دو شرکت بزرگ مدیریت دارایی در ایالات متحده، یعنی ونگارد (Vanguard) و بلکراک (BlackRock)، در جدیدترین ارزیابیهای انجامشده نسبت به میزان همسویی آرای خود با قطعنامههای اقلیمی، امتیازات بسیار ضعیفی را ثبت کردهاند. بر اساس دادههای جدید، این دو غول مالی تنها با 0 درصد و 1 درصد از توصیههای باشگاه سیرا (Sierra Club) همسویی نشان دادهاند؛ در حالی که دهها نهاد مالی دیگر توانستند همسویی 100 درصدی را در این زمینه به دست آورند.
این آمار در پی الحاق دادههای «ریسک پنهان» (Hidden Risk) متعلق به باشگاه سیرا به پلتفرم عمومی کارتهای امتیازی مرکز سرپرستی فعال (CAS) منتشر شده است. این پلتفرم به طور تخصصی نحوه رایگیری شرکتهای پیشرو در مدیریت دارایی و صندوقهای سرمایهگذاری آنها را در خصوص طرحهای مطرحشده توسط سهامداران رصد میکند.
سقوط آزاد حمایتهای اقلیمی از سال 2021
سوابق اخیر ونگارد و بلکراک نشاندهنده یک روند چندساله از کاهش مشارکت در مسائل مرتبط با اقلیم است. این دو نهاد مالی در سالهای اخیر به تدریج از تعهدات نهادی خود در حوزه محیطزیست عقبنشینی کرده و بیشتر به سمت گزینههای رایگیری مبتنی بر «انتخاب مشتری» تغییر مسیر دادهاند.
این رویکرد عقبگرد را میتوان به وضوح در کاهش چشمگیر حمایت این شرکتها از قطعنامههای اقلیمی مشاهده کرد. میزان حمایت آنها از سال 2021 تاکنون افت شدیدی را تجربه کرده است؛ سالی که در آن هر دو شرکت از بیش از 40 درصد از طرحهای اجتماعی و زیستمحیطی حمایت میکردند. در همین حال، ونگارد همچنان بزرگترین سرمایهگذار جهان در صنعت سوختهای فسیلی به شمار میرود و بلکریک در رتبه دوم این زمینه قرار دارد. بازتاب این سیاستها تا آنجا پیش رفته است که بنیاد باشگاه سیرا پس از سه سال تلاش بینتیجه برای تغییر استراتژیهای ریسک اقلیمی بلکراک، در سال 2025 سرمایهگذاریهای خود را از این شرکت خارج کرد.
وظایف امانی و ریسکهای مالی صندوقهای بازنشستگی
رایگیریهای نمایندگی (Proxy votes) یکی از مهمترین ابزارهای مدیران سرمایهگذاری برای ایجاد تغییر در شرکتهای سهامی عام و هدایت آنها به سمت استراتژیهای پایدار و بلندمدت است. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که مدیران صندوقهای بازنشستگی و پرتفوی در صورتی که استراتژیهای کارآمدی — از جمله رویکردی قاطع در رایگیریهای نمایندگی — برای مقابله با اثرات تغییرات اقلیمی بر بازارهای مالی اتخاذ نکنند، در معرض نقض وظایف امانی (Fiduciary Duties) خود قرار خواهند گرفت.
پلتفرم تازه ارتقا یافته، با پشتیبانی از تحلیلهای مرکز سرپرستی فعال، به بررسی عملکرد مدیران دارایی در سال 2025 میپردازد. این سیستم شامل تمامی آرای صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF)، صندوقهای سرمایهگذاری مشترک و صندوقهای پایانبسته در ایالات متحده است و به سرمایهگذاران اجازه میدهد شفافیت دقیقی از نحوه مدیریت سرمایههای خود به دست آورند.
الی لیندستروم، استراتژیست ارشد کمپین مالی پایدار در باشگاه سیرا، در این باره میگوید: «این ابزار منبعی بیبدیل برای سرمایهگذاران خرد و کارفرمایانی فراهم میکند تا بهترین صندوقها را برای مدیریت پسانداز خود انتخاب کنند. دادهها نشان میدهند که تعداد قابل توجهی از صندوقها مطابق با توصیههای اقلیمی رای دادهاند، اما هنوز هم اکثر گزینههای موجود در بازار در استفاده از قدرت خود برای محافظت از پساندازکنندگان در برابر ریسکهای مالی ناشی از بحران اقلیم ناکام ماندهاند.»
با گسترش دامنه نظارت بر آرای نمایندگی، فشارهای افکار عمومی و سرمایهگذاران خرد بر شرکتهای مدیریت دارایی برای شفافیت بیشتر افزایش خواهد یافت. این سطح از دسترسی به اطلاعات میتواند به زودی موجب تغییر در رفتار رأیدهی بزرگترین بازیگران بازار مالی شود و آنها را بار دیگر به سمت پذیرش مسئولیتهای زیستمحیطی سوق دهد.
