داستان جنجالی نقض کپیرایت توسط آزمایشگاه هوش مصنوعی آنتروپیک به نقطه عطفی رسید. قاضی فدرال روز دوشنبه توافق ۱.۵ میلیارد دلاری این شرکت با گروهی از نویسندگان و ناشران را تأیید نهایی کرد. به گزارش رویترز، این توافق که بزرگترین غرامت در تاریخ حقوق کپیرایت آمریکا محسوب میشود، راه را برای پرداخت غرامت به صاحبان آثار هموار میکند.
ماجرا از جایی شروع شد که قاضی "ویلیام آلسوپ" از دادگاه ناحیه شمالی کالیفرنیا سال گذشته تأیید اولیه این توافق را صادر کرد. او پیش از این حکم داده بود که آنتروپیک میلیونها کتاب دارای حق نشر را به صورت غیرقانونی دانلود و ذخیره کرده است. جالب اینکه قاضی آلسوپ اخیراً بازنشسته شده و تأیید نهایی توسط قاضی "آرسلی مارتینز-اولگین" انجام شد.
جزییات غرامت تاریخی
بر اساس این توافق، مبلغ ۳,۰۰۰ دلار به ازای هر یک از حدود ۵۰۰,۰۰۰ اثر تعلق میگیرد. این پول بین نویسندگان و ناشران صاحب حق تقسیم خواهد شد. هرچند این رقم در تاریخ حقوق کپیرایت ایالات متحده بیسابقه است، اما بسیاری از خالقان محتوا آن را یک پیروزی واقعی نمیدانند.
چرا نویسندگان ناراضی هستند؟
دلیل اصلی نارضایتی به نحوه حل و فصل مسئله حقوقی برمیگردد. قاضی آلسوپ در اصل موضوع با آنتروپیک همراه شد. او حکم داد آموزش مدل هوش مصنوعی روی متون دارای کپیرایت، مصداق «استفاده منصفانه» است. این تصمیم به عنوان یک نقطه عطف برای کل صنعت هوش مصنوعی تلقی میشود. اما این حکم نحوه به دست آوردن کتابها را توجیه نکرد.
آنتروپیک کتابخانه آموزشی خود را از دو منبع تأمین کرده بود: کتابهایی که خریداری و اسکن کرده بود (کاملاً قانونی) و کتابهایی که از سایتهای دزدی مانند Library Genesis و Pirate Library Mirror دانلود کرده بود. قاضی آلسوپ روش دوم را به خودی خود غیرقانونی دانست و گفت که مسئله دزدی میتواند به دادگاه برود. آنتروپیک بلافاصله برای فرار از محاکمه و خسارات احتمالی هیئت منصفه، پیشنهاد توافق داد و آن را پذیرفت.
تأثیر محدود بر صنعت
اگرچه تأیید نهایی این پرونده را میبندد، اما مسئله حقوقی را در سراسر صنعت حل نمیکند. حکم آلسوپ یک تصمیم در دادگاه منطقهای بود و از آنجایی که آنتروپیک به توافق رسید، این پرونده هرگز به دادگاه تجدیدنظر نخواهد رفت تا به یک رویه الزامآور تبدیل شود. بنابراین، قضات دیگر در دادگاههای مختلف هنوز آزادند بر اساس حقایق پرونده خود به نتایج متفاوتی برسند.
موج جدید دادخواهیها علیه غولهای فناوری
هنوز چندین دعوای کپیرایت علیه شرکتهایی مانند Google، Meta، Midjourney و OpenAI در جریان است. همه این شکایتها بر سر قانونی بودن آموزش مدلهای هوش مصنوعی روی آثار دارای کپیرایت مطرح شدهاند. فقط هفته گذشته، گروهی از ناشران و نویسندگان مشهور از جمله Hachette، Cengage، Elsevier، اسکات تورو (نویسنده) و S.C.R.I.B.E. یک دعوای دستهجمعی جدید علیه گوگل ثبت کردند. آنها گوگل را متهم کردهاند که از آثار دارای کپیرایت آنها برای آموزش پلتفرم هوش مصنوعی خود یعنی جمینای استفاده کرده است.
به نظر میرسد دعوای آنتروپیک هرچند از نظر مالی بزرگ بود، اما از نظر حقوقی تنها یک میدان آزمایشی کوچک محسوب میشود. نبرد اصلی در دادگاههای بالاتر و با شرکتهای بزرگتری در جریان است که میتواند آینده صنعت هوش مصنوعی را برای همیشه تغییر دهد.
