اسطورهشناسی یونانی سرشار از انسانهایی است که جاودانه شدند، بسیاری از آنها به مجازات درگیری با خدایان. کریستوفر نولان اما سرنوشت دیگری رقم زد؛ او ستارهی ثابت المپِ دنیای فانی، یعنی هالیوود، شده است.
موفقیت افتتاحیهی حماسهی آیمکس او، «ادیسه»، نولان را به افسانهای بدل کرده که میتواند تنها با برداشتن دوربین، توجه تماشاگران سراسر جهان را تسخیر کند. این کارگردان متمول و سرشناس دیگر تنها یک فیلمساز نیست؛ او خودش به تنهایی یک رویداد است، درست مثل کوئنتین تارانتینو، رایان کوگلر، گرتا گرویگ و جیمز کامرون.
رقم زدن رکورد تاریخی با اکران ادیسه
پس از افتتاحیهی جهانیِ نزدیک به 265 میلیون دلاری «ادیسه» که بهترین آغاز حرفهای نولان محسوب میشود، او حتی یک گام دیگر به قلهی موفقیت نزدیکتر شده است. تحلیلگران پیشبینی میکنند این فیلم اکنون مسیر را برای رسیدن به درآمد یک میلیارد دلاری در سراسر جهان هموار کرده است. این موفقیت مانند صاعقهای از سوی زئوس بر مسابقهی اسکار امسال فرود آمده و روایت غالب دربارهی فیلم «پروژه هیل مری» از آمازون امجیام به عنوان انتخاب محبوب و مردمی برای بهترین فیلم را به هم ریخته است.
جیسون ای. اسکوایر، استاد افتخاری دانشکدهی هنرهای سینمایی USC، در این باره میگوید: «ادیسه مردم را به تجربهی تئاتری بازگردانده است که از زمان پاندمی آسیب دیده بود. این یک پیروزی خلاقانه و تجاری فوقالعاده برای نولان و یونیورسال پیکچرز محسوب میشود.»
دونا لنگلی و پیروزی پنهان یونیورسال
پیروز دیگر این ماجرا دونا لنگلی، رئیس بخش سرگرمی و استودیوهای انبیسییونیورسال است. با گذشت روزها و ثبت پیوستهی رکوردهای گیشه برای «ادیسه»، اهمیت حرکت لنگلی در پنج سال پیش کاملاً روشن میشود؛ زمانی که پس از جدایی پرتنش نولان با ورنر برادرز، او را به یونیورسال پیکچرز دعوت کرد.
در سال 2021، لنگلی سونی پیکچرز، پارامونت و اپل استودیوز با جیبهای پر را کنار زد تا بلاکباستر غیرمنتظرهی کارگردان، «اوپنهایمر» را به دست آورد. نولان هرگز قرارداد انحصاری با هیچ استودیویی امضا نکرده و احتمالاً هرگز نخواهد کرد، اما تیم لنگلی خود را شریک شایستهای برای این استعداد کمنظیر نشان داده است. آنها در عمل جایگزین ورنر برادرز شدهاند، استودیویی که نولان 9 فیلم از 13 اثر سینمایی خود را در آن ساخت.
قمار میلیاردی استودیوها با فیلمهای نولانی
اسکوایر که کوگلر را در USC تدریس میکرد و مجری پادکست کسبوکار فیلم است، توضیح میدهد: «شاید تصور کنید تأیید پیشبرد هر فیلم نولانی کار آسانی است، اما این یک تعهد مالی عظیم محسوب میشود. بودجهی 250 میلیون دلاری و حداقل 100 میلیون دلار دیگر برای بازاریابی؟ هیچ تضمینی برای سودآوری وجود ندارد و دقیقاً همین عدم قطعیت، قمار جذاب و فریبندهای برای مدیران سینما ایجاد میکند.»
این قمار بازگشت داده و عامل تعیینکنندهی آن چیزی جز اعتماد نبود. نولان در سال 2021 زمانی خشمگین شد که ورنر برادرز، شریک استودیویی او در نزدیک به 20 سال، در میان پاندمی کووید-19 از مسیر خارج شد و تصمیم گرفت تمام فیلمهایش را همزمان در سرویس استریمینگ HBO Max و در سینماها منتشر کند. این تصمیم مستقیماً بر فیلم اکشنِ سفر در زمان نولان، «ترنت»، با بازی جان دیوید واشنگتن و رابرت پاتینسون تأثیر گذاشت.
برند نولان منحصراً فیلمهایی را جشن میگیرد که برای سینما ساخته شدهاند. جیسون کیلار، رئیس ارشد ورنر در آن زمان، با وادار کردن عناوین استودیو به استریم همزمان با اکران، حسن نیت شرکت را با استعدادها و نمایندگان در هر گوشهی صنعت سینما نابود کرد.
قراردادی که پیوند را تثبیت کرد
لنگلی که به خونسردی انگلیسی تحت فشار و رفتار مهربانانه با فیلمسازان شهرت دارد، با قراردادی پیچیده و غیرعادی برای «اوپنهایمر» وارد صحنه شد. این قرارداد پنجرهی انحصاری و طولانیِ اکران سینمایی را برای اثر حماسی دربارهی بمب اتمی تضمین میکرد، به صورت کتبی به هزینهی بازاریابیِ معادل بودجهی 100 میلیون دلاری فیلم متعهد میشد و بخش سخاوتمندانهای از درآمد ناخالص گیشهی اولیه را به نولان اعطا میکرد. نولان طبق گزارشها 100 میلیون دلار از حقالزحمه و سود پسین برای این برندهی اسکار بهترین فیلم به دست آورد. پیوند لنگلی و نولان سالها پیش شکل گرفته بود، زیرا هر دو فرزندانی همسن داشتند.
در حالی که گفته میشود قرارداد «ادیسه» توافقنامهای استانداردتر از پکت «اوپنهایمر» است، افراد مطلع میگویند نولان باز هم درآمد ناخالص اولیه دریافت خواهد کرد. این بدان معناست که او میتواند علاوه بر حقوق خود، میلیونها دلار از کارش را در مراحل اولیهی اکران به دست آورد، به جای اینکه تا زمان سودآور شدن فیلم صبر کند. نمایندگان یونیورسال پیکچرز و نولان از اظهار نظر در این باره خودداری کردهاند.
نولان اکنون در نقطهای ایستاده که هر استودیویی حاضر است برای جلب رضایت او به چانهزنی و سازگاری روی بیاورد. سؤال این است که با تثبیت جایگاه او به عنوان قدرتمندترین کارگردان هالیوود، آیا رقیبان میتوانند در سالهای پیش رو راهی برای بازپسگیری این ستارهی درخشان پیدا کنند یا یونیورسال با هوشمندی لنگلی، عصر نولانی را برای خود حفظ خواهد کرد؟
