بالا برود. چن پیش‌تر در ماه اکتبر اعلام کرده بود که کمبود همزمان DRAM، NAND، SSD و هارد درایوها، نخستین پدیده‌ای است که او در ۳۰ سال فعالیت در این صنعت به چشم دیده است و از آن زمان تاکنون، قیمت قرارداد DRAM تا ۱۷۱ درصد نسبت به سال گذشته رشد کرده است.

بازار حافظه در آستانه تغییرات بنیادین قرار دارد و تنها در صورت توسعه فناوری‌های جایگزین یا تغییرات عمده در زنجیره تامین جهانی، این تقاضای بی‌سابقه متوقف خواهد شد.