ونیز میزبان دو درام ایرانی درباره زندگی زیر آتش
جشنواره فیلم ونیز امسال دو فیلم ایرانی را در برنامه خود دارد که زندگی روزمره و اضطرابهای ناشی از جنگ و سرکوب را از دید ساکنان ایران به تصویر میکشند. حضور این آثار نمونههایی برجسته از فیلمهای ایرانی در ونیز است و تصویر متفاوتی از تجربههای انسانی زیر فشارهای سیاسى ارائه میدهد.
«A Bit of Light»؛ پزشکی که آینده را از دست میدهد
علی عسگری که سال گذشته با کمدی سیاه «Divine Comedy» در بخش Horizons حاضر بود، اینبار با «A Bit of Light» به بخش رقابتی بازمیگردد. این درام میثاق زارع را در نقش پزشک جوانی نشان میدهد که پس از بازداشت و تعطیلی مطب در تهران، امید به آینده را از دست میدهد. یکی از سکانسهای کلیدی فیلم دیالوگی کوتاه اما تأثیرگذار دارد: «این آقا ترامپ هر روز تهدید میکند که اینجا را بمباران کند. و این شیشهها خیلی بزرگاند. خدا نکند که بشکنند و به تو آسیب بزنند.»
«Falling House»؛ خانوادهای در آستانه بیخانمانی
محسن قرایی در «Falling House» به زندگی یک خانواده معمولی در حاشیه تهران میپردازد؛ خانوادهای که بهدلیل طرح بازآفرینی شهری در معرض تخریب خانهشان قرار گرفته است. فیلم ادامه مسیر قرایی پس از «Blockage» است؛ اثری که فساد اجتماعی را به تصویر کشید و در سال 2017 در جشنواره بوسان جوایزی دریافت و در جشنوارههای روتردام و مونیخ نیز نمایش داده شد. برای آشنایی بیشتر با جایگاه این جشنواره بینالمللی میتوان به صفحه Busan International Film Festival مراجعه کرد.
تولید، فیلمبرداری و پستولید
هر دو فیلم عمدتاً در ایران و بهروشهای نسبتاً مخفیانه تولید شدند؛ تیمها برای دریافت مجوز و گذر از سانسور مجبور به تعدیل فیلمنامه و ایجاد پوششهای اداری شدند. تهیهکننده «Falling House»، میلاد خسروی، که شرکت تولیدی Seven Springs Pictures را از استانبول اداره میکند، میگوید: «برای دریافت اجازه عکسبرداری در تهران فیلمنامهای که به دولت دادیم را دستکاری کردیم.» پس از حدود هفتاد روز فیلمبرداری، تصاویر قبل از تشدید درگیریها از کشور خارج شده و مراحل پستولید در آلمان ادامه یافت.
خسروی میگوید بخش تولید فیزیکی «A Bit of Light» پس از حملهای در فوریه مجبور شد برای ادامه کار به خارج منتقل شود و فرآیند تولید میان تهران و استانبول تقسیم شد تا فیلم به موقع برای نمایش آماده شود.
تبعید، ویزا و مسیر پخش بینالمللی
عسگری، قرایی و خسروی هماکنون در تبعید زندگی میکنند و هر سه برای نمایشهای نخست فیلمهایشان در ونیز حاضر خواهند بود؛ با اینحال دریافت ویزای آمریکا برای آنها دشوار به نظر میرسد. اودِسا ری، تهیهکننده برنده اسکار که تهیهکنندگی «Falling House» و تهیهکنندگی اجرایی «A Bit of Light» را نیز برعهده داشته، پیشبینی میکند راهیابی و ترویج آثار در آمریکا با موانع ویزایی مواجه خواهد شد.
با وجود این چالشها، مسیرهای توزیع جهانی همچنان باز است:
- حقوق نمایش «Falling House» در آمریکا توسط CAA Media Finance مدیریت میشود و نمایندگی فروش بینالمللی آن را Paradise City Sales برعهده دارد.
- «A Bit of Light» توسط شرکت Salaud Morisset عرضه جهانی میشود و قراردادهایی در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا نهایی شده است.
چرا این آثار اهمیت دارند
این فیلمها به چند دلیل اهمیت دارند:
- ثبت روایتهای انسانی روزمره که از زاویهای نزدیکتر به تجربههای مردم میپردازند.
- نمایش توانایی سینماگران ایرانی در تولید آثار چالشی در شرایط محدودیت و خطر.
- ایجاد پل میان سینمای ایران و بازارها، جشنوارهها و سرمایهگذاران جهانی، حتی زمانی که سازندگان مجبور به کار از دور یا در تبعید هستند.
چشمانداز
نمایش «A Bit of Light» و «Falling House» در ونیز فرصتی برای قرار دادن صدای ایرانیان در مرکز توجه جهانی فراهم میکند. این آثار میتوانند روایتهای تازهای از زندگی زیر فشار ارائه دهند و مسیرهای جدیدی برای تعامل سینمای ایران با مخاطب و صنعت جهانی باز کنند، هرچند موانع سیاسی و ویزایی همچنان ادامه دارد.
منابع و خواندن بیشتر: برای آشنایی بیشتر با جشنواره ونیز و جایگاه آن در سینمای جهان به صفحه Venice Film Festival مراجعه کنید.
