یک مودر چینی موفق شده کارت گرافیک Nvidia GeForce RTX 4060 را روی یک ایستگاه کاری ARM-محور هواوی با ویندوز ۱۱ اجرا کند؛ دستاوردی که با وامگرفتن یک درایور اصلاحشده از پردازندههای انویدیا RTX Spark محقق شده است.
پشتمایهی این آزمایش جسورانه
زمانی که مایکروسافت و کوالکام نخستین کامپیوترهای Copilot+ مجهز به پردازندههای Snapdragon X Elite را رونمایی کردند، عملکرد CPU بینقص بود اما قدرت گرافیکی آنها ناامیدکننده به نظر میرسید. سادهترین راهحل این مشکل اتصال یک گرافیک مجزا است، اما تا پیش از این، هیچکس موفق به انجام این کار روی پلتفرم ARM با ویندوز نشده بود.
کاربری با نام VoidTech در پلتفرم BiliBili چین، به نخستین کسی تبدیل شد که بهصورت علنی توانست یک گرافیک RTX انویدیا را روی پلتفرم ARM با ویندوز ۱۱ اجرا کند. البته این پلتفرم نه اسنپدراگون است و نه پردازنده انویدیا؛ بلکه ایستگاه کاری Huawei Qingyun W510 است.
درایور انویدیا برای ARM؛ کلید معمای این آزمایش
پردازندههای Nvidia RTX Spark از یک گرافیک یکپارچه مبتنی بر معماری Blackwell انویدیا استفاده میکنند و قرار است ویندوز ۱۱ ARM را اجرا کنند. این موضوع بهطور طبیعی ایجاب میکند که انویدیا یک درایور گرافیک کلاینت برای ویندوز ۱۱ مبتنی بر ARM توسعه داده باشد — و دقیقاً همین درایور بود که VoidTech برای آزمایش خود به کار گرفت.
سختافزار زیر دست: پردازنده Kunpeng 920 هواوی
ایستگاه کاری Qingyun W510 به پردازنده Kunpeng 920 ساخت بخش HiSilicon هواوی مجهز است. این تراشه که در سال ۲۰۱۹ معرفی شد، یک پردازنده سرور ۷ نانومتری با ظرفیت تا ۸۰ هسته است؛ البته نسخه استفادهشده در این ایستگاه کاری به ۲۴ هسته محدود شده است.
اما تمام این هستهها در گیمینگ کمکی نمیکنند. عملکرد پردازنده در بازیها عمدتاً به قدرت تکنخهای (Single-Thread) و تأخیر حافظه سیستم بستگی دارد. هستههای سفارشی TaiShan v110 در Kunpeng 920 تنها حدود یکششم عملکرد تکهستهای پردازندهای مانند Ryzen 9 9700X را ارائه میدهند — حداقل بر اساس بنچمارک Passmark.
ترکیب کشهای کوچک و رابط حافظه DDR4 که برای توان عملیاتی (Throughput) بهینه شده نه تأخیر، دستور پخت یک عملکرد گیمینگ متوسط را میسازد؛ و این همه را پیش از آن باید با جریمهی شبیهسازی x86 جمع کرد.
مقایسه بنچمارکها
در ادامه نتایج بنچمارک این سیستم با یک پلتفرم مبتنی بر Ryzen 7 5800X مقایسه شده است:
| تست | Qingyun W510 + RTX 4060 | Ryzen 7 5800X + RTX 4060 |
|---|---|---|
| Passmark ST / MT | 733 / 9496 | 3448 / 27671 |
| Genshin Impact 1080p High | ~25 FPS | 60 FPS (سقف) |
| Black Myth Wukong 1080p Medium | 21 FPS | 83 FPS |
| 3DMark Speed Way | 2252 | 2682 |
| 3DMark Time Spy Graphics | 6369 | 10939 |
| 3DMark Time Spy CPU | 3402 | 10775 |
| 3DMark Night Raid GPU | 43530 | 61080 |
| 3DMark Solar Bay | 32373 | 49435 |
نتایج: چه چیزی کار کرد و چه چیزی نه
GeForce RTX 4060 تقریباً نیمی از وظایف خود را بینقص انجام داد. کارت گرافیک بازیهای پیشرفتهای مانند Black Myth Wukong (مبتنی بر Unreal Engine 5) و Genshin Impact و تستهای 3DMark را اجرا کرد. بیشتر نرمافزارها بدون مشکل کار کردند، هرچند عملکرد کلی به دلیل کندی پردازنده Kunpeng 920 ضعیف بود.
- بنچمارک Wukong با ۲۱ فریم بر ثانیه اجرا شد
- Genshin Impact بهسختی از ۲۵ فریم بر ثانیه عبور میکرد و گیرهای مکرر داشت
- Arknights: Endfield اصلاً اجرا نشد — احتمالاً به دلیل ناسازگاری سیستم ضدتقلب «Anti-Cheat Expert» با لایه ترجمه Prism برای اجرای بازیهای x86 روی ویندوز ARM
مشکل بزرگ: عدم خروج تصویر از کارت گرافیک
بزرگترین نقطه ضعف این راهاندازی این بود که VoidTech نتوانست هیچ سیگنال تصویری از کارت گرافیک دریافت کند. کارت گرافیک بهدرستی شناسایی میشد و مانیتور هم متصل بود، اما سیستم قادر نبود تصویر را به مانیتور ارسال کند.
این مشکل احتمالاً به این دلیل است که درایور ARM انویدیا بهطور اختصاصی برای RTX Spark ساخته شده و کدهای لازم برای پشتیبانی از خروجیهای HDMI و DisplayPort در آن گنجانده نشده است. با وجود این محدودیت، این آزمایش نشان میدهد که اجرای گرافیکهای مجزا روی پلتفرمهای ARM با ویندوز از نظر فنی ممکن است و تنها به بهینهسازی درایور و سختافزار سازگارتر نیاز دارد.
آینده گرافیک مجزا روی پلتفرمهای ARM
این دستاورد اگرچه اولیه و ناقص است، اما پتانسیل بزرگی را نشان میدهد. با پیشرفت پردازندههای ARM و بلوغ لایههای ترجمه مانند Prism، امکان اجرای بازیها و اپلیکیشنهای سنگین گرافیکی روی پلتفرمهای غیر x86 به واقعیت نزدیکتر میشود. انویدیا نیز با ورود به بازار پردازندههای ARM و توسعه درایورهای رسمی برای ویندوز ARM، میتواند این مسیر را هموارتر کند.
