خواننده سوئدی زارا لارسون با لحنی خشمگین و در عین حال إنساندوستانه، کاخ سفید را در دوران ریاستجمهوری دونالد ترمپ متهم کرد که آهنگ پرطرفدارش «میدنایت سان» (Midnight Sun) را در یک ویدیوی تبلیغاتی تیکتاک به کار برده تا عملیات بازداشت و تبعید مهاجران بیمجاز توسط نیروی یخ (ICE) را همسو و معمولی نماید.
ویدیویی که خشم لارسون را برانگیخت
حساب رسمی کاخ سفید در تیکتاک، ویدیویی منتشر کرد که در آن عوامل یک در حال کلبهزنی و تبعید افراد دیده میشوند، با کپشن «تبعیدهای بیپایان». این ویدیو بلافاصله واکنش شدید لارسون را در پی داشت. خواننده ۲۸ ساله در پاسخ، یک ویدیو شخصی در تیکتاک منتشر کرد که در آن حرف «L» (نماد لوزر یا بازنده) را به پیشانی خود میاندازد و با احساسات روانی میگوید:
«من فقط غمگینام. قلبم سنگین شده از دیدن این صحنه، چون آرزو میکنم بتوانم با کسی که این ویدیو را ساخته صحبت کنم... تو و من، آنقدر هم متفاوت نیستیم. و ما از افرادی که در ویدیو هستند هم متفاوت نیستیم. بزرگترین تفاوت این است که ما دستهای متفاوتی در زندگی دریافت کردهایم.»
شانس، نه استحقاق: بیانیه لارسون درباره مهاجرها
لارسون به تشریح موضع انسانی خود پرداخت و بر نقش «شانس» در تعیین سرنوشت افراد تأکید کرد:
- متولد شدن در سوئد، تحصیل و فرصتهای آزاد را «شانس محض» خواند، نه نتیجه تلاش یا برتری ذاتی.
- مهاجرهای بیمجاز را «آدمهای معمولی با شغل» توصیف کرد که «فقط میخواهند برای خانوادههایشان زندگی بهتری داشته باشند».
- ویدیوی کاخ سفید را «بیانسانیت» و «ميمسازی مأسه» خواند که «شکاف بزرگی بین مردم ایجاد میکند».
او با لحنی صریح خاتمه داد: «این قدر بیشرم است. شماها چنین بیشرمهایی هستید.»
سابقه تکرار: ترمپ با «لاش لایف» رقصید
این بار اول نبود که کاخ سفید ترمپ از آثار لارسون بدون اجازه استفاده میکرد. در اوایل سال، ویدیویی از ترمپ در حال رقص روی آهنگ «لاش لایف» (Lush Life) با شعارهای حامی یخ («ما یخ و نیروی اجرای قانونمان را دوست داریم!») منتشر شده بود. لارسون در استوری اینستاگرام واکنش تندتری نشان داد و نوشت:
«من مهاجرها را دوست دارم، من مجرمان را دوست دارم، من ترنسها را دوست دارم، من سقط جنین را دوست دارم، من کویرها را دوست دارم، من زنان آزاد را دوست دارم، من پیشگیری را دوست دارم، من رفاه را دوست دارم، من سوسیالیسم را دوست دارم، من از یخ متنفرم.»
موج اعتراض هنرمندان در برابر سوءاستفاده سیاسی از موسیقی
لارسون تنها هنرمندی نیست که از استفاده سیاسی از آثارش بدون مجوز شکایت کرده است. آریانا گراند نیز اخیراً پس از انتشار ویدیویی مشابه از سوی کاخ سفید با آهنگ «bye» اش، در اینستاگرام کامنت گذاشت:
«لطفاً هرگز از موسیقی من در ارتباط با این بیانسانیت، وحشتناک، شنیع استفاده نکنید. لعنت بر یخ.»
این موج اعتراضها نشاندهنده تقابل عمیقتر بین صنعت تفریح و سیاستهای مهاجرتی سختگیرانه دولت ترمپ است. هنرمندان بر حق کپیرایت و اخلاقی خود تأکید میکنند که آثارشان ابزاری برای تبلیغات ضدمهاجرتی نباشد.
زمینه حقوقی و اخلاقی
استفاده از آثار موسیقایی در ویدیوهای سیاسی توسط مؤسسات دولتی، پروندههای حقوقی پیچیدهای را به همراه دارد. بر اساس قانون کپیرایت آمریکا، استفاده تجاری یا تبلیغاتی از اثر بدون مجوز صاحب حق، نقض قانون است. بیش از این، هنرمندان استدلال میکنند که چنین استفادهای «تحریف مقصد هنری» و «استثمار رنج انسانی» محسوب میشود.
