اپراتورهای پهپاد اوکراینی در دو رزمایش بزرگ نظامی در اروپا، برتری ابزارهای غیرسرنشین خود را در مقابله با زرههای سنگین ناتو نشان دادند و فرضیات رایج در دکترینهای رزمی غرب را به چالش کشیدند.
پایان ایمنی زرههای سنگین
در تمرین Combined Resolve که از ۹ آوریل تا ۱۰ مه در آلمان برگزار شد، تیمهای پهپادی اوکراینی که به مرکز آموزش هوهنفلز (Hohenfels) اعزام شده بودند، در عرض چند ساعت توانستند تیپ سوم زرهی لشکر اول سوارهنظام ایالات متحده — مجهز به تانکهای M1A2 ابرامز و نفربرهای رزمی M2 برادلی — را در محیط شبیهسازی شده از رده خارج کنند. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، الگوهای حمله شامل رهاسازی بمب از ارتفاع و حملات انتحاری از نوع FPV بود که کمتر نقطه امنی باقی گذاشت.
سربازان آمریکایی که از پایگاه فورتهود در تگزاس به آلمان اعزام شده بودند، ناچار شدند از مکانیزم «باززندهسازی» (respawn) استفاده کنند تا خودروهای منهدمشده دوباره وارد میدان شوند. یک افسر آمریکایی به والاستریت ژورنال گفت: «خودروها آنقدر سریع از کار میافتادند که فرصت تحلیل تهدید نمیماند.»
تکتیکهای تطبیقی: پراکندگی، پوشش و جنگ الکترونیک
با تکرار سناریوها طی دو هفته، نیروهای آمریکایی نکات زیر را فراگرفتند:
- پراکندگی واحدها در مقیاس کیلومتر به جای متری، شانس شناسایی را کاهش میدهد.
- استفاده از پوششهای طبیعی و ماسکهای حرارتی امضای بصری و مادونقرمز را کاهش میدهد.
- سامانههای جنگ الکترونیک متحرک قادر به قطع لینک کنترل پهپادهای FPV در لحظات حساس هستند.
این درسها از تجربه میدانهای نبرد بخصوص در مناطقی مانند بخموت، آودیوکا و کراسنوهوریکا استخراج شدهاند؛ جایی که پهپادهای تجاری اصلاحشده و پهپادهای نظامی بومی اوکراین (مانند بابا یاگا و شاهد) نقش تعیینکنندهای ایفا کردند.
تکرار در آروها ۲۶: ناتو متأثر شد
چند هفته بعد، در رزمایش آروها ۲۶ به رهبری سوئد، یک تیپ مکانیزه ناتو متشکل از تانکهای لئوپارد ۲، خودروهای رزمی CV90، نفربرهای بوکسر و برادلیها در برابر همان اپراتورهای اوکراینی قرار گرفت. نتیجه مشابه بود: دهها سکوی زرهی در ساعات ابتدایی از رده خارج شدند و برنامهریزان مجبور به توقف و بازطراحی طرح عملیاتی شدند. کییف ایندپندنت این رویداد را زنگ خطری برای طراحان دکترینهای نظامی غرب خواند.
پیامدهای استراتژیک برای غرب
تفوق هوایی سنتی دیگر تضمینکنندهٔ امنیت زرههای زمینی نیست. پهپادهای ارزان، قابل تولید انبوه و عملیاتی با هزینه پایین معادلهٔ هزینه-فایده را به نفع مهاجم تغییر دادهاند. در پاسخ، پنتاگون بودجهٔ برنامهٔ Replicator را برای تولید هزاران پهپاد خودران افزایش داده و سامانههای توپخانهای را برای استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق (مانند PGK و Excalibur) تطبیق میدهد.
اقدامات محتمل بعدی
- افزایش سرمایهگذاری در جنگ الکترونیک و سامانههای ضدپهپاد متحرک.
- اصلاح آرایشهای تاکتیکی با تمرکز بر پراکندگی و تحرک بیشتر واحدها.
- همکاری نزدیکتر با متحدان برای انتقال تجربیات عملیاتی و توسعهٔ تاکتیکهای جدید مقابله.
نتیجهٔ عملی رزمایشهای ۲۰۲۶ روشن است: در میدان نبرد مدرن هیچ نقطهٔ ثابتی کاملاً امن نیست. بقا تابع سرعت، پراکندگی و تسلط بر طیف الکترومغناطیسی است؛ درسی که اوکراینیها در دو سال نبرد آموختهاند و اکنون با متحدان خود به اشتراک میگذارند.
