اتهامی که جان متیسون، فیلمبردار نسخهٔ اصلی Gladiator، علیه ریدلی اسکات مطرح کرد — او را «تنبل» خواند — با واکنش تند کارگردان همراه شد. اسکات از استفادهٔ گسترده از تنظیمات چنددوربینه دفاع کرده و دلایل فنی و عملی این روش را توضیح داد.
موضوع اختلاف چیست؟
جان متیسون که در پروژههایی مثل Gladiator با اسکات همکاری کرده و سابقهٔ طولانی در سینما دارد، در پادکست The DocFix Documentary Storytelling گفت: «کمی شتابزده، شتابزده، شتابزده است. این در او تغییر کرده.» او افزود که روش جدید کارگردان را نمیپسندد و آن را «تنبل» توصیف کرد.
پاسخ اسکات: چنددوربینه یعنی سرعت، ایمنی و انتخاب بهتر برای تدوین
اسکات در گفتوگو با Discussing Film این انتقاد را «احمقانهترین کاری» خواند که متیسون میتوانست انجام دهد و توضیح داد چرا چنددوربینه را انتخاب میکند. او گفت: «با چنددوربینه، اگر خطایی رخ بدهد، همهچیز همزمان ضبط میشود. برای یک تدوینگر باتجربه آسانتر است. در واقع، از هر نظر بهتر است. با داشتن چنددوربینه، من دو یا سه برداشت میگیرم، نه پانزده. بعضیها چهل برداشت میگیرند، و اگر چهل برداشت میگیری، واقعاً نمیدانی چه میخواهی.»
اسکات با لحن تند پرسید: «من تنبلام؟» و تأکید کرد که قرار دادن درست دوربینها نیاز به مهارت و ذوق بصری دارد: «باید بدانید کجا دوربینها را قرار دهید. من چشمی تیزبین دارم.» او اضافه کرد که قبل از شروع فیلمبرداری استوریبوردهای مفصل تهیه میکند تا زمان حضور در صحنه کاهش یابد و جریان کار هدفمند باقی بماند.
تحول تدریجی در روش کاری اسکات
از پروژهٔ بزرگ سال ۲۰۱۴، Exodus: Gods and Kings، اسکات بیش از پیش از تنظیمات چنددوربینه استفاده کرده است. این تغییر به صرفهجویی در زمان تولید کمک میکند اما برای برخی همکارانِ قدیمی این رویکرد محل اختلاف بوده است. اسکات استدلال میکند که این روش ضمن حفظ کیفیت، پاسخگویی در شرایط پیچیدهٔ ضبط را افزایش میدهد و به تدوینگر گزینههای بیشتری میدهد.
نگاهِ حرفهای به یک اختلاف فنی
اختلاف نظر میان کارگردان و فیلمبردار دربارهٔ روش کار در صنعت سینما بیسابقه نیست. رابطهٔ کاری میان ریدلی اسکات و جان متیسون نشان میدهد حتی در سطوح بالا تغییرات فنی و سبکهای نوین میتواند بحثبرانگیز باشد؛ در نهایت هر تیم و هر کارگردان چارچوبی را انتخاب میکند که با گردش کار و هدف اثر سازگار باشد.
اسکات که در آستانهٔ 90 سالگی قرار دارد، از تجربهٔ طولانی خود برای توجیه انتخابهای فنی بهره میبرد و میگوید این روشها به او اجازه میدهند با سرعت اما قاطعیت صحنهها را جمع کند.
نکات فنی دربارهٔ فیلمبرداری چنددوربینه
- پوشش همزمان زوایا و ثبت فوری خطاها: ضبط همزمان چند نما ریسک از دست رفتن لحظهها را کاهش میدهد.
- کاهش تعداد برداشتها و صرفهجویی در زمان تولید: کاهش دوبارهکاری، کاهش خستگی بازیگر و صرفهجویی در بودجهٔ تولید.
- افزایش گزینهها برای تدوین: انتخاب کاتهای مناسب بدون نیاز به برداشتهای مکرر.
- اهمیت قرارگیری دوربین و چینش بصری: چنددوربینه مؤثر نیازمند برنامهریزی، دید بصری و تجربهٔ قوی در چیدمان نماهاست.
- تناقض دیدگاهها در تیم فیلمبرداری: برخی فیلمبرداران سنتی این شیوه را کاهش خلاقیت میدانند، در حالی که طرفداران آن از کارایی و انعطافپذیری میگویند.
بحث میان اسکات و متیسون بار دیگر توجهها را به روشهای فنی پشت صحنهٔ تولید جلب کرده است؛ موضوعی که برای علاقهمندان سینما و حرفهایهای تصویر همچنان محل گفتوگو خواهد بود.
منابع مرتبط
برای آشنایی بیشتر با سوابق اسکات و متیسون میتوانید به صفحات ویکیپدیا مراجعه کنید: ریدلی اسکات و جان متیسون.
