کمیسیون اتحادیه اروپا هدف بلندپروازانهای را اعلام کرده است: رسیدن به نرخ ۴۶ درصدی برقیسازی تا سال ۲۰۴۰ که دو برابر سطح فعلی است. این تصمیم در راستای کاهش وابستگی قاره سبز به سوختهای فسیلی وارداتی اتخاذ شده و شبکههای توزیع برق به عنوان گلوگاه اصلی این مسیر شناسایی شدهاند. کمیسیون همچنین وعده داده است فناوری وسایل نقلیه به شبکه (V2G) را استانداردسازی کند.
طرح اقدام برقیسازی اتحادیه اروپا در پاسخ به بحرانهای اخیر خاورمیانه شکل گرفته است. این طرح به طور مستقیم به آسیبپذیری استراتژیک اروپا در برابر سوختهای فسیلی وارداتی میپردازد؛ سوختهایی که بیش از نیمی از تأمین انرژی این قاره را تشکیل میدهند. نهاد اجرایی اتحادیه اروپا تأکید میکند که در عصر آشفتگیهای ژئوپلیتیک، حرکت به سمت انرژی پاک، بومی و مقرونبهصرفه برای حفظ حاکمیت اروپا حیاتی است.
حملونقل گلوگاه اصلی کاهش وابستگی
بخش حملونقل همچنان بزرگترین مصرفکننده نفت در اروپاست و بیش از ۹۰ درصد انرژی خود را از سوختهای فسیلی تأمین میکند. گسترش برقیسازی خودروها و کامیونها اولویت اول این طرح به شمار میرود.
تحلیلهای گروه حملونقل و محیطزیست (T&E) نشان میدهد که حدود ۸ میلیون خودروی الکتریکی موجود در اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۶ میلیون بشکه نفت صرفهجویی کردهاند. این رقم معادل ۲.۹ میلیارد یورو کاهش در هزینههای واردات نفت است.
خودروهای برقی به عنوان باتری چرخدار
نقش رو به رشد برق در تمام بخشهای اقتصاد اروپا بدون دسترسی به برق ارزان و قابلاعتماد محقق نخواهد شد. در این میان، خودروی الکتریکی به عنوان یک «باتری چرخدار» میتواند سنگ بنای نیازهای انعطافپذیری شبکه برق اروپا را تشکیل دهد.
طرح اقدام کمیسیون نقش مهم این فناوری را به رسمیت میشناسد و راههایی را برای تحقق پتانسیل آن پیشنهاد میدهد. T&E معتقد است که این رویکرد میتواند یکی از مشکلات اساسی انرژیهای تجدیدپذیر بومی را حل کند: ذخیره انرژی برای مواقعی که باد نمیوزد یا خورشید درخشان نیست.
با این حال، یک عنصر کلیدی در طرح فعلی غایب است: الزام به نصب مبدل دوسویه رویبرد در خودروها. به باور T&E، هر راننده خودروی الکتریکی باید بتواند بدون سرمایهگذاری اضافی برای خرید یک شارژر دیواری دوسویه گرانقیمت از فناوری V2G بهرهمند شود.
کادی ریستکوک، مدیر انرژی در T&E در این باره میگوید:
برق بیشتر یعنی امنیت بیشتر. به همین سادگی. از بحرانهای نفتی تا موجهای گرمای شدید، وابستگی اروپا به سوختهای فسیلی فلجکننده است. پیشنهاد کمیسیون تأییدی روشن بر این مسئله است. کمیسیون بهدرستی از مجموعهای مورد اعتماد شامل پمپهای حرارتی، باتریهای خانگی و خودروهای الکتریکی حمایت میکند. اما نویدبخش است که میبینیم این نهاد در حال پذیرش فناوریهای سبز جدیدی مانند V2G است که میتواند خودروهای الکتریکی اروپا را به باتریهای چرخدار تبدیل کرده و از گذار انرژی پاک در کل اقتصاد پشتیبانی کند.
بنادر و زیرساخت شارژ
کمیسیون اتحادیه اروپا همچنین به اهمیت زیرساخت بنادر در برقیسازی حملونقل اروپا اشاره کرده است. این طرح بیان میکند که تا سال ۲۰۴۰ باید زیرساخت شارژ کافی برای تأمین انرژی حداقل یکسوم کشتیهای Ferry الکتریکی باتریمحور اروپا وجود داشته باشد.
با این حال، طرح فعلی از ارائه اقدامات مشخص برای برقیسازی بنادر کوتاهی کرده است. تحقیقات T&E در اوایل امسال نشان داد که تا سال ۲۰۳۵، بیش از نیمی از کشتیهای Ferry اتحادیه اروپا با انرژی الکتریکی ارزانتر کار خواهند کرد.
وعدهها به تنهایی کافی نیست
طرح اقدام برقیسازی باید با سایر اقدامات سیاستی همراه شود تا به نتیجه برسد. کمیسیون راهحلهایی برای برخی از گلوگاههای کلیدی برقیسازی پیشنهاد میکند، اما اتحادیه اروپا باید استانداردهای CO2 خودرو و کامیون را بهطور مؤثر اجرا کند، سیستم تجارت انتشار برای سوختهای گرمایشی و حملونقل را راهاندازی نموده و اهداف مقررات ناوگانهای شرکتی را تقویت کند.
ریستکوک در هشداری صریح میگوید: «بدون این اقدامات مکمل، وعدههای برقیسازی تنها وعدههای توخالی خواهند بود.» موفقیت این طرح به آن بستگی دارد که آیا اروپا میتواند کلام را به عمل تبدیل کند و زیرساختهای لازم را در زمان مناسب آماده سازد.
