انتشار تریلر «Ali G: Who Iz I?» در بریتانیا موج گستردهای از انتقادها را برانگیخت و گروهی از فعالان رسانهای کمپینی برای جلوگیری از اکران فیلم راهاندازی کردند.
کمپین و خواستهها
پلتفرم پایش رسانهای NewsCord کمپینی را آغاز و به نمایندگی از ثبتنامکنندگان ایمیلهایی به زنجیرههای سینمایی ارسال کرد تا از نمایش فیلم جلوگیری شود. این پلتفرم میگوید تا جمعه بیش از ۳۶٬۰۰۰ ایمیل فرستاده شده است. منتقدان تأکید دارند که تصویر شخصیت علی جی در تریلر — با گیسوان ساختگی، کلاه رستافاری و اشاره به پدری غایب — کاریکاتوری منسوخ است و کلیشههای آسیبزننده دربارهٔ جامعهٔ سیاهپوستان را ترویج میکند.
پیشینه و دلایل انتقاد
واکنشها ریشه در سابقهٔ طولانی شخصیت دارد. علی جی برای نخستینبار در سال ۱۹۹۸ توسط ساشا بارون کوهن در Channel 4 معرفی شد؛ مردی سفیدپوست که به تقلید از سبک گفتار و رفتار فرهنگ هیپهاپ شهری و جامائیکایی میپرداخت تا بیاطلاعی و مصادرهٔ فرهنگی را به طنز بکشد. از اوایل دههٔ ۲۰۰۰ اما برخی منتقدان، از جمله فلیکس دکستر و ژانت وینترسون، این شخصیت را نمونهای از تمسخر فرهنگ سیاهپوستان و بهرهبرداری از کلیشهها دانستهاند.
آفوآ هیرش در پستی اخیر نوشته است که بازگرداندن علی جی با زمانهٔ امروز همخوانی ندارد و تقلید آشکار از فرهنگ سیاه دیگر قابل پذیرش نیست: «جنسیسازی زنان سیاهپوست و تمسخر زنان طبقهٔ کارگر دیگر پذیرفتهشده نیست.»
واکنش سینماها و گزارشهای نادرست
وبسایت کمپین از پاسخ Picturehouse Cinemas خبر داد که نوشته بود «در حال حاضر برنامهای برای نمایش این فیلم نداریم»؛ این خبر سریعاً بهعنوان «پیروزی برای کمپین» بازتاب یافت. گزارش Variety اما نشان داد آن بیانیه پاسخ استاندارد مشتریان برای آثاری است که هنوز در برنامهٔ زنجیره قرار نگرفتهاند و تصمیم نهایی دربارهٔ اکران اتخاذ نشده است. علاوه بر این، رویکرد معمول Picturehouse به آثار هنری و همزمانی انتشار فیلم با جشنوارهٔ فیلم لندن احتمال نمایش گستردهٔ یک کمدی عامهپسند را کاهش میدهد.
مواضع صنفی
فیل کلاپ، رئیس اتحادیهٔ سینمای بریتانیا، در گفتوگو با Variety یادآور شد که «سینماها برای جذب و سرگرمکردن گستردهترین مخاطب هستند و نقش قاضی یا سانسورچی ذائقهٔ عمومی را ندارند.» او افزود که بعد از صدور گواهی از سوی BBFC، تصمیم دربارهٔ نمایش بر عهدهٔ نمایشدهندگان و ارزیابی واکنش احتمالی مخاطبان است.
چشمانداز پیشرو
ساشا بارون کوهن در واکنش به تریلر نوشت در دورهای که یک شوخی میتواند کار یک کمدین را پایان دهد تلاش کرده احتیاط کند و شخصیت را با ملاحظات بیشتری بازگرداند. پرسش جدی اما حول این موضوع است که آیا طنز مبتنی بر تقلید از هویتهای فرهنگی در زمانهٔ کنونی قابل احیاست و در صورت مثبتبودن پاسخ، چه چارچوبهای اخلاقی و هنری باید برای آن تعریف شود.
نکات کلیدی
- تا اعلام رسمی نمایشدهندگان، تصمیم نهایی دربارهٔ اکران نامشخص است؛ کمپینها ممکن است بر سیاستهای زنجیرهها اثر بگذارند.
- بحث دربارهٔ علی جی نمونهای از تنش میان آزادی هنری و حساسیتهای اجتماعی است که در دهههای اخیر شدت یافته است.
- نهادهای صدور گواهی مانند BBFC و اتحادیههای صنفی نقش مهمی در تعیین مرزهای نمایش و اکران خواهند داشت.
واکنشها به اکران «Ali G: Who Iz I?» در هفتههای آینده دنبال خواهد شد، اما تا کنون مناقشه بر سر مرزهای طنز و مسئولیت اجتماعی همچنان محور بحث در رسانهها و شبکههای اجتماعی است.
منابع و مطالعهٔ بیشتر: صفحهٔ Ali G در ویکیپدیا و صفحهٔ Sacha Baron Cohen برای آشنایی با سابقهٔ شخصیت و سازندگان.
