شرکت هریتیک (Heretic) حقوق پخش جهانی نخستین فیلم بلند داستانی یلنا ماکسیموویچ (Jelena Maksimović) را خریداری کرد. این فیلم با عنوان «تا پایان روز» (Until the Day Ends) در پسزمینه اعتراضات دانشجویی صربستان روایت میشود و در ماه سپتامبر در بخش افقهای (Horizons) جشنواره فیلم ونیز نخستین اکران جهانی خود را تجربه خواهد کرد.
داستان عشق در میان اعتراضات
فیلم داستان لنا (با بازی لنا تریفونوویچ)، دانشجوی آنارشیست و فعال در جنبش ضد دولتی بلگراد، و استفان (با بازی استفان تارابیچ)، جوانی از طبقه کارگر را دنبال میکند که تقریباً بهطور تصادفی در میان طرفداران دولت قرار میگیرد. این دو در دو سمت مخالف اعتراضات ایستادهاند، اما با وجود این فاصله ideological، عاشق یکدیگر میشوند و در وجود هم بیقراریای را میبینند که هیچکدام نمیتوانند دقیقاً نامش را بگذارند.
وقتی سنگی پرتاب میشود و پلیسی زخمی میگردد، استفان میترسد که مقصر باشد و هر دو با هم به کابینی دورافتاده در دوردست از هیاهوی شهر فرار میکنند. این فرار دستهجمعی، نقطه عطفی در روایت فیلم ایجاد میکند و فضایی را برای بررسی عمیقتر روابط شخصی و تعارضات ایدئولوژیک این دو جوان فراهم میسازد.
پسزمینه واقعی اعتراضات
فیلم در پسزمینه بزرگترین اعتراضات دانشجویی صربستان در چند دهه اخیر روایت میشود؛ اعتراضاتی که از بزرگترین تظاهرات اروپا نیز به شمار میرود. این جنبش پس از فروپاشی سقف ایستگاه راهآهن در نووی ساد که ۱۶ نفر را کشت، آغاز شد و موجی از خشم و نارضایتی عمومی را در سراسر صربستان برانگیخت.
ماکسیموویچ برای نگارش این داستان از تجربیات شخصی خود بهره برده است. او در زیمون، یکی از مناطق بلگراد بزرگ شده و شاهد مستقیم تحولات اجتماعی و سیاسی این منطقه بوده است. این تجربه زیسته، اصالتی خاص به روایت فیلم میبخشد.
الهامبخش شخصیت اصلی
ماکسیموویچ درباره الهامبخش فیلم گفت:
«در سال ۲۰۲۱، هنگام راهنمایی یک کارگاه آموزشی، با دختری به نام لنا آشنا شدم که حضورش خاطرات زندهای از نوجوانی خودم را در من بیدار کرد. از طریق او، تصویری از اینکه خود جوانترم امروز چگونه مینگریست و میاندیشید، به دست آوردم. او الهامبخش شخصیت داستانی لنا در این فیلم بود.»
کارگردان افزود: «در دو روی مخالف اعتراضات، او و استفان در میان جامعهای متزلزل پس از یوگسلاوی، درگیر نزاع ایدئولوژیک و شهودی میشوند. این فیلم با ترکیب عناصر ملودرام، کمدی، جنایی و فیلم سفرنامهای، چهرهای از بلوغ نوجوانی و مقاومت را شکل میدهد.»
تیم تولید و بازیگران
ماکسیموویچ فیلمنامه را همراه با الگا دیمیتریویچ و ایوان سالاتیچ نوشته است. تیم خلاق فیلم شامل:
- پل اشپنگمان (آلمان) - مدیر فیلمبرداری
- یان کلِمشه - تدوینگر
- ولادیمیر ژیوکوویچ - طراح صدا
بازیگران اصلی شامل لنا تریفونوویچ، آندریا کریوکاپیچ، ایرینا هوتومسکی، استفان تارابیچ، ناتاشا چاکاردیچ و میودراگ دراگیچویچ هستند. ترکیب بازیگران عمدتاً از افراد غیرحرفهای تشکیل شده است، به استثنای دراگیچویچ که نقش برادر لنا را ایفا میکند. این رویکرد به انتخاب بازیگر، به فیلم اصالتی مستندگونه میبخشد.
واکنش شرکت توزیعکننده
یوآنا، مدیر فروش شرکت هریتیک، درباره خرید حقوق فیلم اظهار داشت:
«تا پایان روز بلافاصله با اعتمادبهنفس فیلمسازی و عمق عاطفی داستانگوییاش متمایز شد. یلنا ماکسیموویچ صدایی متمایز دارد که هم اصیل و هم سینمایی احساس میشود و ما مفتخریم که در آغاز سفر بینالمللی این فیلم در ونیز، همراه آن باشیم.»
تهیهکنندگان و حامیان مالی
یلنا آنگلوسکی برای شرکت صربستانی تارونوم فیلم (Taurunum Film) تولیدکنندگی این اثر را بر عهده دارد. تهیهکنندگان مشترک این پروژه بینالمللی شامل:
- نیکولای موتافچیف - PREMIERstudio Plus بلغارستان
- میها چِرنِک و یوژکو روتار - استاراگارا اسلوونی
- آردا چیلتپه و اشتِفن گُلدکامپ - کِلِک فیلم آلمان
- دوشان کاسالیکا و ایوان سالاتیچ - مِندِر فیلم مونتهنگرو
- تنا گوییچ - دیناریدی فیلم کرواسی
این پروژه از طریق برنامههای تورینوفیلملب (TorinoFilmLab)، «وقتی شرق با غرب ملاقات میکند» و ورکاینپراگرس لِز آرک توسعه یافته است. حامیان مالی پروژه شامل مرکز فیلم صربستان، مرکز ملی فیلم بلغارستان، مرکز فیلم اسلوونی، کریتیو یوروپ – مدیا، صندوق فیلم موین هامبورگ-شلیسویگ-هولشتاین و بنیاد UNIQA SEE FUTURE از طریق برنامه حمایت از فیلمسازان زن (FFSP) هستند.
اکران نخستین «تا پایان روز» در یکی از قدیمیترین و معتبرترین جشنوارههای فیلم جهان، نقطه آغاز مسیر بینالمللی این کار گردان جوان صربستانی خواهد بود. حضور فیلم در بخش افقهای ونیز، پلتفرمی مناسب برای معرفی صدایی تازه از سینمای بالکان به مخاطبان جهانی فراهم میکند.
