رشد بیرونای تقاضا برای تراشههای حافظه در حوزه هوش مصنوعی، موج تازهای از افزایش قیمتها را به صنعت خودروسازی تحمیل کرده است. جنرال موتورز و بیوایدی، دو غول خودروسازی جهان، در واکنش به این کمبود، قیمت محصولات خود را بالا بردهاند و نگرانیها از سرایت این بحران به کل زنجیره تأمین خودرو تشدید شده است.
جنرال موتورز و بیوایدی به سمت افزایش قیمت حرکت کردند
بر اساس گزارش نیکئی آسیا، جنرال موتورز پیشبینی خود از قیمت خودروهای جدید در سال جاری را تغییر داده و اکنون انتظار دارد قیمتها 0.3 درصد افزایش یابد؛ در حالی که پیشتر بر ثبات یا حتی کاهش جزئی هزینهها حساب باز کرده بود. پاول یاکوبسن، مدیر مالی جنرال موتورز، در نشست گزارش مالی این شرکت اعلام کرد که هزینههای جنرال موتورز بین 1.5 تا 2 میلیارد دلار افزایش خواهد یافت که بخش عمده آن ناشی از گرانی قطعات خودرو، بهویژه تراشههای DRAM است.
در سوی دیگر جهان، بیوایدی، غول خودروسازی چین، قیمت ویژگیهای سیستم کمکراننده که بهصورت جداگانه به مشتریان عرضه میشود را 20 درصد افزایش داده است. این حرکت نشان میدهد که حتی خودروسازان چینی که معمولاً بر پایه رقابت قیمتی فعالیت میکنند، از فشار افزایش هزینههای قطعات الکترونیکی در امان نماندهاند.
هیوندای کره جنوبی نیز در واکنش به این شرایط، از تولیدکنندگان داخلی تراشه خواسته تا زنجیره تأمین محلی را تقویت کنند و وابستگی به واردات را کاهش دهند.
خودروهای مدرن به ابررایانههایی روی چرخ تبدیل میشوند
بیشتر مردم خودرو را با تراشههای حافظه مرتبط نمیدانند، اما افزایش روزافزون ویژگیها و فناوریهایی که خریداران از مدلهای جدید انتظار دارند، مهندسان را ناگزیر از بهکارگیری حافظههای بسیار بزرگتری نسبت به گذشته کرده است. شرکت میکرون در سال 2023 اعلام کرد که هر خودرو بهطور میانگین از 90 گیگابایت حافظه DRAM و NAND استفاده میکند و این رقم تا سال 2026 به 278 گیگابایت پرش خواهد کرد. مدلهای پیشرفته حتی به 2 ترابایت حافظه نیاز پیدا خواهند کرد.
تفکیک نیازهای حافظه در خودروهای امروزی
یک سازنده تجهیزات اصلی بریتانیایی، نیازهای حافظه خودروهای عرضهشده امسال را به این شرح تفکیک کرده است:
- سیستمهای سرگرمی و اطلاعرسانی (Infotainment): 4 تا 16 گیگابایت
- سیستمهای پیشرفته کمکراننده (ADAS) و ایمنی: 8 تا 32 گیگابایت
- سیستمهای متمرکز: حداقل 16 گیگابایت و تا 64 گیگابایت یا بیشتر
ظاهر شدن دستیارهای هوش مصنوعی در خودروها نیز معادله را پیچیدهتر میکند؛ این سیستمها حداقل به 256 گیگابایت حافظه نیاز خواهند داشت. میکرون پیشبینی میکند خودروهای دارای سطح 4 خودمختاری دستکم به 300 گیگابایت RAM نیاز دارند، چرا که عملاً ابررایانههایی روی چرخ هستند.
تراشههای خودروسازی فقط یک قطعه معمولی نیستند
حافظههای بهکاررفته در خودروها با تراشههای مصرفی یا سرور معمولی تفاوت بنیادین دارند. این قطعات تخصصی باید ماهها یا حتی سالها برای استفاده در خودرو اعتبارسنجی شوند. خودروها با طیف گستردهای از عوامل محیطی روبهرو هستند: تغییرات شدید دما، لرزشهای مداوم جاده، رطوبت و گرد و غبار. تراشههای حافظه باید تمام این شرایط را تحمل کنند و همزمان عملکرد پایدار و ایمن خود را حفظ نمایند.
تأثیر بحران بر خریداران و آینده بازار
گرانی تراشههای حافظه، موجی از افزایش قیمتها را در تمام زنجیره ارزش خودرو ایجاد میکند و خریدار متوسط که از قبل با قیمتهای بیسابقه خودروهای جدید دستوپنجه نرم میکند، بیشترین آسیب را خواهد دید. اگر کمبود تراشه ادامه یابد، صنعت خودرو با سناریویی بدتر از بحران 2021 روبهرو میشود؛ زمانی که تعطیلی بنادر به دلیل همهگیری، تحویل خودروها را با تأخیرهای طولانی و کمبود شدید مواجه کرد.
خودروسازان اکنون باید میان فشار هزینههای رو به افزایش و خواست مشتری برای فناوریهای پیشرفتهتر تعادل برقرار کنند. اینکه آیا استراتژیهایی چون بومیسازی تأمین یا تنوعبخشی به تأمینکنندگان میتواند این بحران را مدیریت کند، پرسشی است که پاسخ آن در ماههای پیشرو روشن خواهد شد.
