سکوت مطلق و نفسگیر فضا، دیگر تنها محدود به مدار زمین نیست؛ دانشمندان توانستهاین فضای بیصدا را در دل یک آزمایشگاه روی کره خاکی بازسازی کنند. فضاپیمای شکارچی سیارات فرازمینی به نام «پلاتو» (Plato) موفق شده مجموعهای از دقیقترین و حساسترین آزمایشهای پیش از پرتاب را در این محیط کاملاً ایزوله با موفقیت پشت سر بگذارد.
اتاق ماکسول؛ شبیهسازی خلأ فضا در هلند
ساختار درخشان و مکعبیشکل کاوشگر پلاتو متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA)، برای طی کردن مرحله ارزیابی نهایی وارد یک محفظه آزمایشی ویژه به نام «اتاق ماکسول» (Maxwell Test Chamber) شد. این تجهیزات پیشرفته در مرکز تحقیقات و فناوری فضایی اروپا (ESTEC) واقع در کشور هلند قرار دارد.
اتاق ماکسول در واقع یک محفظه کاملاً بسته و پوشیده از فلزات هادی است که مانند یک سپر در برابر میدانهای الکترومغناطیسی عمل میکند. سقف و دیوارههای این اتاق با خارهای فومی special پوشیده شدهاند. ترکیب این فلز رسانا و جاذبهای فومی باعث میشود تمام سیگنالهای الکتریکی، امواج رادیویی و صداها کاملاً مسدود یا جذب شوند. مهندسان با این روش شرایط پرفشار و بیصدای خلأ فضا را روی زمین شبیهسازی میکنند.
هدف اصلی مأموریت کاوشگر پلاتو چیست؟
کاوشگر پلاتو (PLAnetary Transits and Oscillations of stars) با هدفی بسیار بلندپروازانه طراحی شده است. وظیفه اصلی این سفینه، رصد و مطالعه سیارات فرازمینی (Exoplanets) زمینسان است. این ابزار دقیق به دنبال سیارات سنگیِ خارج از منظومه شمسی خواهد گشت که اندازهای هماندازه یا کوچکتر از زمین دارند و میتوانند میزبان حیات باشند.
اهمیت تستهای الکترومغناطیسی پیش از پرتاب
فضاپیماها از هزاران قطعه الکترونیکی فوقالعاده حساس تشکیل شدهاند که در کنار یکدیگر کار میکنند. در محیط ایزوله اتاق ماکسول، تیم پروژه الکترونیک کاوشگر پلاتو را روشن کرد تا بررسی کنند آیا سیگنالهای ساطعشده از یک سیستم با عملکرد ابزارهای دیگر تداخل ایجاد میکند یا خیر. با حذف کامل نویزها و امواج زمینی، دانشمندان میتوانند عملکرد واقعی فضاپیما را در شرایط کاملاً مشابه با مدار سنجش کنند.
اگر قطعات الکترونیکی در زمین به درستی کالیبره نشوند، کوچکترین تداخل فرکانسی در فضا میتواند به فاجعهای برای کل مأموریت تبدیل شود. به همین دلیل، فضاپیما پیش از حضور در مدار باید کارایی جمعآوری دادهها را بدون کوچکترین اختلالی از سوی سیگنالهای داخلی خودش به اثبات برساند.
آمادهسازی یک سفینه برای حرکت در خلأ کیهانی، تنها به تستهای صوتی و فرکانسی محدود نمیشود. پژوهشگران برای اطمینان از سلامت فضاپیما، تجهیزات را در محفظههایی با دماهای فوقالعاده سرد و به شدت گرم قرار میدهند و حتی با دستگاههای هیدرولیک شدید آن را میلرزانند تا مقاومت ساختاری آن در برابر لرزشهای خشن و پرپیچوخم پرتاب موشک تضمین شود. توانایی بازسازی شرایط بیرحم کیهان در دل آزمایشگاههای زمینی، امیدی بزرگ برای کشف سیارات قابل سکونت در آیندهای نزدیک محسوب میشود.
