دوربینهای نصبشده روی کوسهنهنگها برای نخستینبار نشان دادند که این بزرگترین ماهی جهان بخش قابلتوجهی از وقت خود را زیر سطح صرف تغذیه میکند و از تاکتیکهایی استفاده میکند که قبلاً ثبت نشده بودند.
دوربینها، نمونهبرداری و مجموعه داده
محققان برچسبهای دوربینی را روی 10 کوسهنهنگ در ریف Ningaloo در غرب استرالیا نصب کردند و بیش از 22 ساعت فیلم از دیدگاه خودِ حیوانها ضبط شد. تیم تحقیق این ویدئوها را با بازبینی 106 مطالعهٔ پیشین تلفیق و یک اتوگرام شامل 36 رفتار متمایز تهیه کرد؛ از این میان، 12 رفتار مربوط به تغذیه بود که 6 تاکتیک از آنها برای نخستینبار ثبت میشدند. نتایج در نشریهٔ Marine Biology منتشر شدهاند.
یافتههای کلیدی
- تغذیهٔ زیرسطحی آرام و پیوسته: برخلاف تصور رایج که تمرکز تغذیه بر سطح است، فیلمها نشان دادند که کوسهنهنگها مدتهای طولانی را در آبهای عمقیتر به فیلترکردن پلانکتون و تخم ماهی اختصاص میدهند.
- تنوع تاکتیکها: رفتارهایی مانند فیلترکردن هنگام عبور در آب آزاد، سرخوردن به سوی پایین در طول شیرجه، بالا آمدن با دهان باز و گشتزنی بسیار نزدیک به کف دریا برای تغذیه ثبت شد.
- روشهای تازه ثبتشده: از میان 12 رفتار تغذیهای، 6 تاکتیک برای نخستینبار توسط این دوربینها مستندسازی شد که نشاندهندهٔ انعطافپذیری بالای گونه در دستیابی به منابع غذایی پراکنده است.
اهمیت زیستمحیطی یافتهها
کوسهنهنگ (Rhincodon typus) میتواند تا حدود 18 متر رشد کند و با وجود جثهٔ عظیم، از موجودات بسیار ریز مانند کریل، تخم ماهی و پلانکتون تغذیه میکند. مشاهدهٔ تنوع رفتاری در تغذیه کمک میکند تا توضیح بهتری برای بقای این گونه در آبهای گرمسیری کممغذی بهدست آید؛ انعطاف در تاکتیکهای جستوجوی غذا احتمالاً امکان دسترسی به منابع پراکنده و فصلی را فراهم میآورد.
محدودیتها و مسیر پژوهشهای بعدی
دید از چشم کوسه مزایای مهمی دارد، اما محدودیتهایی هم به همراه دارد: کوسهنهنگها گاهی تا صدها فوت شیرجه میزنند و در این عمقها نور کافی نیست و دوربینهای معمولی قادر به ضبط نیستند. فیلیپ موتا، استاد بازنشستهٔ زیستشناسی دانشگاه جنوب فلوریدا، اشاره کرده است که بخش زیادی از فعالیتهای مهم ممکن است در شیرجههای بسیار عمیق رخ دهند. برای ثبت این رفتارها نیاز به حسگرها و دوربینهای حساستر یا روشهای جایگزین ثبت داده وجود دارد.
پیامدها برای حفاظت
یافتهها نشان میدهد حفاظت صرفاً در نوارهای نزدیک سطح ناکافی است و لازم است گسترهٔ عمقی زیستگاه کوسهنهنگ در برنامهریزی حفاظتی لحاظ شود. ترکیب دوربینهای نصبشده روی حیوان با تگهای فشار و ثبتهای صوتی و بیومتریک میتواند تصویر دقیقتری از الگوهای جستوجوی غذا و نیازهای زیستی این گونه ارائه کند و به تعیین مناطق بحرانی برای مدیریت فعالیتهای انسانی کمک نماید.
مطالعهٔ بیشتر
متن کامل پژوهش از طریق شناسهٔ دیجیتال مقاله در Marine Biology در دسترس است. اطلاعات پایهای بیشتر دربارهٔ گونه در صفحهٔ ویکیپدیا: کوسهنهنگ.
این مطالعه نمونهای از کاربرد فناوریهای کوچک تصویربرداری برای آشکارسازی رفتارهای پنهان در گونههای دریایی است و راه را برای پژوهشهای عمیقتر، بهویژه در محیطهای کمنور و عمیق، هموار میسازد.
