شبکههای توزیعشده انرژیهای تجدیدپذیر در برابر شوکهای اقلیمی و بلایای طبیعی، تابآوری بسیار بیشتری از سیستمهای متمرکز سوخت فسیلی نشان میدهند؛ سیستمهایی که همچنان بر تأمین برق در جنوب شرقی آسیا تسلط دارند. بر اساس گزارش جدید اندیشکده جهانی انرژی
Ember، ترکیب انرژی خورشیدی، بادی و ذخیرهسازی باتری با اتصال قویتر شبکه، این امکان را فراهم میکند که آسیبها در زمان وقوع بلیا ایزوله شده و بازیابی شبکه سریعتر صورت گیرد.
تحلیلهای Ember نشان میدهد که حدود 64 درصد از ظرفیت نصبشده برق در کشورهای آسهان (ASEAN) همچنان از سوختهای فسیلی تأمین میشود. این وابستگی، یکی از مستعدترین مناطق جهان در برابر بلایای طبیعی را در معرض اختلالات گسترده قرار میدهد. با این حال، حتی تحت شدیدترین سناریوهای آبوهوایی در سال 2030، نوسان تولید انرژی بادی و خورشیدی کمتر از 1 درصد نسبت به حالت عادی خواهد بود. این رقم به مراتب کمتر از زیانهایی است که نیروگاههای حرارتی و هستهای در شرایط گرمایش ملایمتر تجربه خواهند کرد.
دکتر دینیتا ستياواتي، تحلیلگر ارشد انرژی در آسیا در Ember، بر ضرورت تغییر رویکرد سیاستگذاران تأکید میکند: آسهان شاهد روایتی گسترده از بلایای طبیعی بوده است. تابآوری سیستم برق باید در مرکز یک اکوسیستم حمایتی برای شکوفایی اقتصاد سبز قرار گیرد. گسترش انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت شبکهها تفکرات فنیِ ثانوی نیستند، بلکه ایدههای ضروری و استراتژیک هستند که شایسته جایگاهی در مرکز تصمیمگیریها در سراسر این منطقهاند.
تهدیدات دوقلو بر سر زیرساختهای برق
گزارش Ember دو تهدید مجزا را برای سیستمهای برق منطقه شناسایی میکند. تهدید نخست، تنش مزمن اقلیمی است که به تدریج خروجی داراییهای فسیلی، آبی و تجدیدپذیر را فرسوده میکند. تهدید دوم، شوکهای حاد بلایا هستند که میتوانند به طور کامل زیرساختهای تولید و انتقال را نابود کنند. شبکههای توزیعشده تجدیدپذیر در برابر هر دو تهدید عملکرد بهتری دارند، زیرا آسیبهای محلی را میتوان بدون فلج کردن کل شبکه ایزوله و تعمیر کرد.
تجربه اندونزی: سوخت فسیلی در برابر زلزله
در سولاوسی مرکزی اندونزی، زلزله 7.4 ریشتری در سال 2018 نیروگاه زغالسنگ پانائو را از کار انداخت و بازسازی 1192 واحد توزیع برق را الزامی کرد. با این وجود، برنامه انرژی استانی همچنان شامل اضافه کردن 2.25 گیگاوات ظرفیت زغالسنگ تا سال 2030 است. مدلسازی Ember نشان میدهد که 600 مگاوات انرژی خورشیدی همراه با 720 مگاوات ساعت ذخیرهسازی باتری میتواند 250 مگاوات از آن ظرفیت برنامهریزیشده زغالسنگ (معادل 1.4 تراوات ساعت تولید) را جبران کند. این زیرساخت تجدیدپذیر علاوه بر استقرار سریعتر، پس از وقوع بلیا نیز بسیار سریعتر تعمیر میشود.
فیلیپین و ویتنام: اهمیت اتصال شبکهای و انعطافپذیری
در فیلیپین، استان کاتاندوانس به دلیل شبکهای ایزوله و وابسته به دیزل، پس از هر تیفون قطعیهای مکرر برق را تجربه کرده است. احداث یک خط اتصال 58 مگاولت آمپری با لوزون پیشبینی میشود تا سال 2030 حدود 22 درصد از تقاضای برق جزیره را تأمین کند و نشان میدهد اتصال شبکهای چگونه از بازیابی سریعتر در شرایط اضطراری پشتیبانی میکند.
در ویتنام، انعطافپذیری و ذخیرهسازی محدود شبکه منجر به توقف تولید 405 گیگاوات ساعت از انرژی خورشیدی در سال 2020 شد که هزینهای حدود 26 میلیون دلار در بر داشت. ارتقای زیرساخت انتقال در کنار شبکههای هوشمند و ذخیرهسازی باتری به این کشور اجازه میدهد تا پتانسیل خورشیدی بیشتری را به دست آورد و همزمان توانایی شبکه را برای بازیابی پس از اختلالات تقویت کند.
ضرورت برنامهریزی تابآوری کلسیستم
Ember در پایان گزارش خود بر لزوم یک رویکرد یکپارچه برای تابآوری سیستمهای برق در آسهان تأکید میکند. این رویکرد نیازمند ادغام برنامهریزی انرژی در چارچوبهای منطقهای مدیریت بلایا مانند
توافقنامه آسهان در مدیریت بلایا و واکنش اضطراری (AADMER) است. سرمایهگذاری همزمان در اتصال شبکه، انعطافپذیری و ذخیرهسازی، پیششرط لازم برای شبکههای توزیعشده تجدیدپذیر است تا بتوانند به عنوان یک شبکه یکپارچه و تابآور عمل کنند.
گذار از زیرساختهای متمرکز فسیلی به سمت شبکههای توزیعشده تجدیدپذیر، تنها یک انتخاب زیستمحیطی نیست، بلکه استراتژی حیاتی برای بقای اقتصادی و اجتماعی مناطق مستعد بلایای طبیعی محسوب میشود. آینده انرژی در آسیای جنوب شرقی به توانایی سیاستگذاران در تبدیل تهدیدات اقلیمی به فرصتهایی برای ساخت شبکههایی مقاومتر و پاکتر وابسته است.
