گزارش تازه Ember نشان میدهد هزینههای تولید برق خورشیدی به گونهای کاهش یافته که در بسیاری از بازارهای آسیبپذیر، گزینههای مبتنی بر انرژی خورشیدی اکنون از ابتدا اقتصادیتر و در دسترستر از نیروگاههای زغالسنگ و گاز هستند. این تغییر، فرصتهای صادراتی جدید و مسیرهای سرمایهگذاری متفاوتی پیش روی کشورهای در حال توسعه و تولیدکنندگان بینالمللی قرار میدهد.
چرا انرژی خورشیدی مقرونبهصرفه شده است
گزارش Ember، که برای کنسرسیوم ۷۴ عضوی Climate Vulnerable Forum (CVF) تهیه شده، کاهش چشمگیر هزینههای نصب را عامل اصلی معرفی میکند. بهویژه پروژههای توزیعشده همراه با ذخیرهسازی باتری و سازوکارهای مالی متنوع—مانند قراردادهای خرید برق (PPA)، وام و مدلهای اجاره—موانع پیشپرداخت را کاهش داده و معادلات سرمایهگذاری را بازتعریف کردهاند.
نکات کلیدی گزارش Ember
- CVF شامل کشورهایی است که بیش از ۲۰٪ جمعیت جهان را دربر میگیرند اما کمتر از ۵٪ از تولید ناخالص داخلی و تقاضای برق جهان را مصرف میکنند.
- حدود سهچهارم جمعیت این کشورها کمتر از ۱ مگاواتساعت برق سرانه در سال مصرف میکنند.
- افزایش قیمت جهانی سوخت و اختلالات زنجیره تأمین جذابیت راهحلهای مبتنی بر برق ارزان و محلی را افزایش داده است.
پیامدها برای کشورهای در حال توسعه و تابآوری شبکه
گزارش نشان میدهد کشورهای آسیبپذیر میتوانند بدون اتکا به سوختهای فسیلی مسیر ارزانتر و قابلاعتمادتر توسعه برق را دنبال کنند. ترکیب تولید خورشیدی توزیعشده و ذخیرهسازی باتری هزینههای کلی را کاهش و تابآوری شبکه را در برابر قطعیها و نوسانات قیمت سوخت تقویت میکند.
فرصتهای صادراتی برای تولیدکنندگان آمریکایی
Ember میگوید در ۸ کشور از هر ۱۰ کشور عضو CVF، واردات خورشیدی از سال ۲۰۱۷ حداقل سه برابر ظرفیت نصبشده رسمی بوده؛ یعنی تقاضای واقعی بازار فراتر از ارقام ثبتشده حرکت کرده است. این روند میتواند درهای جدیدی برای صادرات تجهیزات و خدمات مربوط به انرژی خورشیدی بهویژه برای تولیدکنندگان آمریکایی باز کند، بهویژه در شرایطی که بخشهایی از زنجیره تأمین به داخل آمریکا بازمیگردد.
تولیدکنندگان و سرمایهگذاران داخلی امید دارند سیاستهای حمایتی و مشوقهای هدفمند، مسیر رشد صادرات و افزایش سهم صنعت ملی در بازار جهانی را هموار کند. برای مروری بر مفاهیم پایهای میتوان به صفحه انرژی خورشیدی در ویکیپدیا مراجعه کرد.
ASP7 و شتاب سرمایهگذاری در خورشیدی توزیعشده
شرکت Aligned Climate Capital اولین بسته جذب سرمایه صندوق ASP7 خود را بست. این صندوق قرار است حدود ۵۰۰ میلیون دلار برای خرید، ساخت و مدیریت پروژههای خورشیدی و ذخیرهسازی توزیعشده با مجموع بیش از ۵۰۰ مگاوات اختصاص دهد. مدل مالی و ساختاری این صندوق نشان میدهد بازار مالی نیز بهطور جدی به سمت پروژههای کوچک و میانهمقیاس خورشیدی حرکت کرده است.
تأثیر بر بازار جهانی سوخت
وقتی انرژی خورشیدی با ذخیرهسازی ترکیب میشود، هزینه کل سیستم تولید و توزیع برق بهطور معنیداری کاهش مییابد و وابستگی به واردات سوختهای فسیلی کاهش پیدا میکند. پیامدهای مهم این تحول عبارتاند از:
- شتاب خودکفایی انرژی در کشورهای آسیبپذیر و کاهش حساسیت به نوسانات بینالمللی.
- افزایش رقابت میان چین، اتحادیه اروپا و تولیدکنندگان آمریکا برای تأمین زنجیره صادراتی قطعات و خدمات خورشیدی.
- فشار بر شرکتهای سنتی سوخت فسیلی برای تنوعبخشی به کسبوکار یا ارائه خدمات مبتنی بر الکتریسیته.
چشمانداز و گامهای عملی
ترکیب انرژی خورشیدی مقرونبهصرفه و ذخیرهسازی دیگر یک گزینه لوکس نیست، بلکه راهکاری عملی برای توسعه برق در بسیاری از کشورهاست. تبدیل این فرصت به پروژههای ملموس نیازمند اقدام هماهنگ از سوی سیاستگذاران، سرمایهگذاران و فعالان صنعت است. گامهای پیشنهادی شامل موارد زیر است:
- طراحی سازوکارهای مالی غیرفعالکننده مانع پیشپرداخت، از جمله تسهیلات خرد و قراردادهای خرید برق بلندمدت.
- ایجاد چارچوبهای قانونگذاری و مشوقهای مالی برای جذب سرمایهگذاری در پروژههای توزیعشده و ذخیرهسازی.
- سرمایهگذاری در توسعه زنجیره تأمین محلی و تقویت ظرفیتهای نصب، نگهداری و آموزش فنی.
- همکاری منطقهای برای تسهیل صادرات تجهیزات و خدمات و کاهش هزینههای ترانزیت و گمرک.
برای بررسی دادهها و تحلیلهای کاملتر به وبسایت Ember مراجعه کنید.
