برای کاهشِ وابستگیِ شدیدِ به پردازنده‌هایِ گرافیکیِ خارجی و مهارِ هزینه‌هایِ سرسام‌آورِ سخت‌افزاری، شرکتِ متا (Meta) تولیدِ نسخه‌هایِ جدیدِ تراشه‌هایِ اختصاصیِ هوش‌مصنوعیِ خود را از سپتامبر آغاز می‌کند. این اقدام در بحبوحهٔ کمبودِ بی‌سابقهٔ قطعاتِ نیمه‌هادی در بازارِ جهانی انجام می‌شود.

به گزارشِ رویترز و با استناد به یک یادداشتِ داخلی، روندِ تست و ارزیابی حداقل برای یکی از این تراشه‌های جدید با موفقیت و در بازهٔ زمانیِ حدودِ شش هفته به پایان رسیده است. متا طراحیِ این پردازنده‌ها را با همکاریِ شرکتِ برودکام (Broadcom) انجام داده و وظیفهٔ تولیدِ نهایی را به شرکتِ تایوانیِ TSMC سپرده است. زنجیرهٔ تأمینِ این پروژه همچنین شاملِ خریدِ حافظه‌هایِ رم از سامسونگ، فضایِ ذخیره‌سازی از سن‌دیسک و تجهیزاتِ شبکهٔ فیبرِ نوری از سومیتومو الکتریک است.

معماریِ ماژولار؛ کلیدِ سازگاری با آیندهٔ هوش‌مصنوعی

جزئیاتِ مربوط به چهار پردازندهٔ جدیدِ متا، که زیرِ چترِ برنامهٔ شتاب‌دهندهٔ آموزش و استنتاجِ متا (MTIA) توسعه یافته‌اند، پیش‌تر در ماهِ مارس منتشر شده بود. بخشی از این سخت‌افزارها هم‌اکنون در حالِ استقرار هستند و زنجیرهٔ کاملِ آن‌ها تا پایانِ سالِ جاریِ میلادی یا سالِ آینده به‌طورِ کامل عملیاتی خواهد شد.

تیمِ مهندسیِ متا رویکردی کاملاً ماژولار (Modular) را برای طراحیِ این تراشه‌ها اتخاذ کرده است. با توجه به سرعتِ خیره‌کنندهٔ تکاملِ مدل‌هایِ هوش‌مصنوعی، این معماری به متا اجازه می‌دهد تا پیش از ورودِ تراشه به فازِ تولیدِ انبوه، تغییراتِ موردنیاز را با کمترین اصطکاک اعمال کند. هر نسل از پردازنده‌هایِ MTIA با استفاده از تراشه‌هایِ کوچک‌تر (chiplets) و آخرینِ دستاوردهایِ سخت‌افزاری روی نسخهٔ قبلی بنا می‌شود تا چرخهٔ استقرارِ آن‌ها به‌شکلی چشمگیر تسریع شود.

استقلالِ راهبردی در مراکزِ داده

هدفِ اصلیِ متا از توسعهٔ این پردازنده‌هایِ بومی، کاهشِ فشارِ مالیِ ناشی از خریدِ گیگابایت‌هایِ حافظهٔ گرافیکی از غول‌هایی نظیرِ انویدیا و AMD است؛ هرچند همکاریِ تجاری با این شرکت‌ها همچنان ادامه خواهد داشت. متا برنامه‌ریزی کرده است تا از تراشه‌هایِ MTIA علاوه بر آموزشِ مدل‌هایِ زبانی، برای پردازشِ الگوریتم‌هایِ پیچیدهٔ رتبه‌بندی، پیشنهادِ محتوا و بارهایِ کاریِ استنتاج در اپلیکیشن‌هایِ خود بهره ببرد.

این تلاش‌ها تنها بخشی از استراتژیِ کلانِ متا برای تأمینِ نیرویِ محاسباتی است. شرکتِ مادرِ فیس‌بوک پیش‌تر اعلام کرده بود که برای سالِ جاری، بودجهٔ سرمایه‌گذاریِ خود را بینِ ۱۲۵ تا ۱۴۵ میلیاردِ دلار برآورد می‌کند، که سهمِ عمده‌ای از آن مستقیماً به زیرساخت‌هایِ هوش‌مصنوعی اختصاص می‌یابد.

متا برای تأمینِ برق و زیرساختِ مراکزِ دادهٔ موردنیازِ پروژهٔ عظیمِ مدل‌هایِ سری Muse Spark، ده‌ها میلیاردِ دلار در سراسرِ جهان قرارداد منعقد کرده است. برِ اساسِ این یادداشتِ داخلی، این غولِ فناوری قصد دارد در سالِ جاری ۷ گیگاوات توانِ محاسباتی را مستقر کند و این عدد را در سالِ آینده دو برابر نماید.

مبارزهٔ غول‌های فناوری برای خروج از سلطهٔ انویدیا

حرکت به‌سمتِ توسعهٔ نیمه‌هادی‌هایِ اختصاصی، تنها محدود به متا نیست. شتاب‌گاهِ هوش‌مصنوعیِ OpenAI در ماهِ گذشته از پردازندهٔ استنتاجیِ خود که با مشارکتِ برودکام توسعه یافته است، رونمایی کرد. هم‌زمان شایعاتی از مذاکراتِ شرکتِ Anthropic با سامسونگ برای ساختِ تراشه‌هایِ اختصاصی به گوش می‌رسد. غولِ ابریِ آمازون و گوگل نیز مدت‌هاست که خطِ تولیدِ پردازنده‌هایِ هوش‌مصنوعیِ خود را برای مقابله با سلطهٔ انحصاریِ انویدیا راه‌اندازی کرده‌اند.

با ورودِ تراشه‌هایِ متا به عرصهٔ رقابتِ سخت‌افزاری، انتظار می‌رود باعثِ کاهشِ قیمت‌ها یا دست‌کم توقفِ رشدِ سرسام‌آورِ هزینه‌هایِ زیرساخت در سیلیکون‌ولی شود. آیندهٔ هوش‌مصنوعی نیازمندِ سرعت، کارایی و استقلال است و رقبایِ اصلی در حالِ اثباتِ این موضوع هستند که ساختِ سخت‌افزارِ بومی، تنها راهِ بقا در این مسابقهٔ تسلیحاتی است.