کریس راک در هجده سپتامبر ۶۱ ساله شد، اما انرژی که از او میریزد، همچنان تیپولوژیِ جوانِ کمدیکلابهای نیویورک را دارد. تفاوت اینجاست: به جای میکروفون و استندآپ، اکنون در پشت دوربین نشسته و «میستی گرین» (Misty Green) را کارگردانی میکند؛ اولین فیلم بلند او پس از دوازده سال و پرجرأتترین پروژهی کاریاش از روزهای «برینگ ذا پی» (Bring the Pain).
کمدینی که نه از معده خالی صحبت میکند، نه از عجله
در مصاحبهای عمیق با نیویورک تایمز، راک اعتراف میکند: «نمیخواهم چیزی بد بگویم و کنسل شوم» — بیانی که نیمیاش شوخ است، نیمیاش دیگر درسهای سختآموختهی دوستی با دیو چاپل و کنیه وست. او پیش از هر جملهای مکث میکند، از خود میپرسد «چه میخواهم بگویم؟» و تنها وقتی سیر است، زبان باز میکند. این احتیاط، برای مردی که در ۱۹۹۶ با تیغتیز «مردم سیاه در برابر N-word» سالنها را لرزاند، شاید غافلگیرکننده باشد، اما راک میگوید: «ما در نقاط مختلف زندگی، آدمهای متفاوتی هستیم. من همهچی را که از آن آدم قبلی میتوانستم بگیرم، گرفتم. حالا من آدمِ کارگردانم.»
«میستی گرین»: کمدی سیاهِ هولاکویی با بازیگران درجه یک
فیلم که در اکتبر از طریق A24 در سینماها اکران میشود، روزالند الیزار (Slow Horses) را در نقش میستی گرین نشان میدهد: ستارهی سابقی که پس از مرگ «ددیشوگر» ثروتمندش، با حساب بانکی خالی، عضویت اکوینوکس (Equinox) و منظر اقیانوس در سانتامونیکا دستوپنجه نرم میکند. در عرض یک هفته، میستی بین شکایت به دوست صمیمیاش (آنا کندریک)، ملاقات با همکاران سابق (خود راک و ادم درایور) و یأس برای یافتن رولی که هم هزینههای زندگی لوکس و هم مراقبت از برادر بیمار روانیاش، جرین (دانیل کالویا) را بپردازد، دچار میشود.
شخصیت راک در فیلم، وکیل میستی (تفر گریس) است که بیرحمانه به او میگوید: «آخرین باری که تو را کست کردم، تو این بیچ را به صورت دادی.» — جملهای که در دنیای واقعی، یادآوریِ خشونت فیزیکی میستی در موقعیتگیریهای قبلی است، و راک ادعا میکند تا روز مصاحبه، هرگز متوجه این پاراللل نبوده بود.
از «هد آف استیت» تا برند A24: مسیر پرپیچوخم یک کارگردان
راک کار کارگردانی را با «هد آف استیت» (۲۰۰۳) و «ای ثینک آی لایو مای وایف» (۲۰۰۷) آغاز کرد؛ هر دو با نقدهای بد مواجه شدند و در بکسآفیس ناکام ماندند. با «تاپ فایو» (۲۰۱۴) شرایط کمی بهتر شد، اما «میستی گرین» چیز دیگری است: بودجهی حدود ۵ میلیون دلاری (کمتر از هر یک از آثار پیشین)، تولید شده توسط استودیوی مستقل A24، و نخستین پروژهی بزرگ پس از تشخیص اختلال یادگیری غیرکلامی (NVLD) در ۲۰۲۰. راک توضیح میدهد: «این یک گونهی ADHD، یک گونهی اسپرگر است.» رواندرمانی گسترده، به او کمک کرده تا فرآیندهای شناختیاش را درک کند و در پشت صحنه، کنترل بیشتری داشته باشد.
اسکار ۲۰۲۲، ویل اسمیت و سکوتِ دو ساله
رویدادی که سایهی بلندی بر دو سال اخیر راک انداخته، زدمهی ویل اسمیت در مراسم اسکار ۲۰۲۲ بود. راک در اسپشال نتفلیکس ۲۰۲۳ «سلکتیو اوتریج» (Selective Outrage) برای اولین بار به تفصیل درباره آن صحبت کرد، اما در مورد بازگشت به مراسم اسکار، موضُعش شفاف است: «من بر نمیگردم، مگر اینکه نامزد شوم.» بیانیهای که هم غرورِ کمدینِ برندهٔ ایمی را نشان میدهد، و هم واقعگراییِ مردی که دیگر نیازی به تاییدِ آکادمی حس نمیکند.
ترمپ، کنسکالچر و خطِ قرمز کمدی
راک یکی از معدود سلبریتیها بود که پیروزی ترمپ در ۲۰۱۶ را پیشبینی کرد. امروز میگوید: «من طرفدار نیستم. اما عجیب است وقتی کسی یک چیز را درست میگوید، و آن یک چیز تقریباً او را از تمام گناهان دیگرش مبرا میدارد. اخبار دروغین هستند. او در این راست بود.» در مورد کشمکش بازیگران سیاهپوست بر سر رواج بازیگران بریتانیایی و «نپو بیبیها» در هالیوود — موضوعی که در «میستی گرین» به مسخره گرفته شده — مواضعی میگیرد که هم منتقد و هم متفهم است: «آنها موجهاند. من نمیخواهم کسی را رد کنم.»
کمدی به عنوان آزمایشگاه: «باید از خط رد شوی تا خط را پیدا کنی»
راک خاطرهی یک شب در اوکلند را به یاد میآورد: «مرگ و میرگ میکردم. مردم میخواستند بجنگند، چون من هنوز درست نگفته بودم.» درسش ساده است: «شما باید از خط رد شوید تا خط را پیدا کنید. وقتی یک کمدین در کلاب دچار مشکل میشود، انگار میگویند: آقا، کلاب همین جور است.» این فلسفه، استخوانِ مرموزِ کمدی راک است و اکنون، در قالبِ فیلمنامهنویسی و کارگردانی، به فصل جدیدی رسیده است.
«میستی گرین» در فستیوال بینالمللی فیلم تورنتو به نمایش در میآید و سنجیدهی واقعیِ این فصل جدید خواهد بود. آیا کریس راکِ کارگردان، میتواند همان سیلیِ ذهنی را که کریس راکِ استندآپکار در ۱۹۹۶ به مخاطب زد، در قالبِ کمدی سیاهِ سینمایی بازتولید کند؟ اکتبر پاسخ را میدهد.
