قیمت پردازنده‌های سرور در بازار چین از ابتدای سال جاری بیش از 40 درصد افزایش یافته و هنوز در برخی موارد ماهانه بیش از 10 درصد رشد می‌کند. این جهش قیمتی همزمان با امضای قراردادهای بلندمدت بین اینتل و AMD با مشتریان چینی برای تضمین حجم خرید پردازنده‌های مرکزی مراکز داده صورت می‌گیرد.

به گزارش رویترز با استناد به دو منبع مطلع، بیشتر این توافق‌ها حجم خرید را برای حدود 1 سال تضمین می‌کنند بدون اینکه قیمت را ثابت کنند. برخی مشتریان حتی در مورد تعهداتی به مدت 2 سال یا بیشتر مذاکره کرده‌اند. هیچ‌یک از دو شرکت به درخواست اظهارنظر در این باره پاسخ نداده‌اند.

پردازنده سرور اینتل و AMD در بازار چین

فقدان حمایت قیمتی برای خریداران چینی

از آنجا که این قراردادها تنها حجم کالا را پوشش می‌دهند، ارائه‌دهندگان خدمات ابری و شرکت‌های اینترنتی چینی کاملاً در معرض بازاری قرار دارند که در کمتر از 7 ماه، 40 درصد به قیمت برخی پردازنده‌ها افزوده است. تولیدکنندگان حافظه نیز در سال گذشته با هایپراسکیلرها قراردادهای مشابهی امضا کردند، اما آن قراردادها معمولاً تعهد حجمی را در ازای تا حدودی پیش‌بینی‌پذیر بودن قیمت‌ها مبادله می‌کردند.

در قراردادهای اینتل و AMD با خریداران چینی، نه تنها محافظت قیمتی وجود ندارد، بلکه با توجه به زمان‌های تحویل فعلی، تحویل سریع نیز در کار نیست. خریداران تنها جایگاهی در صف انتظار به دست می‌آورند.

تقاضا از عرضه پیشی می‌گیرد

اینتل در ماه مارس اعلام کرد که با افزایش شدید تقاضا برای پردازنده‌های سرور، در حال پیگیری قراردادهای بلندمدت با مشتریان بالقوه است. لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، در نشست سود سهام ماه آوریل به تحلیلگران گفت که تقاضا «به‌طور مداوم از عرضه پیشی می‌گیرد» و به‌طور خاص پردازنده‌های سرور زایون را برجسته کرد. تان همچنین به یک قرارداد تأمین چندساله با گوگل در میان چندین قرارداد بلندمدت امضاشده در سه‌ماهه اول اشاره کرد.

این الگو اکنون هم هایپراسکیلرهای آمریکایی و هم خریداران کانال‌های چینی را در بر می‌گیرد و نشان می‌دهد کمبود پردازنده سرور به یک چالش جهانی تبدیل شده است.

زمان تحویل پردازنده‌های سرور به شدت افزایش یافته است

زمان تحویل از 2 هفته به 12 هفته

رویترز ابتدا در ماه فوریه گزارش داد که اینتل به مشتریان چینی هشدار داده زمان تحویل برخی پردازنده‌های سرور به 6 ماه رسیده است، در حالی که AMD زمان تحویل را 8 تا 10 هفته اعلام کرده بود. تا اواخر مارس، سازندگان سرور به نیکی آسیا گفتند که میانگین زمان تحویل پردازنده‌ها از 1 تا 2 هفته به 8 تا 12 هفته و حتی بیشتر افزایش یافته است.

دیوید زینسنر، مدیر مالی اینتل، در ماه آوریل به این موضوع ارزشی عددی بخشید و به سرمایه‌گذاران گفت که تقاضای برآورده‌نشده زایون «با حرف B شروع می‌شود» — اشاره‌ای به رقم میلیارد دلاری. این شرکت بعداً افزایش قیمت‌ها برای پردازنده‌های انتخاب‌شده مصرف‌کننده و سرور را تأیید کرد.

هوش مصنوعی عاملیت‌محور محرک اصلی تقاضا

بارهای کاری هوش مصنوعی عاملیت‌محور (Agentic AI) بخش زیادی از این تقاضا را پیش می‌برند، زیرا وظایف استنتاج و هماهنگی، نسبت پردازنده مرکزی به GPU در سرورها را دوباره به سمت برابری می‌رسانند. AMD که قرار است اوایل آگوست گزارش سود خود را ارائه دهد، پیش‌بینی بازار پردازنده سرور خود را بر اساس همین روند تا سال 2030 به بیش از 120 میلیارد دلار افزایش داده است.

تقاضای هوش مصنوعی برای پردازنده‌های سرور

زایون و EPYC همچنان آزاد برای صادرات

خریداران چینی همچنان تحت کنترل‌های صادراتی ایالات متحده از پیشرفته‌ترین شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی دور نگه داشته شده‌اند. اما پردازنده‌های سرور زایون و EPYC چنین محدودیت‌هایی ندارند که آن‌ها را به یکی از معدود اجزای زیرساخت هوش مصنوعی ساخت آمریکا تبدیل می‌کند که چین همچنان می‌تواند آزادانه خریداری کند — البته اگر بتواند در صف انتظار جایی پیدا کند.

اینتل نتایج مالی سه‌ماهه دوم خود را منتشر خواهد کرد که در آن کمبود فعلی و دوام این تعهدات بلندمدت احتمالاً مورد توجه قرار می‌گیرد. پرسش اساسی این است که آیا تقاضای بی‌سابقه فعلی پایه‌ای پایدار برای رشد بلندمدت فراهم می‌کند یا صرفاً یک فاز گذرا در مسیر توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است.