تحلیل تازه نشان میدهد ۳٫۲ میلیون خودرو در آمریکا با هشدار «پارک خارج خودرو» یا برچسب «خارج از خانه پارک کنید» مشخص شدهاند. اکثریت این خودروها موتور احتراق داخلی دارند و نه خودروهای تمام برقی.
علت اصلی: قطعات الکترونیکی "همیشه روشن"
گزارش واشنگتن پست بر پایهٔ تحلیل دادههای CarFax و اطلاعیههای فراخوان سازمان ملی ایمنی ترافیک بزرگراهها (NHTSA) نشان میدهد عامل اصلی بسیاری از هشدارهای «پارک خارج خودرو» بردها و قطعات الکترونیکی هستند که حتی پس از خاموششدن موتور تغذیه دارند. این مدارها ممکن است دچار اتصال کوتاه یا گرمای بیش از حد شوند و خطر اشتعال ایجاد کنند.
آتشسوزی پس از خاموشکردن موتور (key-off)
بازرسیها این نوع آتشسوزی را «key-off» توصیف میکنند: موتور خاموش است اما مدارهای فعال هنوز برق دریافت میکنند. با گذشت زمان برخی مدارها یا قطعات ممکن است گرم، اتصال کوتاه یا معیوب شوند و در مواردی منجر به آتشسوزی شوند. فرانک بوریس، بازرس سابق NHTSA، مشکل را عمدتاً ناشی از مدارها و قطعات الکترونیکی فعال پس از خاموشی میداند، نه گرمای لحظهای موتور.
آمار فراخوانها و روند رشد
NHTSA برچسب «خارج از خانه پارک کنید» را در ۲۰۱۵ معرفی کرد تا نقصهایی را مشخص کند که حتی در حالت پارک احتمال اشتعال دارند. از سال ۲۰۲۱ تاکنون این نوع فراخوانها افزایش قابلتوجهی یافتهاند: از سال ۲۰۲۱ تا کنون ۹۳ فراخوان از این نوع ثبت شده که نزدیک به نیمی از آنها مربوط به خودروهای دارای موتور احتراق داخلی است. وقتی مقیاس هر کمپین بررسی شود، خودروهای بنزینی شمار بیشتری را نشان میدهند: کمپینهای مرتبط با خودروهای بنزینی طی پنج سال گذشته مجموعاً ۴٫۶ میلیون خودرو را پوشش دادهاند، در حالی که حدود ۶۶۲,۰۰۰ خودرو برقی یا هیبریدی در این فراخوانها قرار گرفتهاند.
نمونههای برجسته فراخوان
- کیا اوایل سال جاری ۴۶۳,۰۰۰ دستگاه Telluride را فراخوان کرد؛ دلیل احتمال گرمشدن کلید صندلی برقی و امکان اشتعال صندلی بود. این مورد دومین فراخوان برای همان نقص به شمار میرود.
- فورد اکسپدیشن و لینکلن ناویگیتور مدل ۲۰۲۱ بیش از ۶۶,۰۰۰ دستگاه فراخوان شدند؛ علت مدارهایی در جعبه اتصال باتری بود که ممکن است اتصال کوتاه ایجاد کنند. دستکم ۱۶ مورد آتشسوزی در این مجموعه گزارش شده است.
پیچیدگی الکترونیکی و افزایش ریسک
شان کین از مؤسسه Safety Research and Strategies میگوید افزایش زیرسیستمهای الکترونیکی و تعداد ماژولها عامل اصلی است: هر قطعهٔ جدید—مدار، سنسور یا ماژول—یک نقطهٔ بالقوهٔ خطا و منبع حرارت اضافه میکند. به همین دلیل فراخوانهای «پارک خارج خودرو» نسبت به گذشته شایعتر شدهاند و سازندگان ناچار به بازنگری طراحی مدارها و مدیریت مصرف برق در حالت خاموش هستند.
نکات عملی برای مالکان
- اطلاعیههای فراخوان را جدی بگیرید و در صورت دریافت هشدار، موقتاً خودرو را از ساختمانها دور پارک کنید.
- برای بررسی و رفع اشکال به نمایندگی مجاز مراجعه کنید و بهروزرسانیهای نرمافزاری یا پچهای سختافزاری را دریافت نمایید. صفحهٔ فراخوانهای NHTSA برای جستجوی شناسه فراخوان مفید است: NHTSA Recalls.
- در صورت مشاهده بوی سوختگی یا دود پس از خاموش کردن خودرو، آن را ایمن کنید و فوراً با خدمات اضطراری تماس بگیرید.
پیام به سازندگان و قانونگذاران
افزایش فراخوانهای مرتبط با هشدار پارک خارج خودرو نشان میدهد استانداردهای ایمنی باید همگام با رشد پیچیدگی الکترونیک وسایل نقلیه توسعه پیدا کنند. این موضوع شامل طراحی مدارهای ایمنتر، معیارهای نرمافزاری برای کاهش مصرف برق قطعات در حالت خاموش و الزام به آزمونهای حرارتی و دوام بلندمدت برای ماژولهای الکترونیکی است. پیگیری دقیق این موارد برای کاهش خطر واقعی و بازگرداندن اعتماد عمومی به فناوریهای نو ضروری است. برای بررسی علمیتر میتوان به صفحهٔ Automobile fire مراجعه کرد.
واقعیت این است که نگرانی عمومی دربارهٔ آتشسوزی محدود به باتریهای برقی نیست؛ مشکل گستردهتر و فناورانهتر است و نیازمند پاسخ هماهنگ صنعتی و نظارتی است.
