باستانشناسان در حوالی شهر باستانی آسپندوس تابوت سنگی و اسکلت فردی را کشف کردند. همراه تابوت چند سکه منقش به تصویر کشتیگیران یافت شد که احتمال میدهد متوفی در فعالیتهای ورزشی، بهویژه کشتی، نقش داشته باشد.
شرح کشف
کاوشگران تابوتی جعبهایشکل را باز کردند و اسکلت را بههمراه مجموعهای از اشیاء، از جمله سکههای نقرهای، یافتند. وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه با استناد به سبک معماری تابوت و لایهبندیهای باستانشناختی تاریخ تدفین را حدوداً بین سالهای ۴۷۵ تا ۳۰۰ پیش از میلاد تعیین کرده است؛ یعنی در دوره کلاسیک آسپندوس.
سکهها و نقش کشتی
در آسپندوس سکههایی ضرب میشد که روی یکی از وجوهشان تصویر دو کشتیگیر برهنه حکاکی شده بود؛ این سکهها که به نام استاتر شناخته میشوند، برای بیش از یک قرن در منطقه رواج داشتند و نشاندهندهٔ اهمیت نمادین ورزش، بهویژه کشتی، در بافت شهری است. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که حضور این سکهها در قبر بهتنهایی برای تعیین حرفهٔ متوفی کافی نیست.
دیدگاه کارشناسان
محمت نوری ارسوی، وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، تاکید کرده «سکهها و سایر آثار» میتوانند دلالت بر فعالیت ورزشی متوفی داشته باشند. سارا ای. باند، تاریخنگار دانشگاه آیوا و متخصصی که در کاوش حضور نداشت، در گفتوگو با منبع خبری لایو ساینس گفت برای اثبات قطعی اینکه متوفی کشتیگیر بوده به تحلیلهای بیشتری نیاز است. باند اشاره کرد سکهها ممکن است نشاندهندهٔ مالکیت، هدیه یا نمادهای فرهنگی باشند و لزوماً نمایانگر شغل فرد نیستند.
آزمونها و روشهای تحلیل قابل اجرا
- آنالیز استخوانشناسی: بررسی نشانههای شکستگیهای جوشخورده، فرسایش مفاصل و الگوهای استخوانی که با تمرینات سنگین ورزشی همخوانی دارد.
- رادیوکربن و تاریخگذاری لایهای: تعیین دقیقتر زمان تدفین و تطابق آن با دورهٔ ضرب سکهها.
- تحلیل ایزوتوپی: تعیین رژیم غذایی و منشأ جغرافیایی برای ارزیابی سبک زندگی و احتمال زندگی ورزشی.
- مطالعات تاریخی و فرهنگی: تطبیق یافتهها با منابع مکتوب و شواهد معماری مانند ژیمنازیوم و استادیوم موجود در آسپندوس.
آسپندوس؛ پیشینه ورزشی شهر
آسپندوس شهری هلنی-رومی در جنوبغربی ترکیه بود که حدود ۱۶ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه فاصله داشت. این شهر مرکز تجارت نمک، روغن زیتون و اسب بود و امکانات ورزشی چشمگیری مانند ژیمنازیوم و استادیومی با گنجایش تا ۸۰۰۰ تماشاگر در قرن دوم میلادی داشت. این فضاها میزبان مسابقات دو، نیزهپرانی و کشتی بودند و نقش مهم ورزش در زندگی شهری آسپندوس را نشان میدهند. این دیدگاه با پژوهشهایی از جمله کار اوغوز تکین پشتیبانی میشود.
گامهای بعدی کاوش
قبر مورد بحث بخشی از کاوشهای ادامهدار در یک قبرستان تازهکشفشده اطراف آسپندوس است. تیم کاوش اعلام کرده با انجام آزمایشهای علمی و حفاظت از میراث فرهنگی، تلاش خواهد کرد تا اطلاعات بیشتری دربارهٔ تدفین، هویت متوفی و جایگاه اجتماعی ورزش در آن دوره بهدست آورد.
اهمیت کشف
گرچه فعلاً نمیتوان با قطعیت گفت متوفی کشتیگیر حرفهای بوده، ترکیب سکهها، شیوهٔ تدفین و پیشینهٔ ورزشی آسپندوس انگیزهٔ بررسیهای بیشتر را تقویت میکند. چنین یافتههایی امکان بازسازی بهتر فرایندهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جوامع کلاسیک و درک ملموستری از زندگی روزمرهٔ گذشته فراهم میکند.
اطلاعات تکمیلی و نتایج تحلیلهای علمی در گزارشهای آینده منتشر خواهد شد.
