در حالی که دونالد ترامپ با تمام توان به دنبال تضعیف صنعت خودروهای برقی و استانداردهای زیستمحیطی کالیفرنیاست، آمارهای جدید از رشد فروش این خودروها در بزرگترین بازار خودرویی آمریکا حکایت دارد. با وجود اقدامات جنجالی دولت ترامپ، از جمله حذف اعتبار مالیاتی ۷۵۰۰ دلاری، دادههای سهماهه دوم سال نشان میدهد که نهتنها فروش خودروهای الکتریکی در کالیفرنیا افت نکرده، بلکه مسیر صعودی خود را نیز حفظ کرده است.
تهاجم به استانداردهای کالیفرنیا
دولت ترامپ از ابتدای بازگشت به کاخ سفید، کارزاری تمامعیار علیه نقشه راه زیستمحیطی کالیفرنیا به راه انداخته است. محور اصلی این تهاجم، قانون موسوم به «یک لایحه بزرگ و زیبا» است که با رأی جمهوریخواهان در کنگره و بدون هیچ رأی از سوی دموکراتها در ژوئیه ۲۰۲۵ به تصویب رسید. این قانون با پایان زودهنگام اعتبار مالیاتی فدرال ۷۵۰۰ دلاری، ضربه سنگینی به فروش خودروهای برقی در سراسر آمریکا وارد کرد و پیشبینی میشد که ایالتهای پیشرو مانند کالیفرنیا بیشترین آسیب را ببینند. اما آمارها روایت دیگری دارند.
در جدیدترین اقدام، آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) چهار معافیت کلیدی که طی ۵۰ سال گذشته به کالیفرنیا اعطا شده بود را به «قوانین» قابل بررسی در کنگره تبدیل کرد. این معافیتها به کالیفرنیا اجازه میدادند استانداردهای سختگیرانهتری نسبت به قوانین فدرال وضع کند. استیو چو، رئیس هیئت منابع هوایی کالیفرنیا (CARB)، این اقدام را «حملهای بیسابقه به حاکمیت ایالتی» خواند و تأکید کرد که کالیفرنیا از دهه ۱۹۷۰ میلادی، پیش از تصویب قانون هوای پاک، دارای این اختیارات بوده است.
کالیفرنیا به دادگاه میرود
دولت کالیفرنیا به رهبری گوین نیوسام، فرماندار دموکرات، و راب بونتا، دادستان کل ایالت، در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ شکایتی را علیه EPA تنظیم کردند و خواستار ابطال تصمیم این آژانس شدند. بونتا در بیانیهای گفت: «در بیش از ۵۰ سال از تصویب قانون هوای پاک، معافیتهای کالیفرنیا هرگز به عنوان قوانین مشمول رد کنگره در نظر گرفته نشدهاند. دولت ترامپ با دور زدن رویه اداری، تلاش میکند کنگره را به ابزار حمله به استانداردهای زیستمحیطی کالیفرنیا تبدیل کند.»
این شکایت بر این اساس استوار است که EPA صلاحیت تغییر ماهیت این معافیتها را ندارد و این اقدام نوعی «تغییر قواعد بازی در میانه مسابقه» است. معافیتهای مورد بحث شامل استانداردهای گازهای گلخانهای خودروهای مدل ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ و همچنین اصلاحیههای قانون موتورهای کوچک خارج از جاده ۲۰۲۲ میشود.
چرا فروش خودروهای برقی با وجود تمام موانع رشد کرد؟
به نظر میرسد چند عامل کلیدی در پشت این رشد فروش وجود دارد. نخست، سیاستهای تشویقی خود کالیفرنیا که شامل تخفیفهای خرید و دسترسی به خطوط ویژه است، تا حد زیادی مستقل از مقررات فدرال عمل میکند. دوم، فرهنگ زیستمحیطی قوی در میان ساکنان کالیفرنیا که حتی با وجود افزایش قیمتها، تمایل به خرید خودروهای پاک را بالا نگه داشته است. سوم، توسعه زیرساختهای شارژ در سراسر ایالت که یکی از متراکمترین شبکههای شارژ در جهان را ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش وزارت انرژی آمریکا، بیش از ۸۰ هزار ایستگاه شارژ عمومی در کالیفرنیا فعال است و این رقم همچنان در حال افزایش است. این زیرساخت گسترده، نگرانی اصلی خریداران یعنی «اضطراب برد» را به شدت کاهش داده است.
آینده چه خواهد شد؟
نبرد حقوقی میان کالیفرنیا و دولت فدرال احتمالاً به دیوان عالی آمریکا کشیده خواهد شد و نتیجه آن میتواند استانداردهای خودرویی کل کشور برای دهههای آینده را تعیین کند. اگر کالیفرنیا پیروز شود، راه برای سایر ایالتها برای تصویب قوانین سختگیرانهتر هموار میشود. در غیر این صورت، آنها نیز باید از قوانین فدرال پیروی کنند.
با این حال، روند فعلی بازار نشان میدهد که حتی در برابر سنگینترین فشارهای سیاسی و مالی، خودروهای برقی مسیر خود را پیدا میکنند. شاید این بزرگترین پیروزی برای دولتهای ایالتی و هواداران محیط زیست باشد: اینکه تقاضای واقعی مصرفکننده گاهی قدرتمندتر از هر قانونی در واشنگتن عمل میکند.
