اسم هلن هابی در روزهای اخیر در تمام محافل قدرت فضایی اروپا ــ از اتاقهای جلسات قصر الیزه تا راهروهای ناسا ــ طنینانداز شده است. کارآفرین فرانسوی، تنها به عنوان بنیانگذار «سریعترین شرکت فضایی اروپا» شناخته نمیشود؛ او در کنار فضانورد توماس پسک، به عنوان مامور ویژه رئیسجمهور در قمه فضایی بینالمللی 초대 شده توسط اِمانوئل ماکرون حضور دارد.
همزمان، شرکتی که پنج سال پیش تاسیس کرده، The Exploration Company، گرد سرمایهگذاری سری سی ۴۵۰ میلیون دلاری را به پایان رسانده است. این رقم اگرچه در برابر غولهایی چون اسپیساکس یا بلو اوریжин کمرنگ به نظر برسد، اما رکورد بزرگترین سری سی در تاریخ صنعت فضایی قاره را میشکند و احتمالاً بزرگترین سرمایهگذاری از یک استارتاپ زنرهبر در اروپا محسوب میشود.
اروپا در کجای نقشه فضای نوین گم شده است؟
حضور هابی در مرکز صحنه در لحظهای رخ میدهد که نگرانیهای وجودی درباره جایگاه اروپا در فضا به اوج رسیده. پروژههای پرچمدار این قاره حس کهنهای دارند:
- موشک اریان ۶: اگرچه پرواز کرده، اما کاملاً یکبارمصرف، پرهزینه و با نرخ ۱۰ پرتاب در سال است ــ رقمی که در عصر مهاستارگان استارلینک کهنهمحض تلقی میشود.
- پروژه IRIS²: پاسخ اروپا به استارلینک، سالها دیر به سر آمد و پیش از برش دادن اولین تکه فلز، بودجهاش فراتر از ۱۵ میلیارد دلار را پشت سر گذاشته است.
از دادههای فضایی تا کاربردهای نظامی، قاره کهن به نظر میرسد در تمام جبههها در حال بازی کردن بازی باخته باشد.
صریحی که دلها را شکست
اینجاست که هابی متمایز میشود. او پس از یک دهه کار در غولهای سنتی ایرباس و اریانگروپ، ثباتِ بیحرکت را ترک کرد تا The Exploration Company را راه بیندازد. برخلاف بسیاری از مسؤلان اروپایی که مشکلات را تکذیب یا کمینسازی میکنند، هابی با صراحت بیسابقه از تاخیرها، هزینههای بالا و کمبود آرمان سخن میگوید و در عین حال تلاش میکند راهکاری بسازد.
محصول اصلی شرکت، کاپسیول نیکس (Nyx)، در ابتدا برای انتقال بار به مدار پایین زمین و بازگشت طراحی شده. اکنون این کشتی فضایی در حال بررسیهای ایمنی سختگیرانه ناسا برای مأموریت باربری به ایستگاه فضایی بینالمللی است، با هدف پرتاب در نوامبر ۲۰۲۸. اگر موفق شود، نیکس میتواند معادل اروپایی کاپسیول دراگون اسپیساکس باشد ــ تنها با تفاوت اینکه با فلسفهی بازاستفاده و ماژولاریت از پایه طراحی شده است.
آیا اروپا بالاخره سوار قطار سریع شده؟
پنجاه و چهار میلیون دلاری ارزشگذاری یک استارتاپ فضایی اروپایی نشان میدهد که سرمایهگذاریهای خصوصی دیگر تنها به سیلیکون ولی محدود نیستند. اما سوال کلیدی باقی است: آیا هابی و نیکس میتوانند از بنبست بیروکراسی و پراکندگی ملیتی که اریان ۶ و IRIS² را عذاب داده، فرار کنند؟
ماکرون با دعوت هابی به عنوان مامور قمه، سیگنال روشن و صریح داده: سیاستگذاریهای بالای سطح در پاریس در حال تغییر جهت به سمت مدلهای نوین تجاری هستند. اکنون نوبت به اجرا رسیده؛ نوامبر ۲۰۲۸ نه چندان دور است، و فضا صبر نمیکند.
