یوتیوبر برزیلی fmklab (فابین) کاری را انجام داد که انویدیا تا به امروز از آن خودداری کرده بود: او یک کارت گرافیک RTX 3070 Ti با ۱۶ گیگابایت حافظه ویدیویی را با ترکیب بورد چاپی RTX 3070، هستهی 3070 Ti و چیپهای حافظه GDDR6 سامسونگ به زندگی آورد. این پروژه که تا ماهها پیش تنها در لیستهای پایگاهداده و یک نمونه اولیه فیزیکی وجود داشت، اکنون یک کارت کاملاً کارآمد در دستان یک مُدِر سختافزاری تبدیل شده است.
چالش معماری: استفاده از GDDR6 به جای GDDR6X
نسخه تجاری RTX 3070 Ti با حافظه GDDR6X عرضه شده بود، در حالی که برد RTX 3070 از پایه برای ماژولهای GDDR6 طراحی شده است. فابین به جای خرید ماژولهای گرانقیمت GDDR6X، چیپهای موجود HC14 (۸ گیگابیت) روی بورد را با مدلهای HC16 (۱۶ گیگابیت) سامسونگ جایگزین کرد. این تعویض ظرفیت حافظه را به ۱۶ گیگابایت رساند، اما ماجرای سختافزاری تنها نیمهی کار بود.
بازپیکربندی استرپهای حافظه در بیوس
پس از جوشکاری چیپهای جدید، GPU-Z تنها ۸ گیگابایت حافظه را شناسایی میکرد. فابین با استفاده از ابزار Nvidia BIOS Reader، استرپهای حافظه (Memory Straps) را در بیوس شناسایی و تغییر داد تا بورد بتواند از کل استخر ۱۶ گیگابایتی استفاده کند. پس از فlaš کردن بیوس اصلاحشده، ابزار MATS و GPU-Z هر دو ظرفیت کامل را بدون خطا گزارش دادند.
عملکرد در بازی و بارهای هوش مصنوعی
برای اثبات کارایی واقعی، فابین دو تست سنگین اجرا کرد:
- اجرای مدل زبانی محلی (LLM): نزدیک به تمام ۱۶ گیگابایت VRAM اشغال شد، ثابت میکند کارت میتواند بارهای هوش مصنوعی سنگینتر را به حافظه بگیرد.
- Call of Duty: Warzone با پردازنده Ryzen 7 9800X3D: مصرف حافظه بیش از ۱۳ گیگابایت رسید بدون هیچ ناپایداریای.
مقایسه بنچمارک: باندپهن حافظه، قفل عملکرد
در بنچمارک Unigine Superposition، کارت ۵۳۶۷ امتیاز کسب کرد — کمتر از اکثر کارتهای RTX 3070 Ti استوک. دلیل اصلی کاهش باندپهن حافظه ناشی از استفاده از GDDR6 در مقایسه با GDDR6X است. در واقع، افزایش ظرفیت با هزینه سرعت حافظه همراه بوده است.
آیا این کارت در سال ۲۰۲۶ منطق خرید دارد؟
با وجود موفقیت فنی شگفتانگیز، نکته مهم این است: RTX 3070 Ti حتی با ۱۶ گیگابایت حافظه، در برابر کارتهای نسل Blackwell (RTX 50-series) باز میماند. یک RTX 5060 Ti 16GB جدید، علاوه بر عملکرد بهتر، کارایی انرژی، قابلیتهای جدید (مانند DLSS 4 و Multi Frame Generation) و گارانتی رسمی را به قیمتی بسیار پایینتر ارائه میدهد.
با این حال، پروژه فابین یک شاهکار مهندسی معکوس باقی میماند — تنها کارت RTX 3070 Ti 16GB کارکن در جهان که ثابت میکند انویدیا میتوانست این کارت را منتشر کند، اما انتخاب نکرد.
