پارلمان اتحادیه اروپا با هدف گسترش سریعتر شبکههای ریلی قاره، طرح قطارهای پرسرعت را با جاهطلبیهای بیشتری دنبال میکند؛ اما کارشناسان هشدار میدهند که اجرای این برنامه نیازمند مدیریت دقیق ریسکهای جانبی است. کمیسیون اروپا برای تسریع توسعه خطوط راهآهن پرسرعت برنامهای جامع ارائه کرده و اکنون پارلمان نیز با انتشار یک گزارش ابتکاری (INI Report) به دنبال ارتقای سطح تحرک و عملیتر شدن این پیشنهاد است.
اگرچه این اقدام باب شدیدی برای توسعه زیرساختهای پایدار ایجاد کرده است، اما کارشناسان معتقدند برای تضمین موفقیت پروژه و تحقق اهداف اقلیمی سال 2040، باید به چندین چالش بالقوه و ریسک مهم در این مسیر توجه ویژه داشت.
توصیههایی برای بهینهسازی شبکه حملونقل اروپا
سازمان حملونقل و محیطزیست (T&E) برای به حداکثر رساندن اثربخشی این طرح و جلب رضایت مسافران، راهکارهایی را ارائه داده است که میتواند تعادل بهتری میان صنعت هوانوردی و حملونقل ریلی برقرار کند. مهمترین راهکارهای این نهاد به شرح زیر است:
- اصلاح ساختار مالیاتی: لغو معافیتهای مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای هوانوردی و کشتیرانی مسافری و در عوض، اعمال معافیت مالیاتی برای قطارهای مسافری بینالمللی تا رقابتپذیری راهآهن افزایش یابد.
- کنترل توسعه فرودگاهها: گنجاندن الزامات و مشروطسازیهای اقلیمی در برنامههای توسعه فرودگاهها و قوانین تخصیص پروازها (Slot Allocation). این اقدام از تبدیل پروازهای کوتاهبرد به پروازهای طولانیبرد و در نتیجه افزایش غیرمستقیم انتشار گازهای گلخانهای جلوگیری میکند.
- تسریع تولید ناوگان ریلی: تدوین مجموعهای از اقدامات استراتژیک برای تسریع فرآیند تولید قطارها و افزایش در دسترس بودن آنها از طریق ارائه یک استراتژی جامع صنعتی در بخش راهآهن اروپا.
- توسعه مسیرهای فرامرزی: ایجاد ارتباطات جدید مسافری میانبرد و طولانیمدت میان کلانشهرهای اروپایی با گسترش برنامههای آزمایشی و پایلوت میانمرزی کمیسیون اروپا.
- ادغام با سیستمهای اعتباری دیجیتال: الزام به گنجانده شدن خدمات راهآهن در سیستمهای ملی اعتبارات الکترونیکی (E-Credits) تا دسترسی مسافران آسانتر شود.
- تخصیص بودجه زیرساختی: تضمین اینکه برنامههای مشارکت ملی و منطقهای، سرمایهگذاری در شبکههای حملونقل فرامرزی اروپا (TEN-T) را در بالاترین اولویت خود قرار دهند.
با اجرای دقیق این توصیهها، اروپا میتواند به یکپارچگی بیسابقهای در شبکههای حملونقل خود دست یابد و همزمان گامهایی محسوس در جهت ترک اعتیاد به سوختهای فسیلی بردارد. آینده قطارهای پرسرعت در این قاره بیش از آنکه به سرعت فناوری وابسته باشد، نیازمند سیاستگذاری دقیق و همسو کردن منافع اقتصادی با اهداف زیستمحیطی است.
