برنامههای جدید خودروهای انرژی جدید (NEV) در چین نشان میدهد که سلسلهمراتب آینده صنعت خودرو در جهان، نه در بازارهای صادراتی، بلکه در داخل مرزها رقم میخورد. در کنار این اقتصاد غولپیکر، تایلند نیز با الگوبرداری دقیق از نقشه راه چین، به شکلی چشمگیر و سریع در مسیر پیشتازی بازارهای منطقهای حرکت میکند.
طبق برنامه جدید اقدام برای اوجگیری کربن در پکن، سهم خودروهای انرژی جدید باید تا سال 2030 به 30 درصد از کل ناوگان ملی برسد؛ این هدفگذاری تنها به فروش محدود نمیشود. اجرای این طرح بدان معناست که بیش از 100 میلیون خودروی برقی در جادههای چین تردد خواهند کرد که این رقم بیش از دو برابر ظرفیت فعلی است.
برنامه پنجساله پانزدهم چین به طور صریحی بر توسعه عرضه این خودروها تاکید دارد. در همین راستا، هاینان به اولین استان چینی تبدیل شده است که ممنوعیت کامل فروش خودروهای جدید با سوخت فسیلی را از سال 2030 به اجرا درآورده و هدفگذاری کرده تا سهم ناوگان خودروهای انرژی جدید خود را به 45 درصد برساند. نکته کلیدی در این استراتژی، تنها بحث حفظ محیط زیست نیست؛ بلکه این سیاستها مقیاس تولید داخلی، یادگیری صنعتی و عمق زنجیره تامین را تثبیت میکنند. همین عوامل موجب صعود چین به عنوان بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان شدهاند.
صعود اقتصادی تایلند به پایگاه صادراتی منطقه
تایلند با وجود مقیاس اقتصادی بسیار کوچکتر، دقیقاً در حال دنبال کردن همین سناریو موفق است. بازار خودروی برقی این کشور با حضور پررنگ سازندگان چینی، به ویژه شرکت خودروسازی BYD، دستخوش تحولات اساسی شده است. این غول چینی اکنون بخش عمدهای از فروش داخلی تایلند را در اختیار دارد و در حال ایجاد ظرفیتهای تولید قابلتوجهی در استان رایونگ است.
دولت تایلند برای مدیریت مازاد عرضه در بازار داخلی، ساختار تشویقی خود را بازطراحی کرده است. رویکرد جدید به طور مستقیم به صادرات پاداش میدهد و تایلند را به یک قطب استراتژیک برای صادرات خودروهای برقی به کشورهای عضو ائتلاف آسهآن (ASEAN) تبدیل کرده است. در این دو کشور، حمایت از خودروهای برقی یک موضوع حاشیهای نیست، بلکه هسته اصلی استراتژی توسعه صنعتی به شمار میرود.
تقسیمبندی قدرت در بازار جهانی خودروسازی
بررسی عملکرد کشورهای اصلی صادرکننده خودرو بر اساس سهم ثبتهای جدید خودروهای کاملاً برقی (BEV) در بازارهای داخلیشان، یک شکاف عمیق و دو گروه کاملاً متفاوت را آشکار میکند.
گروه نخست: پیشتازان سریع الکتریکی شدن
چین و تایلند در این دسته قرار دارند. نمودارهای عملکردی این کشورها نشاندهنده رشد فزاینده سهم خودروهای برقی در ثبتهای جدید داخلی است. این درصدها تنها آماری روی کاغذ نیستند؛ بلکه بیانگر استانداردسازی قطعات، توسعه گسترده زیرساختهای شارژ، اجرای خطوط تولید منعطف و بازآموزی تخصصی نیروی کار در داخل این کشورها محسوب میشوند. همین زیرساخت داخلی به آنها اجازه میدهد تا صدها هزار خودروی برقی را با بالاترین کیفیت به سایر نقاط جهان صادر کنند.
گروه دوم: غولهای سنتی با گذار کند
ژاپن و ایالات متحده در این دسته جای میگیرند. آلمان و کره جنوبی نیز در میانه راه قرار دارند، اما روند پیشرفت آنها نسبتاً کند است. نمودارهای بازار داخلی این کشورها سهم بسیار پایینی از خودروهای کاملاً برقی را نشان میدهد و همچنان فروش خودروهای هیبریدی و موتورهای احتراقی داخلی (ICE) بخش عمدهای از فعالیت آنها را تشکیل میدهد.
اگرچه این کشورها همچنان به صادرات خودرو ادامه میدهند، اما سهم خودروهای فاقد آلایندگی در صادرات آنها بسیار محدود است. وابستگی کارخانهها و نمایشگاههای فروش داخلی به موتورهای احتراقی، باعث شده تا منحنی یادگیری صنعتی آنها شیب تندی نداشته باشد.
آینده بازار خودرو در افق 2030 و پس از آن
پیشبینی این روندها در پنج سال آینده (تا سال 2031) نشاندهنده تبدیل این شکاف به یک دره عمیق غیرقابل عبور است. مسیر صعودی چین و تایلند با سرعت زیادی به سمت الکتریکی شدن کامل ناوگان ثبتهای جدید حرکت میکند. در نقطه مقابل، روند رشد ژاپن و ایالات متحده با سرعت بسیار کمتری طی میشود.
ترکیب قدرتمند سیاستگذاریهای هدفمند داخلی و تمرکز بر توسعه صنعت قطعات و نیروی کار متخصص، بازآرایی قطبهای قدرت در صنعت خودروی جهان را رقم خواهد زد. شرکتی که امروز بر روی بومیسازی فناوریهای پاک در داخل کشور خود سرمایهگذاری میکند، فردا مالکیت بازارهای جهانی را در دست خواهد گرفت.
