یک مطالعه بزرگ ژنومی که به تازگی منتشر شده، داستان تکامل کوالاها را بازنویسی کرده است. این تحقیق نشان میدهد که جمعیت کوالاها حدود ۱۰۰ هزار سال پیش، یعنی مدتها قبل از ورود انسان به استرالیا، دچار یک کاهش فاجعهبار شده و تا آستانه انقراض پیش رفته است. تمام کوالاهایی که امروز روی زمین زندگی میکنند، از یک جمعیت کوچک بازمانده از آن دوران سخت نشأت گرفتهاند.
محققان دانشگاه سیدنی و دانشگاه تگزاس A&M با توالییابی ژنوم کوالاها و محاسبه نرخ جهش برای اولین بار در این گونه، موفق شدند تاریخچه ژنتیکی آن را تا ۱۰۰ هزار سال پیش بازسازی کنند. نتایج این تحقیق در مجله Molecular Biology and Evolution منتشر شده است.
کشف یک بحران قدیمی
پژوهشهای قبلی تصور میکردند که کاهش شدید تعداد کوالاها پس از ورود انسانهای مدرن به استرالیا (حدود ۶۵ هزار سال پیش) رخ داده است. اما دادههای ژنومی جدید تصویر دیگری را نشان میدهند: حدود ۱۰۰ هزار سال پیش، در جریان آخرین عصر یخبندان پلیستوسن، جمعیت کوالاها به شدت کاهش یافت و حدود ۶۰ هزار سال پیش به یک تنگنای ژنتیکی رسید. پس از آن، با بهبود شرایط آبوهوایی، جمعیت باقیمانده دوباره گسترش یافت و شرق استرالیا را پر کرد.
«این مطالعه جدول زمانی تاریخ ژنتیکی کوالا را در استرالیا بازنویسی میکند»، میگوید توبی کوواچ، دانشجوی دکتری که رهبری تحقیق را بر عهده داشت. «با محاسبه نرخ جهش جمعیتهای مدرن، توانستیم یک خط زمانی ژنتیکی بسازیم و اندازه جمعیتهای باستانی را تخمین بزنیم.»
چگونه نرخ جهش را محاسبه کردند؟
برای بازسازی تاریخچه ژنتیکی کوالاها، دانشمندان ابتدا نرخ جهش را در ژنوم این حیوانات اندازهگیری کردند. آنها ژنوم چهار خانواده (والدین و فرزندان) را توالییابی کرده و جهشهای جدید را شمارش کردند. نتیجه نشان داد که نرخ جهش در کوالاها حدود نصف انسان است. سپس این نرخ دقیق را روی ۴۵۷ ژنوم کوالا اعمال کردند تا تغییرات جمعیتی در طول هزاران سال شبیهسازی شود.
این اولین تخمین مستقیم نرخ جهش برای کوالاها و حتی اولین برای کل راسته کیسهداران Diprotodontia (شامل وامبت، کانگورو و پوسوم) به شمار میرود.
درسهایی برای حفاظت از کوالاهای امروزی
این یافتهها فقط جنبه تاریخی ندارند. محققان تاکید میکنند که کوالاهای امروزی با تهدیدهای جدیدی مثل تخریب زیستگاه، شکار غیرقانونی، آتشسوزیهای گسترده و بیماریها روبرو هستند که عمدتاً ناشی از فعالیت انسان است. درک اینکه کوالاها چگونه از بحرانهای اقلیمی گذشته جان سالم به در بردهاند، میتواند به دانشمندان در تدوین استراتژیهای حفاظتی بهتر کمک کند.
«تحلیلهای ژنومی نشان میدهد که کوالاها در گذشته به دلیل تغییرات آبوهوایی و از دست دادن زیستگاه دچار کاهش جمعیت شدهاند، اما وقتی شرایط بهبود یافت، جمعیتهایشان بازیابی شد. با این حال، بسیاری از تهدیدهای کنونی مستقیماً توسط انسان ایجاد شده است.» – توبی کوواچ
این تحقیق نمایی جدید از انعطافپذیری کوالاها در برابر تغییرات محیطی ارائه میدهد، اما هشدار میدهد که سرعت و شدت بحرانهای امروزی ممکن است فرصت سازگاری را از این گونه بگیرد. حفاظت از زیستگاههای باقیمانده و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی، کلید بقای کوالاها در آینده خواهد بود.
