مودساز برزیلی TecLab کارت Galax HOF OC LAB XOC از خانواده RTX 5090D را بدون هیت‌سینک راه‌اندازی کرد و کابل‌های تغذیه را مستقیماً روی مسیرهای PCB لحیم نمود تا کانکتور 16پینی را حذف کند. اقدام آزمایشی نشان داد کارت می‌تواند بوت شود و بنچمارک‌ها را اجرا کند، اما روش عملی و پرخطر بود.

فرآیند لحیم‌کاری و خنک‌سازی

تیم دو دسته سیم از تبدیل‌کننده‌های 16پین به سیم‌های برهنه آماده کرد و هر مجموعه را روی ردهای مربوط به کانکتور روی PCB لحیم نمود تا برق مستقیماً از مسیرهای برد تامین شود. مدل Galax مورد نظر برای کار با بایوس‌های اورکلاک تا 2000 وات طراحی شده، با این حال در آزمایش هیت‌سینک و فن‌ها برداشته شد و هسته با یک چیلر صنعتی خنک شد.

به‌جای خنک‌کننده مرسوم، دو فن 120 میلی‌متری به‌صورت سُست روی PCB نصب شد و جریان آب یخِ چیلر به بدنه خنک‌کننده متمرکز گردید. لحیم‌کاری نسبتاً شتاب‌زده به نظر می‌رسید، اما کارت توانست راه‌اندازی شده و بنچمارک‌ها را پشت سر بگذارد.

PCB برهنه Galax HOF با کابل‌های لحیم‌شده

خوانش مصرف و عملکرد

تیم اندازه‌گیری روی ریل 12 ولت جریان حدود 50 آمپر ثبت کرد که معادل نزدیک به 600 وات توان مصرفی است. دماهای دقیق هسته منتشر نشده، اما با خنک‌کننده چیلری و دو فن 120 میلی‌متری سیستم تا زمان آزمایش کار کرد و هیچ خرابی فوری مشاهده نشد.

نمای نزدیک سیم‌های لحیم‌شده روی PCB

ریسک‌ها و هشدارها

  • لحیم‌کاری مستقیم روی مسیرهای تغذیه کارت گرافیک خطر آتش‌سوزی، ایجاد اتصال کوتاه و آسیب دائمی به برد را افزایش می‌دهد.
  • برداشتن هیت‌سینک و فن‌ها بدون جایگزین مهندسی‌شده، مخصوصاً در بارهای سنگین، عمر قطعات را کاهش می‌دهد و احتمال خرابی حرارتی را بالا می‌برد.
  • اجرای چنین تغییراتی نیاز به دانش فنی، ابزار مناسب و رعایت نکات ایمنی الکتریکی و حرارتی دارد؛ برای کاربران عادی غیرقابل توصیه است.

منشأ مشکل: کانکتور 16پینی RTX 5090

با رشد مصرف توان کارت‌های گرافیک پرظرفیت، فشار بر طراحی کانکتورهای تغذیه افزایش یافته است. گزارش‌هایی از داغ شدن بیش از حد و گاهی ذوب‌شدن کانکتورها منتشر شده که نشان می‌دهد طراحی و کیفیت اتصالات در برخی نمونه‌ها نیاز به بازنگری دارد. برای مراجعه فنی به استانداردهای اتصال و محدودیت‌های توان، منابعی مانند PCI Express در ویکی‌پدیا و صفحات رسمی تولیدکنندگان مفید هستند: NVIDIA و Galax.

واکنش جامعه سخت‌افزار و راه‌حل‌های جایگزین

کاربران و تولیدکنندگان ابزارهای تقویت اتصال یا توزیع‌کننده‌های تغذیه راه‌حل‌هایی برای کاهش خطرات ارائه کرده‌اند. این راه‌حل‌ها شامل بازرسی منظم کانکتورها، استفاده از کابل‌ها و کانکتورهای با کیفیت بالاتر، تقویت مکانیکی اتصالات و ابزارهای مانیتورینگ جریان و دما است. رسانه‌های تخصصی مانند Tom's Hardware نیز گزارش‌ها و راهکارهای موقت را بررسی کرده‌اند.

کارت Galax HOF روی میز آزمایش با چیلر

نکات عملی برای دارندگان RTX 5090

  • اتصالات تغذیه را دوره‌ای بررسی کنید و از سالم‌بودن کانکتورها و کابل‌ها اطمینان حاصل نمایید.
  • با ابزارهای مانیتورینگ جریان و دما کار کنید و در صورت مشاهده افزایش غیرعادی دما یا جریان، کارت را بلافاصله خاموش کنید.
  • از اصلاحات سخت‌افزاری پرخطر مانند لحیم‌کاری مستقیم یا حذف خنک‌کننده بدون دانش و تجهیزات مناسب خودداری کنید.
  • در صورت بروز مشکل یا مشاهده تغییر شکل در کانکتور، با پشتیبانی رسمی تولیدکننده تماس بگیرید و از تعمیرات حرفه‌ای بهره ببرید.

تجربه‌های مودسازها ضعف‌های طراحی و محدودیت‌های اجرای فعلی را برجسته می‌کند، اما راه‌حل‌های موقت یا آزمایشی هیچ‌گاه جایگزین طراحی‌های مهندسی‌شده و ایمن نیستند. تولیدکنندگان و جامعه سخت‌افزار باید برای اصلاح طراحی کانکتورها و استانداردهای تغذیه همکاری کنند تا از تکرار حوادث خطرناک جلوگیری شود.