بزرگترین پدیده تاریخ سینمای علمفانتزی، پس از نیمی قرن، برای نخستین بار به بزرگترین صفحهی ممکن میرسد. «جنگ ستارگان: امید نو» — اثری که در ۲۵ مه ۱۹۷۷ تمام معیارهای بلوکهاستر را بازنویسی کرد — در آستانهی سالگرد پنجاه سالگیاش، در سالنهای منتخب آیماکس مجهز به پروژکتورهای ۷۰ میلیمتری اکران میشود.
بازیِ قدردانی از نسخهی اصلی تئاتری
این اکران، نسخهی مرمم شدهی اصلی فیلم را به نمایش میگذارد؛ نسخهای که هنوز تحتتیتر «قسمت ۴: امید نو» در بیانیهی آغازین قرار نگرفته بود. مخاطبان همان برش اولیهی ۱۹۷۷ را تجربه میکنند که جورج لوکاس با آن قواعد بازی را، و نوعی روایی مصور را برای همیشه تغییر داد. رونمایی از این کپی در فرمت ۷۰ میلیمتری، تنها یک نمایش مجدد نیست، بلکه بازیابیِ یک بخش از تاریخ سینما در پرشکوهترین قالب فنی است.
چرا ۷۰ میلیمتری در آیماکس مهم است؟
- وضوح و جزئیات فراتر: نگاتو ۷۰ میلیمتری سطحی حدود ۲.۵ تا ۳ برابر از ۳۵ میلیمتری معمول ارائه میدهد؛ بهطوری که بافت گیاهان تاتوئین، درک دروازهی ابرقهای رِبل، و نورپردازیِ سیلیِ بنکن روی چهرهی مارک همیل، با دقتی که دیجیتالهای معمول نرسیدهاند، بازتولید میشوند.
- نسبت تصویر آیماکس (۱.۴۳:۱): در سالنهای تئاتروم دایرهگرد، تصویر تا لبههای دید جانبی مخاطب کشیده میشود و حس غوطهوریِ فضایی میسازد که در تلویزیون یا حتی پردههای دویچگرد ممکن نیست.
- صوت بیمانند: سیستم ۱۲ کانالِ آیماکس، партиتور جان ویلیامز را با جداسازیِ کانالهای لویِ فرکانس، میانفرکانس و بالا، و افکتهای اتمسفری، به یک تجربهی شنیداریِ کامل تبدیل میکند.
آیماکس در اوج محبوبیت؛ اثر نولان و موج جدید
زمانبندی این اکران تصادفی نیست. در ماههای اخیر، مخاطبان برای آداپتاسیون «اودیسه» از کریستوفر نولان — اولین فیلم بلند استودیویی بزرگ که بهطور کامل با دوربینهای آیماکس فیلمبرداری شده — به سالنها هجوم آوردند. این موج تقاضا، بازآفرینیِ آرشیوهای کلاسیک را به فرمت ۷۰ میلیمتری 끌انده و «جنگ ستارگان» را به عنوان پرچمدارِ این روند، دوباره در کانون توجه قرار داده است.
نکتهی مبهم: کدام برش در سالنهای دیگر؟
در حالی که سالنهای مجهز به ۷۰ میلیمتری نسخهی اصلی تئاتری ۱۹۷۷ را نمایش میدهند، هنوز مشخص نیست بقیهی سالنهای آیماکس (که فقط پروژکتور لیزری یا زنون دارند) کدام برش را دریافت خواهند کرد. امکان دارد نسخهی «ویژهٔ ۱۹۹۷» یا برشهای بلوریِ اخیر با تغییرات CGI، جایگزین شوند. برای خالصترین تجربه، مخاطبان باید سالنهای ۷۰ میلیمتری را رصد کنند.
ارزش تاریخی و فرهنگی
«جنگ ستارگان» تنها یک فیلم نبود؛ بیلیونر کردن جورج لوکاس، متامورفیسمِ صنعت اسباببازی، متولد کردن جهانپردازیِ ترانسمدیا (رمان، کتابمصوّر، سریال، بازی)، و الگوگذاری برای ساختار سهگانهی مابعد از جوزف کمبل در بلوکهاسترها، همه ریشه در این اثر دارند. اکران آیماکس، فرصتی است برای نسل جدید تا ریشهی این درخت را در قالبِ اصلی و بیاتلاف ببینند، و برای نسلهای قدیمی، فرصتی برای بازبینیِ خاطره در بالاترین کیفیت ممکن.
فروش بلیتها بهزودی آغاز میشود. اگر سالن ۷۰ میلیمتری آیماکس در شهر شما وجود دارد، این یک فرصتِ یکباردرعمر است؛ چون تجربهی دیدن «امید نو» در فضایی که لوکاس برایش رویا دیده، نه در تلویزیون، نه در استریم، بلکه روی پردهی رودی که میلرزد، تکرار نمیشود.
