جشنواره فیلم تلوریده هر ساله شاهد آثار سینمایی است که مخاطب را در آغوش میگیرند، اما میان فیلمهای پرشمار سال ۲۰۲۶، شاید هیچکدام نتوانست مانند «الزینور» به عمق روح مخاطبان نفوذ کند. این فیلم، ساختهی سایمن استون و با بازی درخشان اندرو اسکات، داستان واقعی ایان چارلزِن را بازگو میکند؛ ستارهی «شعلههای آتش» که در اوج بحران ایدز، در سال ۱۹۹۰ درگذشت، اما نه پیش از اینکه آرزوی عمرش — بازی هملت در تئاتر ملی لندن — به واقعیت بپیوندد.
یک هفته و نیم عمر، ده ماه ساخت
«ما روز چهارشنبه هفته گذشته کار را تمام کردیم»، استون در گفتگو با واریتی، تنها یک روز پس از اکران جهانی در تلوریده میگوید. «فیلم یک هفته و نیم عمر دارد. خیلی تازه است.» سرعت شگفتانگیز تولید — از فیلمبرداری تا اکران novembری تنها در ده ماه — حکایت از هماهنگی بینظیر تیمی دارد که تئاتر در رگهای خود جاری دارد. فوکاس فیچرز (Focus Features) با دیدن پتانسیل اسکاری اسکات و اپیل عمومی فیلم، یک اسلات خالی در برنامه پاییزه خود را به این اثر اختصاص داد.
وقتی کارگردان، خود هملت را میشناسد
استون پیش از ورود به سینما، کارگردان برجسته تئاتر در استرالیا و لندن بوده و خود «هملت» را روی صحنه کارگردانی کرده است. اسکات نیز سابقه اجرا این نقش را دارد. این آشنایی عمیق با متن شکسپیر و فضای تئاتر ملی، به فیلم یک صداقت نادر میبخشد. استون برای صحنههای تمرین هملت، نمایش را به صورت زنده و ارتجالی کارگردانی کرد؛ جونی فلین نقش استون را ایفا میکرد، اما دستورالعملهای لحظهبهلحظه مستقیماً از زبان استون به فلین میرسید. «من فقط این نمایش را کارگردانی کردم»، او میگوید. «این راحتترین راه برای ثبت واقعیت تمرین بود.»
تئاتر: پناهگاهی برای عجیبخلقهها
یکی از لحظههای قدرتمند فیلم، زمانی است که چارلزِن بیماریاش را با همکاران در میان میگذارد. در فیلمهای معمول، چنین صحنهای پر از نگاههای توکنی و تحقیر است، اما در «الزینور» جامعه تئاتر به صورت یکدست و حمایتی واکنش نشان میدهد. استون توضیح میدهد: «جامعه تئاتر گروهی از بیگانههاست. عجیبخلقهها و مهووسهایی که در کنار هم پناه میگیرند. من میخواستم تئاتر را نه به عنوان فضایی افراطی و خودمحور، بلکه به عنوان یک دیگ ذوب (crucible)، یک پناهگاه امن به نمایش بگذارم.»
بازیای که میخنداند و میریند
نوشته استیون برزفرد و کارگردانی استون، فضایی خلق کردهاند که در آن طنز و تراژدی در هم تنیده شدهاند. اسکات با ظرافت بینظیری بین لطیفههای تیره، لحظههای شادی محض و درد خام شخصیت ایان چارلزِن میناورد. منتقدان تلوریده او را کاندیدای قوی بهترین بازیگر مرد میدانند، و استون خود نیز در ردیف بزرگان کارگردانی مطرح شده است.
«الزینور» تنها بیوگرافی یک بازیگر نیست؛ نامه عاشقانهای است به هنر صحنه، به همیاری در تاریکی، و به انسانی که در لحظههای آخر، انتخاب کرد در نور ساطع باشد. اکران نوامبر این فیلم، امتحان واقعیاش با مخاطبان جهانی خواهد بود.
