شرکت انویدیا که همواره با پردازندههای گرافیکیاش شناخته میشود، اکنون با ارسال صدها هزار سرور مستقل گرئیس (Grace)، پیام روشنی برای بازار دارد: ما یک شرکت سازنده پردازنده مرکزی (CPU) نیز هستیم.
ایان باک، معاون رایانش ابرمقیاس و عملکرد بالا در انویدیا و خالق فناوری کودا (CUDA)، اعلام کرد شرکت تاکنون صدها هزار سرور مستقل گرئیس را به بازار عرضه کرده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که انویدیا در ماه مه اعلام کرده بود بیش از 2.5 میلیون پردازنده گرئیس را ارسال کرده و در فوریه نیز با شرکت متا (Meta) برای استقرار این سرورها به توافق رسیده بود. اظهارات باک نشان میدهد مقیاس این استقرار ممکن است حتی بسیار بزرگتر از آنچه پیشتر اعلام شده بود باشد، چرا که انویدیا اکنون اصرار دارد ورود جدی به بازاری که سالها در تسلط شرکتهای دیگری بوده را ثبت کند.
تغییر توازن سختافزاری در عصر هوش مصنوعی عاملیتمحور
رشد خیرهکننده انویدیا در دره سیلیکون ناشی از تقاضای بیسابقه برای پردازندههای گرافیکی در مراکز داده هوش مصنوعی بود. اما با تغییر فاز هوش مصنوعی از استنتاج ساده به سیستمهای عاملیتمحور (Agentic AI)، توازن سختافزاری نیز به شکل بنیادین تغییر کرده است.
در گذشته برای هر پردازنده مرکزی، هشت پردازنده گرافیکی استفاده میشد، اما اکنون این نسبت در برخی موارد به یک به یک رسیده است. همین تغییر پارادایم باعث شده تا حدود 1 تریلیون دلار از ارزش بازار انویدیا از بین برود و سرمایهگذاران به سمت سازندگان پردازندههای مرکزی مانند اینتل حرکت کنند.
انویدیا برای مدیریت این موج جدید، پردازنده ورا (Vera) را معرفی کرده است که مختص بارهای کاری عاملیتمحور طراحی شده. باک تاکید میکند که گرئیس هرگز برای کارهای ساده مانند میزبانی وب یا ارزانترین هستههای ابری استفاده نشده، بلکه برای پردازشهای سنگین و دادهمحور در بکاند مستقر شده است.
معماری یکپارچه ورا در برابر چیپلتهای رایج
گرئیس با بهرهگیری از 72 هسته استاندارد آرم نئوورس V2 (Arm Neoverse V2) و فابریک انسجام مقیاسپذیر (SCF) خود انویدیا، مسیر ورود این شرکت به بازار پردازندههای مرکزی را هموار کرد. اما ورا با بهروزرسانی SCF و بهرهگیری از معماری اختصاصی المپوس (Olympus)، ورود رسمی انویدیا به رقابت با غولهایی چون AMD و اینتل را رقم میزند.
تفاوت بارز ورا در معماری یکپارچه (مونولیتیک) آن نهفته است. در حالی که AMD و اینتل سالهاست برای افزایش چگالی هستهها به معماری چیپلت (Chiplet) روی آوردهاند و از این بابت مشکلات تأخیر و انسجام را پذیرفتهاند، انویدیا تمام 88 هسته ورا را روی یک قطعه سیلیکونی قرار داده است.
بخش عمدهای از فضای این دای به فابریک اختصاص یافته است. باک دلیل عدم استفاده از 128 هسته را همین تخصیص فضای زیاد به فابریک میداند. پهنای باند 3.4 ترابایت بر ثانیهای در ورا به هر هسته اجازه میدهد بدون تداخل با تمام کشها و کنترلکنندههای حافظه با حداکثر سرعت ارتباط برقرار کند. همچنین پهنای باند تجمعی حافظه در این پردازنده از طریق رابط LPDDR5X به 1.2 ترابایت بر ثانیه (14 گیگابایت بر ثانیه برای هر هسته) میرسد.
بها و دستاورد معماری مونولیتیک
این معماری منحصربهفرد نیز با مصالحههایی همراه است. بخش عمدهای از بارهای کاری فعلی مراکز داده شامل وظایف سنتی (Legacy) است که ابرمقیاسها برای آنها بهینه شدهاند و این روند حتی با وجود شکوفایی هوش مصنوعی به زودی تغییر نخواهد کرد. باک این چالش را پذیرفته و میپرسد آیا اینتل و سایر رقبا توانایی ساخت فابریکهای غنی و اتصال آنها به حافظههای LP را دارند و اگر دارند، چه زمانی آن را ارائه خواهند کرد.
رقابت در بازار پردازندههای نسل بعد با ورود Venice شرکت AMD با معماری Zen 6 و واکنش اینتل به المپوس، به نقطه اوج خود نزدیک میشود. انویدیا با تمرکز بر معماری یکپارچه و پهنای باند بسیار بالا، شرط جدیدی را برای این رقابت تعریف کرده است که موفقیت آن در سالهای آینده به عملکرد سیستمهای عاملیتمحور گره خواهد خورد.
