فیلمی که الیور توئیست را به غرب آفریقا میآورد
«روز ما خواهد رسید» نخستین ساختهٔ آمارتئی آرمَر، سفر دو یتیم را روایت میکند که از یتیمخانه گریخته و بهدنبال مادر گمشدهشان در آکرا میگردند. این مسیر از جادههای باز روستایی آغاز شده و به کوچههای تنگ و بیرحم پایتخت میرسد؛ رابطهٔ محافظانهٔ میان اووسو و آدوبئا پایهٔ درام و احساس فیلم است، نه احساستراشی صرف.
خلاصهٔ داستان
اووسو، پانزدهساله، و آدوبئا، هفتساله، با عکس قدیمی مادر راهی آکرا میشوند: «اگر مادر را در آکرا پیدا کنیم، دوباره خانوادهایم.» در بازاری شلوغ وسایلشان به سرقت میرود و اووسو به دنیای جدیدی از کودکان خیابانی وارد میشود؛ گروهی که تحت رهبری کاریزماتیک زیگی، حلقهٔ خودخواندهای از «خانواده» ساختهاند و پذیرش در آن مستلزم اثبات شجاعت است.
تمها و چشمانداز اجتماعی
آرمَر در بوم غنا تصویری از پیوندهای خانوادگی فرسوده، مهاجرت روستایی و ساختارهای اقتصادی تکهتکهشده ارائه میدهد. خویشاوندی در فیلم عملاً بازتعریف میشود: خانواده دیگر صرفاً پیوندِ خون نیست، بلکه پیوندِ بر سرِ بقا و همدلی است. این پرداخت اجتماعی از دل روایتِ شخصی بیرون میآید و گاه با اشارههای ظریف، مثل بیلبوردی با هشتگ «#ReadTheBill»، به مناسبات سیاسی معاصر غنا پیوند میخورد. برای آگاهی از زمینهٔ سیاسی میتوانید به صفحهٔ حقوق LGBTQ در غنا مراجعه کنید.
بازیها و فیلمبرداری
عملکرد ایدریسو تونتی جونیور در نقش اووسو ستون مرکزی فیلم است؛ او نقشِ محافظِ مصمم را با درونگرایی و ظرافت اجرا میکند. دوروتی آدوبئا تاندوه در نقش آدوبئا با لطافت و آسیبپذیری تعادلِ قصه را حفظ میکند. بازیگران گروه خیابانی، بهویژه زیگی و سوگا، با حضور کاریزماتیک فضای فیلم را تکمیل میکنند.
جان کوامه مارکین با قاببندیهایی که تضاد میان فضای باز روستایی و فضای فشرده و پرتنش شهری را برجسته میسازد، فیلم را تصویری قوی میبخشد. نورپردازی و کادربندیِ صحنههای اولیه حسِ گریز و امید را منتقل میکند و بهتدریج به فضایی سنگین در دل آکرا تغییر مییابد.
روایت و ریتم
فیلم با دستکاری هوشمندانهٔ قراردادهای روایی مسیر خود را از جادهسفر به درامی جمعی و اجتماعی تبدیل میکند. آرمَر برای حفظ فشارِ احساسی چند مونتاژ موسیقایی میآفریند؛ این مونتاژها اغلب انرژی میافزایند، اما گاه به نظر میرسد یکی دو نمونه میتوانست کوتاهتر باشد تا ضرباهنگ طبیعی روایت کمتر دگرگون شود.
آنچه فیلم دربارهٔ همبستگی میگوید
آرمَر نشان میدهد که در غیاب تکیهگاههای سنتی، انسانها ناچارند برای بقا تعریفی تازه از خانواده بسازند. پیام اجتماعی فیلم که ریشه در واقعیتهای معاصر غنا دارد، بهاندازهٔ داستانِ فردی شخصیتها تأثیرگذار است. علاقهمندان تاریخ سینما میتوانند قرابتهای اثر را با کلاسیکهایی مانند الیور توئیست دنبال کنند، هرچند «روز ما خواهد رسید» زبان و ریتمِ ویژهٔ خود را دارد.
چرا دیدن این فیلم ارزش دارد
این فیلم علاوه بر ارزشهای دراماتیک و تصویری، نمونهای از سینمای محلی است که دغدغههای جهانی را بازتاب میدهد. پس از نمایش در لوکارنو و کارگاههای بینالمللی Atlas Workshops در مراکش، احتمالاً مخاطبان گستردهتری خواهد یافت. برای اطلاعات بیشتر در مورد جشنواره لوکارنو به صفحهٔ لوکارنو مراجعه کنید.
نقاط قوت و ضعف
- نقاط قوت: اجراهای قوی، فیلمبرداری چشمگیر، بازنمایی دقیق پیوندهای انسانی.
- نقاط ضعف: مونتاژهای موسیقایی گاهی بیش از حد و مؤثر بر ریتم طبیعی روایت.
نگاهی به آینده
با «روز ما خواهد رسید» آمارتئی آرمَر نشان میدهد سینمای غنا قادر است سوژههای بومی را با زبان تصویری خود بازتعریف کند و در عرصهٔ جهانی مطرح شود. فیلم مخاطب را درگیر پرسشِ «خانواده چیست؟» میکند؛ پرسشی که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و در خاطر میماند.
