تئونا میتفسکا، کارگردان مقدونیه شمالی، در جشنواره فیلم سارایوو از آغاز ساخت دنبالهای برای درام طنز-انتقادی خود «خدا وجود دارد، نام او پترونیاست» خبر داد. عنوان فیلم جدید «پترا نمیخواهد بمیرد (آناتومی مردانگی)» است و میتفسکا همراه با اِلمَ تاتاراگیچ آن را نوشته و در حال آمادهسازی است.
خلاصه طرح و شخصیتها
قهرمان اثر دختر نوجوانی از بلژیک است؛ فعال فمینیست که با اختلالات خوردن (آنورکسیا)، اختلال دوقطبی، اختلال وسواسی-جبری و تریکوتیلومانیا دستوپنجه نرم میکند. او با تصمیم قاطع برای پایان دادن به راههایی که بر او تحمیل شدهاند، از بلژیک راهی مقدونیه شمالی میشود. در آنجا با نِناد، مردی از نسل هزاره و عضو جریانهای مردسالار اینترنتی ساکن ماکدونسکا کامنیتسا، مواجه میشود. پیمان نامحتمل میان پترا و نِناد، نقطهٔ برخورد دو جهان کاملاً متضاد را شکل میدهد: ارادهٔ سرکشیِ زنانه در برابر تلاش بازسازیِ مفهوم مردانگی.
پیوند با فیلم پیشین
میتفسکا پروژه را «ادامه، بازتفسیر یا دیدگاهی مخالف» نسبت به «خدا وجود دارد، نام او پترونیاست» توصیف کرده؛ فیلمی که در بخش رقابتی جشنوارهٔ برلین 2019 نمایش یافت و جایزهٔ هیأت داوران اکوامنیک را کسب کرد. برای آشنایی با تاریخچهٔ جشنواره برلین میتوانید به صفحهٔ رسمی آن در ویکیپدیا مراجعه کنید.
پرسش محوری
میتفسکا میگوید ده سال پس از فیلم قبلی این سؤال او را به خود مشغول کرده است: «پترونیاهای امروز کجا هستند؟» او میخواهد تصویر نسل مضطرب را به نمایش بگذارد و مقاومت نسلهای نو را در برابر ریاکاری و تسلیم اجباری بررسی کند.
منابع الهام و «لژیون حقیقت»
یکی از جرقههای پروژه پرسشی بود که در جلسهٔ پرسش و پاسخ پس از نمایش فیلم پیشین مطرح شد: «چرا این مردان اینقدر خشمگیناند؟» این پرسش میتفسکا را به بررسی زیرفرهنگهای مردسالاری اینترنتی از جمله جنبش حقوق مردان و جریانهایی شبیه Incels و Men's rights movement سوق داد.
شخصیتِ نِناد عضو گروهی مشهور در فیلم به نام «لژیون حقیقت» است؛ تشبیهی محلی به جریانهای راستپوپولیستی همچون MAGA که میتفسکا آن را در بافت بالکان بررسی میکند. به گفتهٔ سازنده، نِناد برای بازپسگیری هویتِ مردانهاش و تأییدِ مردانگیاش حاضر است هر کاری انجام دهد.
تمها و سؤالات اصلی
میتفسکا این فیلم را مطالعهای همزمان بر مردانگی و زنانگی میداند و آنها را از خلال یکدیگر میکاود. موضوعات محوری عبارتاند از:
- بررسی بازتعریف مردانگی در عصر شبکههای اجتماعی و الگوریتمها
- تأثیر بحرانهای روانی بر نسل جوان و افزایش نرخ خودکشی
- تقابل ارادهٔ فردی و فشارهای اجتماعی-فرهنگی
- پیوندهای بین جنسیت، سیاست و اقتصاد در جوامع پساسوسیالیستی
سارایوو و پروژههای موازی
میتفسکا هفتهٔ پُرمصروفی در جشنوارهٔ سارایوو دارد. فیلم «اسکیتبورد برای دختران نیست» اثر کارگردان تازهکار دينا دوما در بخش اصلی رقابت حضور دارد و این پروژه توسط شرکت تولید خواهر و برادران میتفسکا تولید شده است. میتفسکا همچنین در شاخهٔ صنعتی CineLink پروژهای مشترک با سونیا پروسِنس از اسلوونی با عنوان «یوگسلاوی کوچک» ارائه کرده است؛ مجموعهای در ژانر کمدی تیره ـ ترسناک که در مجتمعهای پساسوسیالیستی رخ میدهد.
او در همکاری با سِلین سیاما و دیگران ابتکار «سیستر سیستر» را راهاندازی میکند تا نقش زنان در سینما و تلویزیون را بازتعریف کند. آخرین فیلم میتفسکا، «مادر»، با بازی نومی راپاس، سال گذشته افتتاحیهٔ بخش Horizons جشنوارهٔ ونیز را تجربه کرد (Festival).
وضعیت تولید و چشمانداز
«پترا نمیخواهد بمیرد» در حال حاضر در مرحلهٔ نگارش و آمادهسازی است و جزئیات کامل تولید یا تاریخ انتشار رسمی اعلام نشده است. میتفسکا هدفش را ساخت اثری برانگیزاننده، همدلانه و بیپروا توصیف میکند که مخاطب را به بازاندیشی نسبت به نسل جدید و جهان پیش رو دعوت کند.
