برای نخستین بار، دانشمندان موفق شدهاند جعبه سیاه ژنتیک سرطان در گربههای خانگی را باز کنند. یک مطالعه بینالمللی با بررسی نزدیک به ۵۰۰ تومور گربه از سراسر جهان، شباهتهای شگفتانگیزی بین سرطانهای گربه، سگ و انسان کشف کرده است. این یافتهها که در مجله معتبر Science منتشر شده، میتواند مسیر جدیدی برای درمان سرطان در حیوانات خانگی و انسانها باز کند.
سرطان یکی از عوامل اصلی بیماری و مرگ در گربههاست، اما تاکنون اطلاعات بسیار کمی در مورد تغییرات ژنتیکی عامل این بیماریها وجود داشت. دکتر جفری وود، استاد آسیبشناسی زیستی دانشگاه گوئلف و نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: «با وجود اینکه گربههای خانگی حیوانات محبوبی هستند، اطلاعات ژنتیکی سرطان در آنها تقریباً صفر بود. تا حالا.»
شباهتهای ژنتیکی عمیق بین سرطان گربه و انسان
محققان نمونههای تومور را از نزدیک به ۵۰۰ گربه خانگی از پنج کشور مختلف جمعآوری و تحلیل کردند. آنها جهشهای ژنتیکی دخیل در توسعه سرطان را بررسی کرده و بسیاری از همان ژنهای سرطانزا را که در سرطانهای انسان و سگ دیده میشود، کشف کردند.
یکی از مهمترین یافتهها، جهشهای مرتبط با سرطانهای تهاجمی پستان در گربهها بود. ژن FBXW7 که در بیش از نیمی از تومورهای پستانی گربهها جهش یافته بود، در سرطان پستان انسان نیز با پیشآگهی ضعیفتر همراه است. این شباهت قابل توجه، امید به درمانهای مشترک را افزایش میدهد.
علاوه بر سرطان پستان، شباهتهای ژنتیکی در سرطانهای خون، استخوان، ریه، پوست، دستگاه گوارش و سیستم عصبی مرکزی نیز شناسایی شده است. از آنجایی که گربهها اغلب محیط زندگی مشترکی با صاحبان خود دارند، محققان معتقدند برخی عوامل خطر سرطان ممکن است ناشی از عوامل محیطی مشترک باشد.
کشف جدید در شیمیدرمانی: داروهای مؤثرتر در تومورهای دارای جهش FBXW7
محققان دریافتند که برخی داروهای شیمیدرمانی در تومورهای پستانی گربههایی که حامل ژن جهشیافته FBXW7 هستند، بهتر عمل میکنند. اگرچه این نتایج تنها در نمونههای بافتی مشاهده شده، اما میتواند به توسعه درمانهای هدفمند جدید برای سرطان پستان در انسان و حیوانات منجر شود.
دکتر اسون روتنبرگ، نویسنده ارشد از دانشگاه برن، میگوید: «دسترسی به چنین مجموعه بزرگی از بافتهای اهدایی به ما اجازه داد پاسخهای دارویی را در انواع تومورها در مقیاسی بیسابقه ارزیابی کنیم.»
رویکرد «یک پزشکی»؛ پل ارتباطی بین سلامت انسان و حیوان
این پروژه بینالمللی با همکاری مؤسسه ولکام سانگر، دانشگاه گوئلف، دانشگاه برن و چندین مؤسسه دیگر انجام شده است. محققان DNA نمونههایی را که دامپزشکان قبلاً برای تشخیص جمعآوری کرده بودند، توالییابی کردند.
این یافتهها نشان میدهد که درمانهای مورد استفاده در انسان میتواند در گربهها نیز آزمایش شود و برعکس، اطلاعات حاصل از آزمایش روی گربهها میتواند تحقیقات بالینی انسانی را هدایت کند. بیلی فرانسیس، نویسنده اول مطالعه از مؤسسه ولکام سانگر، میگوید: «وقتی دانش و دادهها بین رشتههای مختلف جریان یابد، همه بهرهمند میشویم.»
این مطالعه نه تنها پنجرهای به سوی درمانهای جدید سرطان باز میکند، بلکه اهمیت سرمایهگذاری بر تحقیقات بینرشتهای را نشان میدهد. با ادامه این مسیر، شاید روزی برسد که سرطان هم برای انسان و هم برای حیوانات خانگی قابل کنترلتر شود.
